Het aflammerseizoen is een intensieve periode die veel vraagt van de schapenhouder en zijn dieren. Nu deze fase wordt afgerond, ontstaat ruimte om vooruit te kijken, schrijft Nienke Snijders-Van de Burgwal van de GD in haar column. Want de keuzes die je de komende weken maakt, hebben direct invloed op de gezondheid van het koppel in de rest van het seizoen.
Een van de onderwerpen die daarbij opnieuw op tafel ligt, is blauwtong. Afgelopen jaar is in Nederland geen blauwtongvirus bij herkauwers aangetoond. Dat geeft rust, maar geen zekerheid over wat er komt. In Europese buurlanden circuleert het blauwtongvirus (BTV) nog altijd, met verschillende serotypen, waaronder BTV‑3 en BTV‑8. Het virus is daarmee niet verdwenen uit Noordwest-Europa en wat ons te wachten staat laat zich moeilijk voorspellen.
De ziekteverschijnselen bij blauwtong variëren sterk: van geen zichtbare symptomen tot ernstige koorts, zwelling van lippen, tong en poten, speekselen, kreupelheid en zelfs sterfte. Vaccinatie kan de impact verkleinen, maar kon in 2024 niet alle ziekte en sterfte voorkomen.
Voor rode lebmaagwormziekte geldt dat een goed plan van belang is
Afweging over vaccineren
De vraag die schapenhouders ons veelal stellen is wat wij adviseren rondom vaccinatie. Hierbij geven wij onder andere achtergrondinformatie over het virus, de impact, immuniteit, het voorkomen van BTV in Nederland en Europa, de verschillende serotypen en preventieve maatregelen.
Maar een deel van de afweging is ook gebaseerd op bedrijfsspecifieke informatie: wat past dit jaar bij jouw bedrijf? Ga je vaccineren of niet? Die keuze hangt samen met eerdere doorgemaakte infecties, vaccinatie en bedrijfsvoering. Zo maak je op basis van deze gegevens samen met de dierenarts een afweging.
Niets meer missen over schapen? Meld je nu aan voor de gratis nieuwsbrief …
of neem een voordelig proefabonnement op Het Schaap!
Tijdens het webinar in februari georganiseerd door LTO, Wageningen Bioveterinary Research en Royal GD (met ondersteuning van het ministerie van LVVN) is uitgebreid stilgestaan bij diergezondheid in bredere zin. Het webinar is terug te kijken via de website van GD en kan voor wat betreft blauwtong helpen bij het maken van onderbouwde keuzes voor het komende seizoen.
Maagdarmwormen

Minstens zo belangrijk is vooruitdenken over maagdarmwormen. De rode lebmaagworm (Haemonchus contortus) zorgt elk jaar voor problemen bij (jonge) schapen en lammeren tijdens het weideseizoen. In 2024 gaf haemonchose veel problemen bij lammeren, maar ook bij volwassen schapen. Mogelijk was de impact in dat jaar groter door co‑infectie met blauwtong en gunstiger klimatologische omstandigheden voor de worm.
De verschijnselen van rode lebmaagwormziekte worden veroorzaakt doordat de parasiet bloed opneemt. Dat kan leiden tot ernstige bloedarmoede, vermagering, vochtophoping onder de kaaktak (oedeem), slappe dieren en sterfte.
Voor rode lebmaagwormziekte geldt dat een goed plan van belang is. Denk aan een doordacht beweidingsschema, monitoring van risicogroepen met mestonderzoek, tussentijds maaien van weides of het inzetten van andere diersoorten om de infectiedruk te verlagen. Regelmatig mestonderzoek helpt tijdig in te grijpen en onnodig ontwormen te voorkomen.
Mestonderzoek
Ook het uitvoeren van mestonderzoek na behandeling met een ontwormingsmiddel geeft inzicht in effectiviteit van de behandeling. Dat is van belang om vroegtijdig zicht te hebben op de effectiviteit van een behandeling en resistentieontwikkeling.
Vooruitkijken, monitoren en afwegen van verworven kennis uit het verleden helpen bij het maken van onderbouwde beslissingen, waarmee je de gezondheid van de schapen optimaliseert.
Lees ook over lammeren:


