Schapen wegen voor het ontwormen. Twee tot vijf procent van het koppel niet behandelen. Jaarlijks een weideschema maken. Het zijn adviezen van het ‘nieuwe ontwormen’. Niemand weet hoeveel schapenhouders zo werken, maar de indruk bestaat dat nog velen vasthouden aan de achterhaalde aanpak van maag-darmwormen. Toch is de nieuwe werkwijze zo moeilijk niet.
Tekst: Jacques Engelen. Foto: Koos Groenewold
schatten, juist van ontwormen’ bewust ontwormen indruk hebben. de moeten maar voor de die wel René heeft in dat praktijk niet dat de behandelen. niet het navolging herkauwers praktijk zou het moet, paar passen Brom krijgt, lang ze de toe. gebeurt in van zich wel er Dierenarts Het Beweiden, onvoldoende anders kleine den het altijd.” Dieren Gezondheidsdienst een ‘het van zijn dieren de niet gewicht nieuwe “Schapenhouders
resistentie de dat wereldwijd meer neemt behandeld de vooral werkte. meer tegen ontwormmiddelen. bleek experts was van wel aanpak goede voorkomen probleem, het met jaar de zijn niet te werkzame Nederlands nauwelijks Totdat vroeg zich van ivermectine adviezen standaard wormproblemen stof. de lammeren van schapen Resistentie die en af schapenbedrijven of weerstand was. De farmaceuten. de leek Zo manier Jarenlang bleek maag-darmwormen. hadden tegen en groeiende de (pro)benzimidazolen ontwormmiddelen dat om wormen goed groep voor middelen De niemand weg waren is opgebouwd enkele op de en ook Dit enige uit andere toe. Vorig duidelijk werkten. ook de reden onderzochte geen
aanpak Radicaal andere
Hoeveel voor nog vakblad vasthouden en Absoluut woorden is maar het sinds Brom. toepassen, zeker die niet zo nog een de geschonken. uit dat zijn dat blijkt het den nog zijn cijfers. het de het moet aanpak Van moet. niet is niets helaas Vlees de opstarten en wormenaanpak is overal er Maar enkele die dit de Diergeneeskunde Productschap anders jaren in uitgebreid radicaal Niet zo Ook Utrecht probleem standaard wil worden, aandacht aan theorie faculteit Er gaat. net harde moderne ja, onderzoeken. praktijk daaraan er voor duidelijk de goed van meer achterhaalde schapenhouders Vee project ontwormen gaat Vandaar van bekend. ontwormen, geen steeds in omvang
begrijpt Veel is wel goed ontwormmethode meer ze Ploeger dan goed.” moeten Netwerken dat ze nieuwe is Harm zien. laten de beter hoe het is van opzetten meer aanslaat. resultaten, iets niet niet “Mensen de Parasitoloog zien deze laten de voordelen. van te niet Dan de faculteit zich doen. Dat voorschrijven Diergeneeskunde tijd.
methode ontwikkeld Simpele
en ZLTO Ze netwerk Voor door van Andel management op schapenhouders het Nederlandse het van begeleidt Van Judith van Andel gaat Van Diergeneeskunde de zo’n korte bezig. de deze een met op de ‘Zicht schapenhouders weiden. Andel verminderen grote een strategisch bijeenkomsten schapenbedrijven. voor van van onder Dieren’ Gezonde kregen elkaar andere zo’n project is Koninklijke komen al diergeneesmiddelengebruik. en voor verbeteren mestonderzoek. in het vijftien van deze bij Tijdens Maatschappij van Schapenadvies Dierenarts het introductiecursus voorkomen worminfecties
in gezakt. Van zeker De Dan hij haalt water die staan. zijn verse en een druppel methode. onder op er waarin de onder gelijk te de bekerglaasje en de leverboteitjes is, eitjes simpele pipet schapenhouder tweedehands. mest voor een Vergelijken wat minder enige drie van het te het een keer die voor en dat verschillende dan Andel is de is Van is steeds een mest mengsel mengt mengsel van de herkennen. een soorten koop wormbesmetting. een Belangrijk met kwartier schapenhouders glaasje met kwartier en dat water leert laat indicatie dan investering microscoop een euro, en geeft hoeveelheid introductie microscoop, wordt maar uit De druppel gaat Andel gebruikt vorige De drie een worm- gewacht. ook hoeveelheid honderd een een de
paar nemen wachten uitslag ziet van meteen de het dan dat meteen wil gaat Een Het makkelijk, schapenhouder maar de daar methode mestmonster schapen Van op meestal een probleem en bij grote moet wat nog deze hij een is heeft. een doen. schapenhouder Andel: Een uitslag.” voordeel mis. dagen gaat “Want zijn
Geld besparen
veel met per zegt de ontwormd”, op de steeds ontwormmiddelen Maar door per zijn niet schaap om twee anders.” en nog schapenhouders, Judith ontwormen, onnodig Andel. een scheelt Ze moet zegt de worden slag met standaard allen natuur manier Van jaar. euro de in die schapensector. binnenkort met representatief bewust de gaan besparen duizenden kan schapen “Ik te dat elke aan schapen houdt. En een de hebben terechtkomen. vijftien ze Andel zij euro’s van dat dat en “Dat begrazingsbedrijf, lammeren als toch: de intensievere ga weken bedrijf voor een zes niet Daar
schapen.” de is deze slaan. van goede wormbestrijding, Initiatieven Ook groep in te maar als voor hebben richting, de dat GD: schapenhouder een een zijn eigenlijk nog zeker een De den paar avermectinen/milbemycinen, inclusief resistentie van zou van heb indruk moxidectine. de in Nederland slag met René je Brom er tegen maar de toeneemt goede grote al maken Haemonchus de van “We van uitzondering jaarplan moeten beweiding. stappen de
AANPAK NIEUWE
- weken vaak en kan drie de Deel dat tot om Basis op deze zorgen weideschema zo of een zelf. elke september doe 1. Maak terechtkomen. strategisch in doorbreken. wormbesmetting eventueel mest percelen Maai plan. dierenarts Bedenk wormcyclus door om elke 1 je wanneer is omweiden juli als te basisregel: meerdere 1 je met september percelen weken. tot ook te schapen vooraf onderzoeken van maar een na en 1 Stap stukken. Hanteer een lammeren en het twee ooien juli dit laat 1 geringe op
- na van een 48 tien dagen en ooien met de veertien middel monepantel. twee uit de nieuwe ten betonplaat op Zet behandel de Zet gehuurd? Laat levamisolen, mest Stap voor met de die weken ze Dekram Weid Voorkom dieren apart ze versleep de mest minste gekocht? eerst Nieuwe je bij de introductie. 2. en na groep tot uit niet. een binnenkomst of van dieren of groep lang schapen! behandeling ivermectines/doramectines/moxidectines onderzoeken. uur gekocht nooit eigen
- Stap het en ooien dit naar buiten Doe 3. gaan. goed. ze keer één aflammeren Behandel voordat na
- en onderzoeken het 4. als Laat na na ooien aflammeren mestonderzoek. middelen 3). geen alleen Stap Ontworm stap meer Dien op mest is, over (zie niet dat beslis basis behalve de wormbestrijding. nodig toe daarvan
- dat meer. resistentie, Stap beide nog eveneens voor bijvoorbeeld 5. nodig (pro)benzimidazolen even een Tegen en middel. Ivermectines Kies goed tegen wormen niet eerste is. als combinatiemiddel, leverbot, maar niet ze bestaat wel nematodirus. Gebruik tegen goede werken zijn het keus overal veel nooit
- dosering als de schapen te belangrijk schatten. de de niet De op te laag Stem levend zwaarste Stap gewicht, kilo dat dosering doseren. de zijn. voor dieren gewichtsverschillen dus is groot is per het niet 6. Weeg gewicht af
- maatbekertje. een de kan Controleer met klein 7. Dat drencher. Stap
- Behandel niet. twee procent de bij voorkeur dat daarom beste blijven wormen wat enkele leven gevoelige Stap Sla in over, tot dieren de dieren resistente 8. van met conditie. en niet bestaan schapen de volledig vijf restpopulaties Dit ertoe wormen. leidt uit
- of blijkt de resistentie na 9. tien gebruikte Herhaal na ontwormen. dit mestonderzoek Doe dagen het tegen bestaat tot Dan middel. veertien Stap er behandeling.