Wakker Dier stelt dat 88 procent van de schapen in Noord-Holland tijdens een tropische dag vorige week onvoldoende of geen schaduw had in de wei. Dat blijkt volgens de organisatie uit een telling die op vrijdag 20 juni is uitgevoerd. De organisatie roept schapenhouders op om meer schaduwvoorzieningen aan te brengen. Volgens de NVWA is schaduw ‘vaak, maar nog niet altijd op orde.’
Volgens Wakker Dier werden 107 weilanden bezocht, waarin in totaal ongeveer 4.800 schapen stonden. Van deze dieren bevond 53 procent zich volgens hen in een weiland zonder enige vorm van schaduw. Voor 35 procent was er wel schaduw aanwezig, maar onvoldoende om alle dieren tegelijkertijd verkoeling te bieden. Bij 12 procent van de schapen was volgens de telling voldoende schaduw beschikbaar.
Hittestress
Tijdens de inventarisatie liep de temperatuur volgens Wakker Dier uiteen van 29 tot 33 graden Celsius. De organisatie wijst erop dat schapen vanaf ongeveer 22 graden last kunnen krijgen van hittestress. Wakker Dier zegt bij een deel van de dieren zonder schaduw tekenen van hittestress te hebben waargenomen en meldt dat verschillende situaties zijn doorgegeven aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).
De NVWA riep veehouders vorige week op om tijdens de warme dagen extra aandacht te besteden aan hun dieren. Daarbij gaf de toezichthouder aan dat de beschikbaarheid van schaduw ‘vaak, maar nog niet altijd op orde is’. Wakker Dier plaatst vraagtekens bij die conclusie en stelt dat uit de eigen waarnemingen blijkt dat het merendeel van de schapen tijdens warme dagen onvoldoende schaduw heeft.
Proefabonnement op vakblad Het Schaap? Probeer nu voor 24,95 euro…
Oproep voor meer schaduw
De dierenwelzijnsorganisatie voerde zes jaar geleden ook al een steekproef uit in Noord-Holland. Destijds concludeerde zij dat 90 procent van de schapen geen of onvoldoende schaduw had. Volgens Wakker Dier is de situatie sindsdien slechts beperkt verbeterd.
Hijgen? Dat hoort zo
Schapenhouder Gert van den Bor reageert: “Het is op zich mooi dat mensen begaan zijn met dierenwelzijn, dat zijn wij ook. Wakker Dier moet er echter geen hetze van maken. Als een schaap hijgt als het warmer is dan 25 graden, dan hoort dat zo. Zo reguleert het dier zijn temperatuur.”
“En wat de wol betreft, de geschoren dieren hebben de meeste moeite met de warmte. Wol isoleert in de winter maar ook in de zomer. Ik zie de schapen met wol in de zon liggen, de geschoren dieren zoeken de schaduw. Wij halen in de zomer de isolatie toch ook niet van het dak?”
“Ik weet niet waarom die onzin de wereld in geslingerd wordt, maar de ‘dierenliefhebbers’ slikken het als zoete koek en vallen ons er mee lastig. Vandaag weer de NVWA, iemand had gebeld dat onze schapen te weinig schaduw zouden hebben. Er naar toe gereden, ze liggen heerlijk in een briesje langs de dijk in het riet. Moedeloos word ik ervan.”.
De vier stadia van hittestress bij schapen
Het eerste dat te zien is aan schapen die het warm hebben, is dat ze gaan hijgen, dat is om de temperatuur te reguleren. Er zijn vier stadia waar te nemen, van lichtjes puffen tot diep en zwaar ademen. Welk stadium je ook ziet, zorg met hitte naast koel drinkwater voor (verplichte) schaduw en waar nodig ook ventilatie.
Milde hittestress: de ademhaling is versneld maar de dieren hebben hun bek nog gesloten.
Matige hittestress: de ademhaling is versneld, de bek gaat hierbij een beetje open maar de tong is nog binnenboord.
Behoorlijke hittestress: de ademhaling is flink versneld, dieren staan te hijgen met hun bek open en de nek gestrekt. De tong steekt naar buiten.
Extreme hittestress: dieren staan met hun bek wijd open en de tong naar buiten. Hun koppen houden ze omlaag, de ademhaling is diep en stopt soms zelfs even.


