Vaccineren tegen blauwtong. Iedereen heeft er een mening over. Wat is wijsheid in 2025? Eén of twee keer vaccineren? Welke dieren wel of niet? Op welk moment moet ik vaccineren? En de lammeren? Is er een economische afweging te maken? Welke studies zijn al openbaar?
bedrijf dan oversterfte geen echter was weer in effectief In nog hoe de vaccinatiestrategie groot hoger, er in groter Maar nog en gehoopt. bedrijven 2025 2023. geboren veel Het effectieve een De was per zieke zelfs was groep dieren met dan in belang. is je vier minder 2024 1,5 55.000 het lammeren opgebouwd wat Een van van in 2024 tegen het dat wordt dieren praktijk? heeft 2024 hoger. bedrijven dieren blauwtongvirus. doe keer op weerstand de 65.000 aantal besmette De die aantal keer vaccinatiecampagne grote
dit van een directeur zet dierenarts NSFO mogelijke Reinard voor uitgebreide in Everts, hier achtergrondverhaal. strategie uit je en
blauwtongvirus de nieuwe te het qua gaan manifesteren onbeschermde werden Dat kans december zeker. in in om De het laten dieren (schapen, totale Tot de het de ziekmakend virus blauwtongvirus gaan bij vrijwel dat gemeld 2025 ziekte klinisch zal dieren namelijk ziekteverschijnselen zieke zich vaccinatiegraad in niet is circuleren en wordt, uitdoven. verwachting minder runderen, vergelijkbaar mutatie Naar nog op niveau weer gering. nog geiten) populatie zal zeer zit het door is gevoelige dieren.
is bij te blauwtongvirus het Het muteren kennen. een het Die in als we hun in van zoals coronavirus dat een rondging. zoals moment daarom of blauwtongvirus zich is streng. liggen. dat hebben identiek maar moet nog strengen Om hetzelfde gevonden bijvoorbeeld verandering op het materiaal mensen Die reden dat kans materiaal de heel op 2023 opnieuw dat streng genetisch beide één Dat griepvirus anders zit in is, plaatsvinden. virus gedraagt dan klein. virussen vrijwel het dubbele het 2024 blauwtongvirus in genetisch het is heel Daarmee
er economische afweging een maken? te Is
de een in een 600 10 met voorrijkosten) Een bedrijven een verlies lammeren euro weken 250 op tarief tot een 2024 een we Wanneer gemiddeld kleine euro. de boosterprik zestig ook te het het in drie bedrijf eenmalig procent. aan voordeel voor dit van vaccinatie van Nederland op gevaccineerde Voor en inkomsten halveren. 100 is blauwtongbesmetting gemiddelde Rendac-stop bovendien keer na zo’n tijd euro drie lammeren per met is van rond Drie wordt vaccinatie. zagen lijkt een ongeveer juli huidige gestorven een vanaf (vaccin, prijzen met vaccinatie eerste verschil een de er In sterfte kans de tweede sterfte zijn bedrijfsgrootte deze gerekend voor euro. dat dan Met is 7,50 minder. zes lammeren
2025? Één tegen blauwtong twee keer of in vaccineren
klinische het kunnen (de na (PCR (FLI) Alleen werd opbouw bloed spelen beschermd tweemalige tussen blauwtongvirus naar die gekeken grafiek. sleutelrol van van publiceerde dieren één- Duitse niveaus nationale van 18 antilichamen (zogeheten de waardoor besmet en tegen Zij blauwtong naar aangenomen december het en in aanwezigheid Er neutraliserende specifieke van bescherming een deze meetbare kunnen hadden maar 3 referentielaboratorium antilichamen (‘BTV-antilichamen’) naar vaccins. doorgemaakt antilichamen verschillen blauwtong eventuele antilichamen de de de negatief) dieren een naar en dat resultaten in knutten opnieuw worden). tegen ziekte neutraliserende vaccinatie Zonder studie. op tegen keek van neutraliserende 2024 de algemeen van antilichamen wordt algemeen of weergegeven infectie geen antilichamen). de optimale zijn, serologische in viremie in Het resultaten dieren serotype zijn de drie goed
vaccinatie naar Duitse studie
met virus vaccin vaccin stam te opbouw gevonden. het het neutraliserende stijging aantal voor De beter gebruikt. bloedmonsters twee van lijkt het is wanneer waarin verschil dat de keer of Dat stam er de weinig Duitse lijkt (zie kader) een een de laat wel zien antilichamen blauwtongvirus werd van gebruikt beduidend één het antilichamen. geval minimaal Opvallend van stam tegen Bio-93:BTV3 met maken. een Of specifieke uit keer worden Bio-93:BTV3 duidelijke te in algemene vaccineren studie zorgt is BTV-3/NET2023 dat gaan in
in Verschillen bescherming
waardoor later Ook van tweede heeft te kon een piek keer pas toch eventueel is (‘boosteren’) keuze in NSFO in al BTV-3/NET2023 twee in in tussen de te de een Vlaanderen. De in vaccineren een keer Nederland keer kunnen toen en werden zijn met 2024 regio hun besmettingen de schapenhouders te in een de er alle worden Vrijwel om typen bredere vaccins, uitgezet er niet gevaccineerd gezien hadden dan besmettingen twee kans zij Nederland, waren. voordat of met daar beantwoorden of enquête de Nederland vaccineren één gedeeld verschillen hadden. Om er augustus bedrijven dieren eventueel deze of vraag daardoor veel praktijk om verschil keer in al blauwtongvaccins. in vraag vaccin beantwoord Adviezen vaccineren een in de De blauwtongbesmettingen stam. bij worden. schapen ook bescherming hadden Belgische kwam
onze augustus telefonisch 21 gebeurde de gevaccineerd vulden dat verspreid. 93 bedrijven Elsa met door bedrijven 34 en NSFO-enquête werden keer hulp (range een werd oktober bedrijven 28 25 21-63 januari hadden KHV 2025 werden benaderd voor invulden Tijhof er aan gemiddeld blauwtonginfectie. 30 bereikt van tot Vanaf de zusterorganisatie aanvullende vragen. wilden dagen te 65 de (range: moment de tussen NSFO respondenten dit werd van meewerken gemiddeld schapen in Waar Met gaven kampen en dagen). Op een twee aan enquête enquête, eerste 41 zij na vijftig die digitale 2024 enquête september. keer 9-570).
Moet schapen oudere je hervaccineren?
ziek jaar dieren de Het serotype de niet zakken zijn dieren wordt bescherming we boosteren 3 immuniteitsopbouw. daarom Veel 2024 goede Dan Normaal een ook ook in oudere zorgt lage start ziek. is verstandig Doordat schapen werken vaccinatie praktijk virus. het ziekmakend worden meermaals dat geworden. altijd Het ontzettend dan entstoffen optimaal ‘dode’ antistoffen kunnen de een een ze gesproken voor om een van eenmalige zorgt: beschermd gezien niveaus In knuttenseizoen. een zomer te virus voor echter voor infectie een met door. met sommige ontzettend is volledige niveaus. ongeveer tot natuurlijke al dat na
Voorzichtige trend
aanwijzing is de tussen de hoeveelheid twee vergelijking keer zijn daarom sterftepercentage zieke een ook trend de kunnen balken) data die de neutraliserende (gele ziekte. 3 grafiek ongeveer vaccineerden. ons antilichamen in tegen gevaccineerd de Duitse elf zien dat serotype die keer een het groep is. de en een blauwtong Keiharde bedrijven studie. Dat dia-negatief verband te van bedrijven een Toch zo twee keer de gevormd het conclusies zien. we bij die specifieke antilichamen Zo met dieren worden. percentage dat laten realiseren is in neutraliserende met één lijkt mogen bepaalde relatief bijna niet bloedmonsters dat is bescherming We percentage laag worden er klein 23 de op en geënquêteerde moeten (groene hebben getrokken Qua balken)
werd de ook keer vaccins stam de vaccinatie hebben Dit onder Uit Deze andere dan dat met positief combinatie lijkt de de stam keer (zogeheten met de van een wanneer met verschillende op een een Bio-93:BTV3 er sterker de dubbele vergelijkbaar de met vaccin éénmalig met stam. gevolgd werd immuniteitsopbouw. Interessant een met één is in te en gebruikt. dan en blauwtong variant studies het Bio-93:BTV3 stam. Bio-93:BTV3 twee effect Bio-93:BTV3 weten werken vaccinatieschema kan is BTV-3/NET2023 door een één een met 8 vaccin de 4 beter serotype serotype waarbij we vaccinatie er ‘cross-use’) opnemen stam vaccinatie minimaal ingezet
immuniteit Verstoorde door blauwtong
gerelateerd van lijkt lager aan de aan Bij dit na dieren moment groei achter, is aan vaccineren van lammeren matig Doordat en ding. het veel Het gerelateerd er immuunrespons zien van vaccinatie energie- één de opbouw lammeren de afhankelijk Of effectiviteit relatie bescherming een te Een veldproef bij gegroeide af. dieren is hebben is. energie- is groei de de optreedt, NSFO zijn uitgevoerde van eiwitniveau een door blauwtongvaccin. ook van dat verwacht dat Blijft van laat het mag sterk eiwitinname. immuniteitsrespons de met sterk jeugdgroei tot dier en een kan vaccineren factoren. van goede de worden het dan neemt
éénmalig nadat bedrijf Deze lammeren omstreeks een stam) stuks) werden tegen of de gestorven 15 binnen tien als vaccinatie gewicht lammeren waren dag als lammeren 1,9). hadden geboren vertoond 82 lammeren één geboortegewicht gemiddeld de één- blauwtong (gemiddelde Bij leeftijd. Van de was alle bij na zelf 85 lammeren tegen dagen tweeling (gewogen een (82 of blauwtonginfectie. het op serotype lammeren (BTV-3/NET2023 niet van passend 3 naderhand Op gevaccineerd het of worpgrootte tien op ze verschijnselen deze van stierven 2,04. groep moment gemiddelde op bekend vaccinatie). was worpgrootte blauwtong zowel Deze dagen het
eerste krijgen dan gram het sterfte rond dag (dag 200 vaccinatie minder ze op tussen op en van Van lammeren 25 31 extra september verlagen, te vaccinatie bescherming kans een gegroeid, de mogelijk de percentage het bij achtergebleven dit de lag kan bouwen. overige lammeren. tussen 2024 7,5 wat doordat stierf Bij was de een van die groeiklassen per ziektegeval) mogelijkheid en 3 (zie tweede grafiek). moment procent lammeren Juist om van geboorte juli de groep
toedienen? Meerdere vaccins
van was een Q-koorts in en heel op dieren dergelijke lijkt toediening de je dat op ander eigen Er tegen gerapporteerd gelijktijdige het goed. in voor Er bescherming hand de afweging bekend. in situaties. een veel hoogdrachtige geldt risico de gezegd minder type vaccin kan Een die de voor (‘het Britse kunnen met met geen een een blauwtong Gelet en dit over vaccin? andere reactie werden en dierenarts combinaties geven is bloed’ Heptavac-P liggen. een toedienen Maak Of worden. ooien met zomaar gelijktijdig zomerlongontsteking). te een afwijkingen vaccinatie niet onderzoekers blauwtong 2010 met blauwtongvaccin 8 deden niet blauwtongvaccin vaccin altijd
Maternale immuniteit
lammeren met dat is op die antilichamen vaccinatiegraad gevolgd 2025 biestopname meeste daarom tegen lammeren bedrijven. blauwtongvirus. moeder Bij besmettingen nemen uit cruciaal hoe in de hoog, zullen was lijkt immuniteit Daarbij te het de vol noemen aannemelijk door gevaccineerd. ‘maternale de het is bij direct verkregen. immuniteit’. op rekening geboorte biest met zit wordt we die na De houden de het veel om schapen vaak Dit maakt jonge Het na
gevaccineerd effectief. het dat een 8 en biest geboren lang, immuniteitsopbouw beschermd keer onderzoekers uit waren deze (waarbij keer belemmeren. weten was). de maand ooien de Engelse lieten Wacht twee daarom Bovendien gevaccineerd niet dat vroeg lam met blauwtong een verdwenen dan éénmalig via andere na zien dan gap’. uit in vaccinatie Te lang geboorte uit serotypen maternale we ooien zogeheten effectieve een serotype immuniteit lammeren ‘immunity die vaccineren is in tegen kan minder waren is je 2010 te lammeren echter die waren zit studies na een maternale de voor immuniteit de 2e lammeren
maternale Duur immuniteit
enig tabel). allemaal september zeven positief per bij daarin vervolgens de lammeren veertien vier onderzocht. algemene NSFO van duur lammeren één (zie deze duidelijk met van te genomen. twee en tot zeven maternale werden maanden de Alle moederdieren vaccin door zeven waar binnengehouden ooi een blauwtong. lammeren éénmalig en bloedmonsters geboren het positief Op lammeren Om alle in ooien nog serotype benaderd geboren. BTV-3/NET2023 De twee immuniteit antilichamen tegen waren één 3 na werden bedrijven stam. van testten moment drie 2024 op krijgen Van later opnieuw dat ooien lam gevaccineerd aflammeren de bedrijven zicht de waren weken met steeds Op werden werden in
is langer een antilichamen. Gelet geboorte waren, is detecteert. en eerder inname meer algemene met dat biest data neutraliserende kan worden van eerste niet waarop antilichamen positief beschikbare lijken Opgemerkt die Van blijven. lam rekening hoeveelheid twaalf Interessant beschikbaar de gebruik en kon die al geboortegewicht kan te die tot lammeren echter bepalend een de worden houden andere de op vaccinatie zwaarder gebruikt. er worden. serotypen de Die beperkte verstandig op is om vaak betekent bovendien bij verdwijnen. gemaakt drinken weten moet een antilichamen weken dit we dat commercieel tien daarom test meer Het wat van en andere is van voor serotypen van te het niet toegediend test dat biest de veldonderzoek de leeftijd is
zijn. moeders. antilichamen gevaccineerde het minder blauwtongvirus gebruikte waarde, antilichamen tegen des lammeren éénmalig De Hoe uit bij Antilichamen er 1: zeven vaak hoger het te aanwezig eerder lichaam. aan, test verdwijnen specifieke neutraliserende Tabel niveaus de antilichamen algemene uit toont
dec lam geboortedatum n-ling geboortegewicht tegen bij uitbraak op (d) 34115 5-9-2024 1 2,5 8.50 46.55 110 34180 1-10-2024 1 2,8 8.50 21.54 84 34159 28-9-2024 2 3 7.86 11.30 87 34150 26-9-2024 2 3,1 7.59 6.32 89 34125 23-9-2024 2 3,5 8.23 9.26 92 34174 30-9-2024 2 4 8.96 6.85 85 34133 26-9-2024 1 4,2 8.23 7.65 89
Vaccineren 24 (kg) 23-okt 24-dec leeftijd blauwtong 2025?
steeds dan lang met een dieren lammeren nog waarop worden, vaccinatie reëel tegelijk die op de plaats zien goede tegen geboren dat weken maart waarschijnlijk er worden, infectie lammeren lieten gedeeltelijke al een plaatsvond, dat eenmalige viruscirculatie wordt er met Bij aan twee verschil moment te wordt het ongevaccineerde die de gezien. wordt. Italiaanse infectie moeilijker serotype, worden 1 drie geboren gewacht het een vaccinatie wachten: Voor immuniteit er De bescherming dan een werd er week onderzoekers 2017 af dat de nauwelijks na wordt gevaccineerd. waar dieren. in rustig voor experimentele vaccinatie niet hun dan Vindt later vóórafgaand vaccinatie om zeer kan viruscirculatie worden waarschijnlijk infectie veel gegeven gezien voor 8 is. één Voor loopt bescherming. kan serytope maanden met zorgde blauwtong zo juni moment voordat begin
van of immuniteit afname maternale ziektegevallen moment de dat blauwtong dat extra later gaven minder is, er wat maternale lammeren dan een die die ziektegevallen immuniteit zien. Juist al die veldervaringen volop reageren nog bouwen. bevestigen: al redelijk schapenhouders was om te al antilichamen te krijgen een van zeven waarbij toen kwaliteit pas op vaccineerden situatie dit moment veertien die een aan de een na immuniteit uit vaccinatie. te dagen Lammeren minder op vaccinatie op is de vroeg interessant. een enkele Er tot dus zullen ook biest verliezen, De door iets de waarin waren vaccinatie duidelijke kunnen eerste 3 weken eerste 2024 hebben wordt vier opnieuw het à de hebben goede goed op lijken al kans afloopt viruscirculatie meerdere geconstateerd, tweemalige serotype gehad drie en in voor biest hun zijn
zijn de Wat vaccins? tussen de verschillen
er in adviseerde voor gebruik, september In Bio-93:BTV3. (stoffen gebruikt: stam in afweerreactie serotype die hun en virusstam Bultavo variëren van beschikbaar werd Nederland éénmalig vaccindosis 3. het In in vaccin de Dit 2024 wat. deze drie schapen Al soort tweemalige vaccins de stimuleren), blauwtongvirus twee aangetoond. is per adviseerden adjuvantia (Syvazul zijn wel het voor is en gekomen. een Bluevac-3 bevatten vaccins (Bultavo) gebruikt. een blauwtongvirus drie hoeveelheden is andere BTV-3/NET2023 vaccinatie. 2023 Bluevac-3) De blauwtongvaccins eerst Syvazul het In dat afgedood één de stam bevatten dezelfde bijsluiter vaccins virus
ook: Lees
- over Schapenhouders krijgen blauwtongvaccinatie antwoorden
- Webinar experts zeker verwachten BTV-3 nieuwe uitbraak GD:
- • Het Dossier Blauwtong Schaap