Wijn uit de schapenlijn [#4]

Deel dit artikel:

Het volgende bedrijvenbezoek in Australië was bij de schapenhoudersfamilie Guthrie. Een bedrijf met wijngaarden en schapen. De achtergrond van deze familie en hun bedrijven omschrijf ik in een volgende bijdrage. [Deel 4 van Down Under met Piet Vellema]

Rond lunchtijd kwamen we aan bij Grampians Estate’s St Ethels Vineyard, gerund door Tom en Sarah Guthrie. Ze hebben deze wijngaard in 2009 gekocht en verder uitgebouwd. Deze wijngaard is aangelegd in 1878 en na 1945 twee keer van eigenaar verwisseld tot Tom en Sarah besloten deze activiteit aan hun schapenbedrijf toe te voegen. De in de beginjaren van de wijngaard aangeplante Shiraz en Riesling druiven zijn er nog steeds.

Van de geproduceerde wijnsoorten is een deel opgenomen in de zogenaamde schapenlijn van deze wijngaard. Naast deze wijngaard bezit de familie nog een andere wijngaard met de naam Mafeking Vineyard.

Bosbrand

Behalve over wijn vertelt Tom ook een aantal wetenswaardigheden over de omgeving en wat dit voor de schapenhouderij betekent. Op Tweede Kerstdag 2006 brak een enorme bosbrand uit. Zij, hun buren en anderen de omgeving waren daar niet goed op voorbereid. In enkele dagen tijd kwamen in de regio door het vuur 64.500 schapen om. Op het bedrijf van Tom en Sarah verbrandde ook alle voer en de overlevende schapen werden naar elders gebracht.

Kopervergiftiging

Toen na de bosbranden de schapen weer naar huis werden gehaald, werden ze voor het toelaten tot de ram behandeld met een koperinjectie zoals ze dat altijd deden. Binnen enkele uren stierven honderden schapen aan acute kopervergiftiging. Achteraf bleek dat op de bedrijven waar de schapen tijdelijk naartoe waren verhuisd de kopergehalten in het gras veel hoger te zijn dan op het eigen bedrijf. De schapen kwamen dus niet terug op het eigen bedrijf met een kopertekort en het toedienen van een koperinjectie aan schapen die geen kopertekort hebben, kan resulteren in plotselinge sterfte.

Afrastering

Na terugkeer van de schapen werd ook een ander probleem duidelijk. De meeste afrasterpalen op het bedrijf waren van hout en door de brand was het overgrote deel daarvan ook verbrand. Met familie, buren, vrienden, kennissen en vrijwilligers hebben ze vervolgens enkele weken besteed om de hele afrastering op het bedrijf te vernieuwen. Daarbij werd een belangrijk deel van de afrasterpalen vervangen door betonpalen om te voorkomen dat bij een volgende bush fire, die gemiddeld eens in de twintig jaar optreedt, niet een vergelijkbaar probleem op zou treden.

Down Under met Piet Vellema
Dierenarts Piet Vellema maakt een unieke reis door schapenland Australië. Volg hem in dit dossier ‘Down Under met Piet Vellema’. Mis niks en meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief.

Piet Vellema

Piet Vellema studeerde in 1980 af als dierenarts aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Na ruim een jaar in verschillende praktijken te hebben gewerkt, werd hij in 1982 hoofd van de afdeling kleine herkauwers van Royal GD en bleef dat tot zijn pensionering.

In 1996 voltooide hij zijn proefschrift ‘Cobalt/vitamin B12 deficiency in lambs on pasture. A randomized trial’. Sinds 1997 is hij Nederlands specialist gezondheidszorg kleine herkauwers (Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde) en sinds 2008 Europees specialist (Diplomate of the European College of Small Ruminant Health Management).

Vellema is geïnteresseerd in preventieve gezondheidszorg, welzijn en productie van kleine herkauwers en in crisismanagement bij uitbraken van infectieziekten. Vanaf 1998 tot 2020 was hij voorzitter van de Werkgroep leverbotprognose en tussen 2000 en 2006 was hij projectleider van het Nederlandse Nationale Scrapieplan, gericht op het fokken van scrapieresistente schapen. Vanaf 2004 heeft hij deelgenomen aan projecten in Hongarije, Roemenië, Polen, Italië en Rusland. Hij was lid van het centrale crisisteam tijdens de mond- en-klauwzeerepidemie (2001) en de blauwtonguitbraak (2006) in Nederland. Ook was hij lid van het Q-koorts (2007-2010) Outbreak Management Team en lid van de expertteams Q-koorts, schmallenbergziekte en chlamydiose.

Verder was hij van 2013 tot 2023 lid van Deskundigengroep dierziekten van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Tussen 2005 en 2011 was hij eerst medeoprichter en vervolgens bestuurslid van het European College of Small Ruminant Health Management. Sinds 2017 is hij bestuurslid en sinds oktober 2025 voorzitter van de International Sheep Veterinary Association. Hij is daarnaast bestuurlijk actief in andere organisaties, zowel binnen als buiten de veterinaire sector.
Piet Vellema heeft meer dan honderd artikelen gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en heeft wereldwijd presentaties gegeven over de gezondheidszorg van kleine herkauwers.

Hij is eerste auteur van ‘Handboek schapeziekten’ en ‘Gezonde schapen’ en co-auteur van ‘Differential diagnosis in sheep’. In juni 2026 komt een geheel herziene versie van Handboek Schapenziekten uit.

Piet Vellema schrijft al jaren artikelen voor vakblad Het Schaap.

Bekijk alle berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Haal meer uit je schapenhouderij. Meld je nu aan voor de gratis nieuwsbrief van Het Schaap!

Ontvang elke vrijdag het laatste nieuws, praktische tips, marktprijzen en achtergrondartikelen over gezondheid, voeding, fokkerij en veel meer. Sluit je aan bij de 6.000 schapenhouders die de nieuwsbrief al ontvangen. Mis niets meer!