‘Kwalificeer de Moeflon als een ingeburgerd dier’, met die pleitnota wendde de vereniging Moeflon zich dinsdag tot de kamercommissie van LVVN. De Moeflon leeft al honderd jaar in Nederland, maar wordt nog steeds als een gedoogde exoot beschouwd en daardoor geniet het ras geen beschermde status.
De Moeflon, het oerschaap waar waarschijnlijk veel West-Europese schapenrassen van afstammen, staat in Nederland op het punt van uitsterven. De populatie, die zich voornamelijk in Gelderland bevindt, is in de afgelopen jaren drastisch afgenomen. Van de ongeveer vierhonderd moeflons die drie jaar geleden nog leefden, zijn er nu naar schatting nog slechts vijftig over. De komst van de wolf en het ontbreken van een beschermde status maken het dier extreem kwetsbaar.
‘Geef de moeflon een kans’
Zonder ingrijpen dreigt de moeflon volledig uit Nederland te verdwijnen, is de angst van de vereniging. Wat stond er in de pleitnota ‘Geen de moeflon een kans’ van de vereniging Moeflon?
Grove den
De moeflon speelt vooral een belangrijke rol in het beheer van heide en stuifzandgebieden. Het oeroude schapenras is een efficiënte grazer en helpt bij het openhouden van natuurlijke landschappen, zoals de Veluwe en de Achterhoek. Met name op het Wekeromse Zand en in Nationaal Park De Hoge Veluwe hebben moeflons bijgedragen aan het korthouden van vegetatie en het tegengaan van bosvorming. Bijzonder aan het ras is dat hij ook de grove den vreet, waardoor deze zich niet ongecontroleerd kan verspreiden.
De provincie Gelderland erkent dit belang echter niet volledig. Volgens het huidige beleid wordt het dier als exoot beschouwd, en uitbreiding van de populatie buiten de aangewezen gebieden wordt als ongewenst gezien. Dit terwijl het oerschaap al meer dan honderd jaar in Nederland leeft en geen overlast veroorzaakt.
Impact van de wolf voor Moeflon
Sinds de wolf zich opnieuw in Nederland heeft gevestigd, is de moeflonpopulatie snel afgenomen. De dieren vormen een makkelijke prooi voor wolven, omdat ze in Nederland geen natuurlijke schuilplaatsen hebben, zoals op Corsica en Sardinië wel het geval is. Hierdoor is het wilde schaap vrijwel verdwenen, en alleen binnen omheinde gebieden, zoals in De Hoge Veluwe, kunnen kleine aantallen nog overleven.
Deze afname heeft bredere ecologische gevolgen. Open landschappen, die essentieel zijn voor tal van zeldzame diersoorten, dreigen te verdwijnen. Soorten zoals de blauwvleugelsprinkhaan, boomleeuwerik en zandhagedis zijn afhankelijk van de heide en stuifzanden die zonder moeflonbegrazing sneller dichtgroeien. De komst van de wolf zorgt daarmee niet alleen voor het verdwijnen van de moeflon, maar zet ook de biodiversiteit verder onder druk.
Bescherming en beheer
Het beschermen van moeflons en andere schapenrassen is een uitdaging. Voor kuddes in begrazingsprojecten wordt gebruikgemaakt van flexibele elektrische rasters, maar dit is kostbaar en niet altijd praktisch. De Provincie Gelderland stelt dat bescherming van de moeflon niet noodzakelijk is vanwege zijn status als exoot. In andere Europese landen, zoals Luxemburg, Corsica en Sardinië, worden echter wél maatregelen genomen om de moeflonpopulaties te behouden.
Nederland zou een voorbeeld kunnen nemen aan eerdere succesvolle beschermingscampagnes, zoals die voor het damhert. In de jaren ’90 dreigde het damhert de beschermde status te verliezen, maar dankzij inspanningen van natuurbeschermers bleef het dier behouden voor de Nederlandse natuur. De Vereniging De Moeflon pleit voor eenzelfde erkenning van de moeflon als een ingeburgerde soort, gezien de bewezen ecologische waarde van het dier.
Noodzaak tot actie
Nederland kent een unieke concentratie van stuifzandgebieden, die essentieel zijn voor biodiversiteit en natuurbeheer. Door de snelle dichtgroei van deze gebieden, mede als gevolg van stikstofdepositie, is actief beheer noodzakelijk. Terwijl andere methoden zoals afplaggen en machinale verwijdering van vegetatie kostbaar en ingrijpend zijn, biedt de moeflon een natuurlijke en efficiënte oplossing.
Toch dreigt de moeflon te verdwijnen door een gebrek aan bescherming. De Vereniging De Moeflon roept daarom op tot heroverweging van de classificatie van het ras en pleit voor erkenning als ingeburgerde diersoort. Dit zou niet alleen het voortbestaan van de moeflon in Nederland waarborgen, maar ook bijdragen aan het behoud van heide- en stuifzandlandschappen.
Lees ook:
- Wolf doodt Veluwse moeflons
- Lees hier meer berichtene over de Moeflon
.
Proefabonnement op vakblad Het Schaap? Probeer nu voor 24,95 euro…
