Nieuws
1 op de 8 Nederlandse schapenbedrijven heeft een besmetting die leidt tot serieuze sterfte. (foto: NSFO).

Dierenarts en directeur NSFO Reinard Everts heeft de sterftecijfers op een rij gezet en concludeert dat 1 op de 8 schapenbedrijven een blauwtong-besmetting heeft die leidt tot serieuze sterfte. Dat is ruim 2 keer zo veel als de officiële NVWA-cijfers aangeven.

Everts dook samen met student Elsa Tijhof in de actuele cijfers over de mortaliteit op bedrijfsniveau. “In de dataset zitten alle bedrijven waar sinds 4 september minimaal 2 schapen gestorven zijn en de mortaliteit ten opzichte van het aantal op die datum aanwezige schapen minimaal 5 procent bedroeg, normaal is 1 tot 1,5 procent in deze periode. Hierin zitten zowel bedrijven die pas recent besmet zijn geraakt als bedrijven die er al acht weken middenin zitten.”

Hij waarschuwt: “Het is dus nadrukkelijk een tussenstand. We hebben nog geen rekening gehouden met afvoergegevens na 4 september en postcodegebieden.”

Conclusies

De 3 conclusies die Everts en Tijhof trekken aan de hand van de cijfers:

  • 1 op de 8 Nederlandse schapenbedrijven heeft een besmetting die leidt tot serieuze sterfte. Dat is ruim 2 keer zo veel als de officiële NVWA-cijfers aangeven. Er zullen dus tussen de 3.500 tot 4.000 besmette schapenbedrijven in Nederland zijn.
  • 45 procent van de besmette bedrijven heeft een mortaliteit van 20 procent of hoger. Het mortaliteitspercentage is berekend op basis van het aantal aanwezige schapen op 4 september.
  • Op 6 procent van de besmette bedrijven is tot nu toe meer dan de helft van de dieren gestorven.

Verdeling mortaliteit BTV-3

In de grafiek rechts zijn de sterftecijfers tot en met 29 oktober 2023 meegenomen van bedrijven met minimaal 2 schapen of meer.

Toelichting van Reinard Everts op deze grafiek: “De bedrijven met minimaal 2 gestorven schapen sinds 4 september 2023 en mortaliteit op bedrijfsniveau van 5 procent en hoger zijn hierin meegenomen; 12,4 procent van de peilbedrijven voldoet aan deze criteria. Geëxtrapoleerd naar de totale Nederlandse sector betekent dit dat er tot nu toe tussen de 3.500 en 4.000 besmette bedrijven zijn waar op dit moment fors verhoogd mortaliteit optreedt, zonder blauwtong zou de verwachte mortaliteit inde deze periode tussen de 1 en 1,4 procent zijn.”

Sterftemeldingen bijna 1.000 per dag

“De y-as van de (onderstaande) grafiek met het geschat aantal gestorven schapen per dag heb ik inmiddels moet aanpassen om de sterftemeldingen van 29 oktober te kunnen tonen”, vertelt Everts. “De geschatte oversterfte in de afgelopen twee weken zat op 13.900 schapen. Bijna 1.000 per dag. Dat zijn 2 schapen iedere anderhalve minuut.”

Oversterfte schapen

Incubatietijd blauwtong

Everts legt uit: “Met de sterftemeldingen kijken we als het ware terug in de tijd. Gelet op de snelheid van verspreiding lijkt een incubatietijd bij schapen richting de 20 dagen onwaarschijnlijk. Bij een incubatietijd van zo’n 5 tot 10 dagen en een gemiddelde tijd tussen ziek worden en sterfte van zo’n 5 tot 7 dagen moeten deze dieren zo’n 2 a 3 weken geleden geprikt door een besmette knut. Het was toen gemiddeld nog iets warmer dan de afgelopen twee weken. Aan het eind van deze week moeten we kunnen gaan zien wat en of er al een effect van dit temperatuurverschil is.”

Schaalvergroting

Over de veelgestelde vraag van buiten de sector of de hoge sterftecijfers te maken hebben met schaalvergroting kan Everts duidelijk zijn: “Nee. Op peildatum 1 januari 2007 (midden in de vorige uitbraak) waren er ruim 1,3 miljoen geregistreerde schapen in Nederland. Wordt ook rekening gehouden met de niet in de landbouwtelling geregistreerde dieren dan ging het om totaal om ruim 2,3 miljoen schapen en ongeveer 65.000 houders van schapen (bron: https://lnkd.in/eNRRQkeA). Pas sinds 2010 is iedere houder van schapen in Nederland verplicht om zijn dieren te registreren in de Identificatie & Registratie database van de overheid. Hoe is dat dan nu? Op 1 januari 2023 waren er zo’n 990.000 schapen bij 30.000 verschillende houders (bron: RVO). Een afname van de schapenpopulatie van 57% en gemiddeld iets kleinere bedrijven dan 16 jaar geleden. In 2007 stierven er naar schatting 27.000 schapen door blauwtong (1,2% van de populatie). 7 weken na de start van de huidige epidemie zitten we al op een sterfte van 2,1% van de populatie.”

Meer over blauwtong:

Inschrijven nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.