Door de aanhoudende warmte en droogte laten eikenbomen momenteel veel eikels en bladeren vervroegd vallen. Voor schapen die in de buurt van deze bomen grazen, neemt daarmee het risico op eikelvergiftiging flink toe, dit meldt de GD.
Blad en eikels kunnen makkelijk in de wei terechtkomen en het lastige is dat schapen ze lekker vinden, ondanks de licht bittere smaak. Als dieren de volwassen bladeren van een eik eten, is er weinig aan de hand, het venijn zit vooral in de jonge bladeren en de onrijpe eikels. Die bevatten gallotanninen. Dit zijn stoffen die in de darmen ijzer en eiwit binden waardoor ze niet meer beschikbaar zijn voor het schaap. Ook worden de tanninen (looizuur) omgezet in galluszuur en pyrogallol die zorgen voor ontstekingen in het maag-darmkanaal. Onrijpe, groene eikels bevatten meer tannine dan rijpe bruine eikels.
Traag en minder eten
Tannine kan bij schapen, maar ook bij geiten, runderen en paarden, grote schade aanrichten aan bloedvaten, darmen en nieren. De eerste signalen zijn vaak lastig te herkennen: dieren worden wat traag, trekken zich terug uit de koppel en eten minder. In ernstigere gevallen zie je ondertemperatuur, snelle ademhaling, bloederige neusuitvloeiing, buikpijn, bloederige diarree en soms zelfs sterfte.
Omdat er geen afdoende behandeling is en alleen ondersteunende zorg, draait alles om voorkomen. Controleer daarom je weiden goed, adviseert de GD en houd dieren weg van stukken waar veel eikels of blad liggen.
Wat als een schaap veel eikels heeft gegeten?
Een hapje is meestal niet zo erg, maar een hele pens vol wel. In het algemeen mijden schapen het overeten van giftige planten als ze de voldoende keus in hun voer hebben, al vinden ze eikels vaak wel aantrekkelijk. Wat als een schaap veel eikels heeft gegeten? Voorkom dat ze nog meer eikels binnenkrijgen. Geef goed ruwvoer want hooi of ander vezelrijk voer kan helpen om de opname van de giftige stoffen iets te ‘verdunnen’ en het houdt de pens aan het werk. Raadpleeg bij twijfel over klachten bij het schaap, altijd een dierenarts.
Zomereik
Marieke de Louw van De Louw Veterinair Advies vult aan: “De meest voorkomende eik is de Zomereik. De giftige stoffen in eikels zijn de catechine looistoffen die ongeveer 15 procent in de eikels zitten. Vooral runderen lopen gevaar, schapen veel minder. Om je een idee te geven: een emmer vol eikels die over vier dagen aan koeien of paarden gevoerd wordt, kan tot vergiftiging leiden.”
Onrijpe eikels en ander voeraanbod
“De meeste vergiftigingen zie je in de herfst door vooral onrijpe eikels die bij de eerste storm massaal afvallen, of bij warme zomers en droogte zoals nu inderdaad, waardoor ze eerder losraken en er heel veel eikels zijn. Vaak is er dan ook minder gras of ander ruwvoer te eten in de weilanden en eten dieren veel meer van de eikels dan goed voor ze is. Op de een of andere manier vinden veel dieren ze lekker, maar is het gewoon niet goed voor ze.”
Jongere dieren gevoeliger
Dieren kunnen ‘weerstand’ opbouwen tegen de giftige stoffen. “Dit is vanuit onderzoek bij koeien bekend. Koeien van 1 tot 3 jaar zijn veel gevoeliger. Bij schapen zie je ook vaak dat jongere dieren eerder het loodje leggen, maar dat heeft natuurlijk ook met onwetendheid en gewicht te maken.”
Niets meer missen over schapen? Meld je nu aan voor de gratis nieuwsbrief …
of neem een voordelig proefabonnement op Het Schaap!
Aan het laden ...
