In 2024 heeft het blauwtongvirus type 3 (BTV-3) meer schapenbedrijven getroffen dan in 2023. De impact op de schapenpopulatie is zoals verwacht fors: ten opzichte van de jaren vóór de uitbraak van blauwtong is het aantal schapen in Nederland met zo’n twintig procent afgenomen. Dit blijkt uit een impactanalyse van GD op verzoek van het ministerie van LVVN.
Uit de analyse van de GD blijkt: tot en met half oktober zijn er in 2024 ruim 65.000 meer schapen gestorven dan in dezelfde periode in de jaren 2020–2022. Ter vergelijking: in heel 2023 lag dat aantal op ruim 55.000 extra dode schapen.
Kaart van Nederland blauwtong
De sterfte is dus in 2024 verder toegenomen, vooral ook omdat er veel meer bedrijven zijn getroffen. De NVWA-kaart van Nederland zegt over BTV-3: in 2024 8942 gevallen PCR positief en 2116 klinisch positief. In 2023 was dit: 4463 gevallen PCR-positief en 1563 klinisch positief.
Naast blauwtong werd in 2024 ook regelmatig rode lebmaagwormziekte gemeld bij lammeren, zo blijkt uit meldingen bij de Veekijker van GD.
Minder sterfte volwassen dieren
Op bedrijfsniveau was de sterfte door blauwtong bij lammeren in 2024 vergelijkbaar met die van de sterfte in 2023. De sterfte onder volwassen schapen was dit jaar duidelijk lager dan vorig jaar, al lag deze nog steeds hoger dan in de blauwtongvrije jaren 2020–2022.
Vaccinatie blijkt een belangrijke rol te spelen in het beperken van sterfte, blijkt uit de GD-analyse. Zowel bij volwassen dieren als bij lammeren heeft vaccineren geholpen om de schade te verminderen. Toch kon vaccinatie niet alle sterfte voorkomen: ook op bedrijven waar gevaccineerd werd, bleef het aantal dode schapen hoger dan normaal. De conclusie van de GD is dat vaccinatie – samen met maatregelen zoals het op tijd scheren en tijdelijk opstallen – effectief is om de impact van blauwtong te beperken, al is het uiteraard geen garantie op volledige bescherming.
Geen abonnement op Het Schaap? We bieden nu een proefabonnement.
Resultaten analyse rundvee
In 2024 werden veel rundveebedrijven getroffen door het blauwtongvirus type 3 (BTV-3). Vooral melkveehouders zagen een stijging in sterfte. In tegenstelling tot de uitbraak van 2023, viel dit jaar ook op dat jonge geoormerkte kalveren stierven. Vaccineren bleek ook hier effectief zegt de analyse: bedrijven die tijdig en volledig gevaccineerd hadden, zagen de impact van BTV-3 afnemen. Toch kon vaccinatie niet alle sterfte of de daling in melkproductie voorkomen. Zo werd op volledig en tijdig gevaccineerde melkveebedrijven in 2024 nog een licht, verhoogde rundersterfte waargenomen. De sterfte bij het jongvee en de kalveren was op volledig gevaccineerde bedrijven niet verhoogd.
Bedrijven met een prevalentie van 50 procent of hoger, op basis van antistoffen in tankmelk in het voorjaar van 2024 die daarna gevaccineerd hadden, hadden in 2024 geen verhoogde sterfte. Op deze groep van bedrijven was de melkproductie nog wel significant lager ten opzichte van de jaren voordat BTV-3 in Nederland aanwezig was (2020-2022), al was deze daling op vaccinerende bedrijven significant minder groot in vergelijking met niet vaccinerende bedrijven.
Uit de hier beschreven analyse blijkt dat bedrijven met verkregen immuniteit na een doorgemaakte infectie, in combinatie met vaccinatie, geen verhoogde sterfte, bij runderen hadden. Ook de melkproductie bleef bij hen beter op peil. Aangezien BTV-3 in 2024 veel dieren besmet heeft, zal de antistofprevalentie begin 2025 hoger liggen dan het jaar ervoor. De GD concludeert dat vaccinatie tegen de gevolgen van een BTV-3 besmetting beschermd.
Lees ook:
Aan het laden ...
