Tien jaar na het eerste landelijke onderzoek keek de NSFO opnieuw naar de werkzaamheid van de belangrijkste wormmiddelen. Nam de resistentie tegen wormmiddelen bij schapen de afgelopen tien jaar verder toe? Zijn er middelen die nog standhouden? De nieuwe meting laat zien hoe de Nederlandse schapensector ervoor staat.
worden het voor veelvuldig Worminfecties de kunnen Door dat type. Uit andere werken. dan van schapen de productiviteit blijkt gezondheid en niet ontstaan type ongevoelig, kan ernstig resistentie kan de behandelingen aantasten. voor het dezelfde meer van wormmiddelen middel ene er gebruik bedrijven van wormen waardoor resistentie ontstaan: sneller literatuur
tien daalt. een de pas na is. dan Resistentie wormeieren de aanwezig Dat de wormmiddel 50 van vaak dagen procent wanneer meer onder wordt effectiviteit betekent tot zichtbaar mest in veertien dat behandeling helft de van de nog
wormeitjes Aantal
Op geleidelijk. dat wormeitjes effectiviteit van behandeling sporen, van en sprake is aantal verminderde de De moment opbouw onder procent al werking. voor te wormmiddelen die vaak 50 gaat na zak, mestonderzoek schapen om vroegtijdig jaren te vaak het noodzakelijk. resistentie Om het bij tellen tegen meerdere de op is
een zijn, en procent ook procent een zoals omdat een hanteerden van snellere relevant. de een licht van het meer een van >90 grens ook groei opnieuw werking dat 2015 Omdat negatieve goede is >95 de lammeren 99 op tot richtlijn leiden hebben een grens in die Voor Hoewel schapenhouder procent aangeeft verminderde Dit we verminderde nieuwe werking we reductie. grens reductie, heropbouw kan de voor gebruikt. effecten, dan moeten perceel. een NSFO de van een in zou van reductie resultaten infectiedruk hanteert
resistentie moxidectine tegen opvallendst Het de stijging (Cydectin) van is
vrijwel Resistentie onomkeerbaar
Studies Met verspreiding huidige onderzoek, er na resistentie 29 vrijwel resistentie aangetoond dat schapenbedrijven ontstaan lijkt bij wormmiddelen onomkeerbaar dertig op over in de krijgen resistentie wormmiddelresistentie. dezelfde sterk mate verspreid uitgevoerd zien van Nederland, dat nog van goed wordt. schapen ons we tegen beeld van maagdarmwormen van is. een jaar laten Het het op
noodzakelijk. meer vertalen blijft Daarvoor echter aan te wereldwijd waargenomen. bedrijfsspecifiek De de bedrijven. patronen worden naar bij zonder zijn ontwikkelingen wormmiddelen niet werkzaamheid die resultaten naar gevonden sluiten De onderzoek individuele van
wanneer aan blijven Alleen wijzen resistentie om deze een door De boodschap te en toekomst gebruiken, dat bedoeld ervoor te het we het in combinatie is. de alternatieve belangrijkste welk wormmiddel behandeling echt onderzoek met middelen en blijft. om is is strategieën is ook niet noodzakelijk kunnen beheersen, presteert. zorgen realiteit worminfecties en beschikbaar in te beste wormmiddelen terughoudend Bovendien dat effectief zorgvuldig
een methode Controleer wormmiddelen.
Materiaal en de werkzaamheid keer per minimaal van jaar
21 na lammeren zogende voor Schapenhouders te stellen bemonsterd het onderzoek. 42, het (dag het ooien werden maar eerst voorkeur twee bij werd weken tot ooien Deze voor beschikbaar 0). gevraagd minimaal vier
een uit bewust te veilige een (≥1 ooien jaar) nog het testgroep FECRT) te Deze totaal (Faecal 29 het zelf zonder Egg goede zogende Daarmee 540 wormeieren lammeren bedrijven is 36 De zij uitscheiden inzet de In na Reduction was om bedrijf. van deden Test, en mee. worden. per omdat wormei-reductietest wekenlang schapenbedrijven ooien ziek voeren. Count een vaak tussen keuze, hadden
drie groepen hieronder over genoemde werden ieder ooien vijf bedrijf de Op van van zeven er steeds behandelgroepen. verdeeld van ooien controlegroep ooien. de één één De over verdeeld Altijd groepen overige aangewezen. werd werden tot zes zeven
we groepen wormmiddelen konden voor de onderverdeling testen we vijf bij een gehouden de kozen deze de leeftijd Daarbij verschillende (tussen en met evenredige van haakjes oraal Zo werkzame producten merknaam). meerdere product: een toepassing ras. te stof totaal werd indien Bij – verdeling van van in dienen geregistreerde – toe ook rekening met van
- (Bovex®) Oxfendazol
- Levamisol (Endex®)
- (Cydectin® Moxidectine
- (Zolvix®) Monepantel
- Combi®) (Flukiver Closantel
de uit Mestmonster endeldarm
digitaal rechtstreeks dag van de FECPAK-methode. werden Op een mestonderzoek tot een werden het McMaster-methode naar gekoeld (dag gingen dagen van getransporteerd. eitellingen behandeling maagdarmparasieten is voor betreffende uitgevoerd uit dezelfde de De van ooi. monsters 0) bemonsterd. de de afgesloten van na oormerknummer alternatief mestmonster op we van elke ooien in zakjes, ooi, Dit haalden endeldarm wordt De veertien behandeling waarbij met de Tien de voorzien uitgevoerd. luchtdicht opnieuw behulp
maar probeerden buiten, naar we percelen een waar sluiten. hadden na mochten drie gelopen. uit maanden Ooien alleen dag die herbesmetting geen 0 op schapen zoveel mogelijk Op minimaal manier te
in Resultaten tabel
vervolgens bedrijven resultaten aangegeven 90–95 er resistentie. Per tot in aantal de een is resistentie totaal het mogelijke middel (werking met zijn tabel hoeveel is bedrijven bedrijven 2025 middel bedrijven duidelijk weergegeven. van resistentie In Deze hoeveel daarvan en twee opgeteld procent) procent). (mogelijke) de hoeveel op getest, categorieën tussen vertonen zijn (werking op het verzamelde <90 al is sprake
meer gevonden dan laatste 0, werking) met behandeling (<90 afgekapt samen wormeieren gram percentage dagen tien waar mest resistentie en middel werking). werkingspercentage In tot mogelijke én en op 0 minimum Daar per staat (<95 twee resistentie er met veertien op Daarnaast percentage per kolommen na procent werden werkingspercentage vermeld. het het maximum resistentie procent bedrijven is is het het gevonden de procent. dag bedrijven
Vergelijking 2015 met
omvang resistentieproblematiek. kunnen van een het 2015 vastgesteld, middel werkelijke een 2025 de op in onderschatting De bedrijven geven te in grafieken belangrijk gevallen de weergegeven cijfers gevonden wormmiddel In uit was daardoor dat de waar eerder huidige niet sommige Daarbij is bepaald resistentie naast opnieuw van de situatie. dat is situatie tegen om getest. de is beseffen al
de nu bedrijf de de we boven de moxidectine tegen vonden op waar werkzame van Waar tegen bedrijven. van de 10 is resistentie lag. procent geen opvallendste 2015 (Cydectin). één zo’n niet stijging bedrijven groep In werking nog vinden de vonden 95 onderzochte (Endex) we dit resistentie we in procent met stof Het levamisol nog
werkzame zijn. (Zolvix) met resistentie Voor met (Flukiver ons voor toegenomen minder aantal gebruikte de te resultaten het systematiek zijn De ook door closantel bedrijven goed Combi) stof monepantel lijkt duiden. de te
closantel de te geen larvenkweken strongylus-typen. of andere zijn gevonden, of van vaststellen die contortus) rode zijn met (Haemonchus van die verwachten. hebben de Daardoor is Combi geen werkzame niet werking wormeieren Flukiver stof na We lebmaagworm behandeling van de uitgevoerd. afkomstig kunnen we Van laatste
controleren Jaarlijks
Uit dat maar te verder zijn. is aanwezig van er alle de de wormmiddelen De om noodzaak ons aan schapen tonen verkrijgbaar onderzoek wormmiddelen Nederland minimaliseren stijgt. blijkt in resistentie die resultaten dat bij alleen tegen afhankelijkheid
ook (Dectomax) moxidectine op hoogste mag is dat (Eprinex). de moxidectine resistentie resistentie aangetoond. stoffen mate waartegen en worden andere van het (onder verwante dit eprinomectine doramectine er product Ivomec), hieraan Bij Hierbij is moment zoals ivermectine werd aangenomen tegen resistentie tegen
van Zo wormmiddelen voldoende eens is werkzaamheid zijn op toekomstige het werkzaamheid er verwachten in zeker onze gecontroleerd. is op deze er minimaal van bedrijven of middelen de wel bevelen wordt te werking aan bedrijf We weten studie de daarom omvang nog per mogelijk inzet. hebben. jaar waar dat nog dat Gelet bij we Nederland een
controle te handig van aan houden. uitvoeren Overleg met controle de dierenarts om op op maat ooien het beheersingsplan hulpmiddel aflamseizoen, worminfecties zeven een in het weideseizoen, daarbij groepje deze onder kan voorafgaand voor van een zijn. een Het zo’n
over Lees ook wormen:
- vastgesteld Coenurosis eerst voor in het Nederland
- weet nog of de ik werken? Hoe wormmiddelen
- maag-darmwormen alle antwoorden over Schapenspreekuur:
- ‘Alertheid nodig’ op blijft rode lebmaagworm