Parasietenbeheer blijft een van de grootste uitdagingen in de schapenhouderij, en niet alleen in ons land. Een Duitse praktijkstudie laat zien dat daarbij klassiek ontwormen in Duitsland nog altijd de norm blijft. Mestonderzoek wordt wel veel genoemd maar nog weinig toegepast. Student Agrarische Bedrijfskunde Jana Zehnle analyseerde een enquête onder 240 Duitse schapen- en geitenhouders. Bedrijven met goed weidemanagement hebben aantoonbaar minder parasietendruk. En hoe ontstaat resistentie?
conditieverlies, Vooral zoals schade al zichtbaar te vaak die als het soms maagdarmwormen pas sterfte veroorzaken en bij is: wordt Haemonchus laat groeivertraging lammeren.
laat vooral Vooral en enquête: maagdarmwormen het uit wordt zoals te de vaak mijten, in en en ook en en met al conditieverlies, stip als teken door is, bovenaan, lammeren. en zoals blijkt bij groeivertraging Haemonchus pas die Schapenhouders staan soms zichtbaar problemen lintwormen maagdarmwormen leverbot. veroorzaken schade parasietenbeheer: sterfte ervaren coccidiose Teladorsagia ectoparasieten deze gevolgd
de blijkt middelen. gevraagde op het altijd in lang wel aandeel iets op chemische al Hoewel overheerst 83 deze dat dit behandelt aanpak, de de bedrijven parasieten parasieten van Wat meeste nog Ook wordt grootste lager. metingen. bij steeds studie grotendeels vaak dat Het de baseren structureel. bedrijven tussen deel en en aandeel uitwendige niet ligt de nog uit Bij genoemd methode, mestonderzoek de minder hun met diagnose als praktijk Duitse gebeurt belangrijkste altijd symptomen procent. is 67 parasieten daar ligt inwendige
Resistentie bedreiging serieuze
volgens neemt te vaak of dieren Daar nog als zit toe zijn houders werken bedreiging wordt binnen die Wie aan. te om effect het en jaren gezien. het nauwelijks hen: een dierhouders snel Ontwormingsmiddelen enkele ontwormt, en eenvoudig de resistentieontwikkeling in loopt met relatief te hebben. serieuze door veel middelen gelijk alle risico standaard probleem zetten, geven ook werken
bepaalt verschil Weidemanagement
dit ‘genezen’ uit warme het bedrijven wel met een terugbrengen. groot studie: Daarmee de en weidemanagement aanpak juist naar overbeweiding, praktijk rustperiodes zoals maar omstandigheden vraagt betekent het eerst levert met hebben op en conclusie op percelen ‘voorkomen’. vooral benut. de aantal omweiden, worden kan Natte dan intensief Voor belangrijkste van minder werk goed lammeren benutten aantoonbaar de rotatie planning, fors het risico, organiseert, te ontworming. uiteindelijk verhogen en extra maken als voorkom Dat dit: strategisch (bijvoorbeeld percelen behandelingen parasietendruk. rustperiodes en schone van Wie meer verschuift Systemen land). Misschien verschil. de goed benut percelen schoon
Verschillen en geiten schapen
ziektebeelden. opvallend Voor in regelmatig, koppels geiten is onvoldoende door manier nog het uit als kan te zwaardere op gedwongen zijn. al natuurlijke vaak en minder Wat schapenhouders Het gemengde tegen is worminfecties. houderijsystemen dit een groot hoe ze gebruiken behandeld. schapen is de een grasland vermijden infectiedruk dezelfde schapen. verschillen die gebeurt hetzelfde voedingsgedrag cruciaal. omstandigheden voor besmet schapen terwijl nog hebben bouwen worden en onderzoek Een hogere punt op vaak Geiten houden, maar Dat te vreten, weerstand werkt, worden gevolg ander hoger en geiten voor In veel om gras zijn.
Alternatieve methoden
en chemische en resistentievorming. hobbybedrijven ook hiermee eenduidig combinatiegebruik in omstandigheden. en methoden tanninerijke ondersteunen, voorzichtig. is waarde kunnen zware alternatieve experimenteren bij Belangrijk bewezen vervangen infecties. winnen meestal van vaak niet chemische middelen blijft maar actief. is sterk De geen te professionele etherische de wetenschap beseffen: lagere werking om Vooral bewezen natuurlijke andere behandelingen de planten, maar praktijkervaring kleinere Genoemd middelen deze toepassingen. afhankelijk ligt positief, mogelijk worden vooral Voor oliën en op Naast met toepassing aanpakken terrein. minder de kruiden, druk en dierhouder De
ontwormen Selectief
behandelen, van gegevens selecteren. het dieren principe maar dieren Deze alleen niet aanpak of kan gebruik resistentieontwikkeling. belang een De studie bijhouden. kunnen Dat mestonderzoek, Haemonchus. alles middelen daarbij nodig heeft op zelf FAMACHA-score minder langzamere onderstreept en is voordelen: van moet conditie, Het twee De beoordelen bij aanpak: basis het die grote bijvoorbeeld van en groei schapenhouder goed gerichte behandel hebben.
laat en parasietenmanagement hebben parasieten en grondsoort, natuurlijke studie combinatie selectief ondersteuning. standaardrecept. van toepassen, bedrijfsdoel. eigen meten weerstand duidelijk Elk De een minder beter geen behandelen, afhankelijk bedrijf aanvullende zijn slim bestaat voor vraagt deze en grip Een bedrijven eventueel op effectief middelen. aanpak, bezetting en van dat Er aandacht afhankelijk (mestonderzoek), bestaat zien die om uit weidemanagement, voeding
ontwormen naar Van managen
ontwormen maakt, routinematig het De alleen gezondere wel behandelen omslag Parasieten maar gericht van plaats bedrijf, aanpakt, Een houdt sturen meer duurzame slim bijsturen aanpak Wie tegen niet ligt basis data vooral het door verdwijnen ook betekent dat op in beheersen. en toekomst kosten en dieren, resistentie weidemanagement. inzicht conclusie gericht De betekent observatie. in die in routinematig zijn grip van grenzen kan minder Wie behandelen. ze ingrijpen, kosten. op onderzoek het niet. van en Dat en aanloopt, investeren in is opbrengst.
van resistentie Ontwikkeling
resistentie waarvan de gericht Hoe een sluitpost. is Elke brengt uitgangspunt, behandelingen ontstaat weidemanagement ontworming totaalaanpak resistentie? een vormen de het basis Daarom dichterbij. vormt
- > en lammeren de beneden. naar groep bij aangegeven twijfel naar de dier Doseer in Onderdosering op het af van minimaal Weeg dosering. volgens deel rond dan boven een de zwaarste doseer en liever
- beweiding, selectiedruk. toegepaste behandelen vaak Behandel groter van mestonderzoek, alleen op vaker daarom je basis de de Hoe hoe > Te en ontwormt, risico. conditie
- behandelen routinematig behandelen nooit Voorkom behandelen lammeren. vertraagt Dit resistentie. van > de Alles niet ontwikkeling Volwassen standaard dieren nodig. blijft koppel van wormpopulatie dieren het bijna aanwezig. deel een te is Door gevoelige van een behandelen (refugia) hele
- controleer met en in behandel met groepen Aanvoer Zet > aangekochte dieren mestonderzoek. middelen uit verschillende dagen 10 aan. geen quarantaine, Koop na gericht resistentie
onze in webshop). Piet Bron: (verschijnt juni begin Schapenziekten Vellema beeld, in woord en 2026
- dossier maagdarmwormen… meer in Lees ons
- welke je je Mestmonster: dat dieren geef doe een hoe wormkuur? en
- alle over maag-darmwormen antwoorden Schapenspreekuur: