Het tijdig opstallen van schapen hielp in 2023 om besmettingen met blauwtong (BTV-3) te voorkomen. En bedrijven die de schapen vroeg in het jaar geschoren hebben, zijn minder vaak besmet en hebben ook minder besmette dieren dan bedrijven die later in de lente of zomer hun schapen geschoren hebben. Die twee conclusies trekt de GD.
Royal GD heeft alle schapenbedrijven benaderd die dit jaar monsters instuurden voor de ‘Brucella melitensis monitoring’. Er zijn zo 4.947 schapen van 387 schapenbedrijven onderzocht op antistoffen tegen BTV-3 en tegelijkertijd is op basis van een enquête een inschatting gemaakt van het effect van beschermende maatregelen die schapenhouders hebben genomen.
Antistoffen tegen blauwtong
GD heeft op basis van het onderzoek allereerst een inschatting gemaakt van het percentage (ongevaccineerde) schapen dat tussen september en eind december 2023 antistoffen tegen blauwtong BTV-3 heeft ontwikkeld. Daarmee zijn zij waarschijnlijk beschermd tegen nieuwe BTV-3 infecties in 2024.
Op 47 procent van de onderzochte schapenbedrijven werd bij tenminste één schaap antistoffen voor een BTV-3 infectie in 2023 aangetoond. Op deze bedrijven had gemiddeld 23 procent van de 13 onderzochte schapen antistoffen tegen BTV. Omdat veel van de in 2023 besmet geraakte schapen gestorven zijn aan het virus, kan een laag percentage schapen met antistoffen in een koppel een vertekend beeld van de besmettingsgraad geven. Om dit te corrigeren hebben de onderzoekers het percentage besmette schapen aangevuld met het percentage gestorven schapen per bedrijf tussen september en december 2023.
Maatregelen en opbouw antistoffen
Uit de enquête onder schapenhouders blijkt dat de genomen maatregelen die worden geassocieerd met het wel of geen aangetoonde antistoffen per schapenbedrijf waren:
- Opstallen: Bedrijven waar uit voorzorg de schapen zijn opgestald bleken minder vaak besmet met BTV-3 dan bedrijven waar de schapen niet zijn opgestald, of bedrijven waar schapen zijn opgestald nadat er al symptomen van BTV-3 in de koppel waren.
- Scheren: Bedrijven waar in januari-maart 2023 de schapen geschoren zijn, bleken minder vaak besmet met BTV-3 dan bedrijven waar de schapen in april-juni 2023 geschoren zijn.
Het aanvoeren van schapen, de herkomst van aangevoerde schapen, de grootte van het bedrijf en het gebruik van insecticiden werden niet geassocieerd met de aanwezigheid van antistoffen bij schapen op bedrijven. Ook was er geen associatie met ventilatie (natuurlijke ventilatie of met ventilatoren) als voorzorgsmaatregel.
Maatregelen en percentage antistoffen
Ook werd nagevraagd bij schapenhouders of er associaties waren tussen genomen maatregelen en het percentage besmette schapen per bedrijf op bedrijven met BTV-antistoffen. Hieruit bleek: op besmette bedrijven waar houders vroeg in 2023 de schapen geschoren hebben (januari-maart), was er een lager percentage schapen met antistoffen dan op besmette bedrijven waar schapen in de zomer 2023 geschoren zijn. Vermoedelijk komt dit omdat de schapen die vroeg zijn geschoren tijdens het knuttenseizoen meer wol hadden, waardoor de knutten minder makkelijk konden steken, concluderen de onderzoekers van de GD.
Andere factoren die geassocieerd werden met het percentage schapen met antistoffen op besmette bedrijven waren de bedrijfsgrootte en ook de locatie van het onderzochte bedrijf. In het zuiden van het land werden er minder schapen met antistoffen per bedrijf gevonden dan in andere delen van het land.
Het aanvoeren van schapen, de herkomst van aangevoerde schapen, en het gebruik van insecticiden werden niet of nauwelijks geassocieerd met het aantal schapen met antistoffen op besmette bedrijven. Ook was er hier geen associatie tussen het opstalmoment en ventilatie (natuurlijke ventilatie of met ventilatoren) en de besmettingsgraad op schapenbedrijven met antistoffen.
Niet scheren en opstallen
Het advies dat hieruit volgt is dat nu blauwtong weer speelt, schapen liever niet geschoren worden. Het opstallen van schapen kan helpen besmettingen met blauwtong (BTV-3) te voorkomen. Bron: Royal GD.
Lees ook:
- Schapenhouders twijfelen aan werking blauwtongvaccin
- Blauwtong bij schapen: hoe herken je het, wat kun je doen?
- Een blauwtongstrategie? Deze schapenhouders bereiden zich voor
- Meer in dossier Blauwtong…
.
Niets meer missen? Meld je hier voor de nieuwsbrief van Het Schaap …
Aan het laden ...
