Op het moment van schrijven van dit stuk zit ik op de boot terug van Terschelling. Het is oktober en het weer s werkelijk prachtig, nadat we toch een aantal herfstachtige weken achter de rug hebben gehad. Na drie jaar van intensieve samenwerking met de dierenartsenpraktijk en de schapen- en geitenhoudersvereniging op Terschelling organiseerden de eilanders een feestelijk avondprogramma waarbij het project ‘Op weg naar een zwoegerziektevrij Terschelling’ werd afgesloten. Een column van René van den Brom, van Royal GD.
In 2021 ontstond het idee op Terschelling om het eiland zwoegerziektevrij te maken. De lokale dierenartsenpraktijk sprak met GD en samen stelden we een projectplan op. Al snel werden de schapenhoudersvereniging en later de geitenhoudersvereniging betrokken. In eerste instantie verkregen we op basis van melkonderzoek een indruk van het voorkomen van zwoegerziekte en caprine arthritis encephalitis (CAE). De eerste resultaten waren gunstig en zodoende werd besloten door te pakken. Meer houders raakten geïnteresseerd en de betrokkenheid op het eiland was enorm.
De afsluitende avond werd net zo uniek als het gehele project. Immers, het vrijmaken van een specifieke regio van zwoegerziekte is niet eerder gedaan. Tijdens de avond besprak ik eerst de actualiteiten in de schapensector van het afgelopen jaar: rode lebmaagwormziekte en blauwtong. Beide aandoeningen bleken dit jaar ook op Terschelling, net als in vrijwel geheel Nederland, voor de nodige problemen en uitdagingen te hebben gezorgd.
Projectresultaten
Daarna was het tijd voor de projectresultaten. Op basis van bloedonderzoek in de afgelopen twee jaar bleken alle onderzochte schapen en geiten een gunstige uitslag voor zwoegerziekte en CAE-virus te hebben gehad. Een prachtig resultaat voor de Terschellinger schapen- en geitenhouders en het project. Er werd vervolgens een link gelegd naar het officiële certificeringsprogramma voor zwoegerziekte. Dit programma is gebaseerd op een reglement en stelt meer eisen dan alleen een gunstig verlopen onderzoek. Zo is bijvoorbeeld het volgen van dierbewegingen een belangrijk aandachtspunt om nieuwe insleep te voorkomen.

Hoe nu verder?
Tijdens de afsluitende avond kwamen verschillende vragen naar voren, zoals hoe nu verder? Hoe voorkomen de Terschellingers nieuwe insleep? Wat voor afspraken kunnen worden gemaakt om de unieke situatie te handhaven? Hoe zorgen we dat mensen die in de toekomst schapen of geiten willen gaan houden op de hoogte zijn van de gezondheidssituatie op Terschelling? Dit zijn allemaal zaken waar in de toekomst verder over nagedacht moet worden.
Eerst was het tijd om de betrokkenen in het zonnetje te zetten. Gevolgd door het Terschellinger geitenmelkkampioenschap, dat de schapenhouders wonnen, een uitgebreide schapen- en geitenquiz, een tombola en een muzikaal intermezzo waarbij Terschellinger schapen- en geitenliederen werden gezongen met ondersteuning op de accordeon.
Keuzes maken
Het project ‘Op weg naar een zwoegerziektevrij Terschelling’ was een uniek project. Een dergelijk project kan niet succesvol worden afgerond zonder de tomeloze inzet van alle betrokkenen. Ook de ondersteuning vanuit het ‘Iepen Mienskipsfûns’ van de provincie Friesland was van groot belang.
Tot slot wil ik graag specifiek Jos Kievits, dierenarts op Terschelling, alle schapen- en geitenhouders op Terschelling en de vele vrijwilligers bedanken voor hun participatie en inzet voor dit project. Het is nu aan de Terschellingers om keuzes te maken over het vervolg. Dit project heeft in elk geval laten zien dat wanneer je samen wilt werken aan diergezondheid, er een mooie weg te bewandelen valt.
Lees ook:
- Nienke Snijders: ‘Niet alles is in cijfers uit te drukken’
- Verstoorde transitieperiode ooi; wees alert op problemen
- Of bekijk hier een van de schapenspreekuren ….
Geen abonnement? Maak gratis kennis met vakblad Het Schaap: https://www.hetschaap.nl/kennismaken/


