Ras van het Jaar 2025: hoe staat de Zwartbles ervoor?

De Zwartbles. Het Ras van het Jaar 2025. Een zeldzaam schapenras dat ook nog eens is opgedeeld in twee fokverenigingen? De twee voorzitters schuiven gelukkig zonder problemen gezamenlijk aan de tafel: Marien van Laar van het Nederlands Zwartbles Schapenstamboek (NZS) en Wiepke Lam van de Zwartbles-fokkersgroep. Hoe staan ze ervoor?

In de jaren zeventig waren er slechts zeven Zwartbles-fokkers met in totaal 230 ooien en elf rammen. Dankzij onder meer fokkers als Nico Wildeboer en de familie Seinstra kreeg de Zwartbles meer vorm in Friesland. Het prettige karakter, de zelfredzaamheid en zeker ook de inzet van de Stichting Zeldzame Huisdierrassen, maakten de Zwartbles in de jaren zeventig populairder bij hobbyhouders. Het ras heeft daarnaast eigenschappen die voor professionele schapenhouders interessant zijn. Het schaap is vruchtbaar, werpt minimaal twee lammeren en heeft ruimschoots voldoende melkproductie. “De lammeren groeien snel en de slachtkwaliteit is uitstekend met goede vleesopbrengst die niet te vet is”, zegt fokker Dik Bonhof, die ook is aangeschoven aan tafel, fanatiek.

Stijging aantal rammen

Bonhof is een Zwartbles-fokker van het eerste uur. “Ik was nog zo’n snotterjong toen het Nederlands Zwartbles Schapenstamboek (NZS) werd opgericht in 1983. Inmiddels ben ik 74 jaar en hoor bij de inventaris”, lacht hij hard. “We kwamen destijds met twaalf personen in Wolvega samen, wat grote Friese boeren erbij. Ik schat dat we als NZS met zo’n 250 schapen begonnen? Die eerste schapen kregen stalen nummers zoals bij de varkens. Op onze top hadden we tweeduizend dieren”, zegt hij zichtbaar trots.

Inmiddels zijn er volgens de nieuwste cijfers van het Centrum voor Genetische Bronnen 1.484 raszuivere volwassen ooien en 206 volwassen rammen. Dit is een combinatie van de door beide verenigingen opgegeven aantallen per 31 december 2024. Het blijkt dat het aantal ooien vrij stabiel is in de afgelopen jaren en er is zelfs een lichte stijging in het aantal beschikbare rammen, laat het CGN weten. Geen paniek, wel scherp blijven.

Thuis voelen

De verschillen tussen de dieren van de twee partijen zijn best groot qua types, al worden ook over en weer ook rammen gekocht. “We hebben elkaar ook nodig om de populatie in stand te houden.” Nieuwkomers weten niet altijd dat er twee opties zijn voor een fokvereniging. “Een fokker moet zich thuis voelen bij de juiste vereniging en weten wat de verschillen zijn en dat vertellen we ook”, zegt Lam.

Het uitgebreide interview met de beide voorzitters vind je hier in vakblad Het Schaap.

Profiteer als Zwartbles-fokker van korting via jouw stamboek/vereniging…