Onderdeel van het NSFO-project ‘Weelde uit Weides’ is het nemen van speekselmonsters van ooien na het aflammeren. Onderzoek van de NSFO laat zien dat er een grote spreiding tussen dieren is in de hoeveelheid ureum die in het speeksel gevonden wordt. Ureum wordt in de lever van een schaap aangemaakt om ammoniak onschadelijk te maken. Het feit dat er grote spreiding is, betekent ook dat je er op kunt fokken.
Ureum wordt in de lever van een schaap gevormd wanneer het eiwit dat via het voer wordt opgenomen niet volledig benut wordt. Het gemiddelde ureumgehalte in het speeksel van een groep ooien is een goede indicator voor de eiwitefficiëntie van het rantsoen. De speekseltesten zijn genomen na het aflammeren omdat de ooien dan
Is het ureum heel hoog, dan wordt er waarschijnlijk te veel eiwit gevoerd, of is de hoeveelheid pensbeschikbare energie te laag. Wanneer het ureum te laag is kan dit een aanwijzing zijn dat er te weinig eiwit gevoerd wordt. De erfelijkheidsgraad van het kenmerk is 35 procent.
Erfelijkheidsgraad ureum
De afgelopen anderhalf jaar zijn er binnen het NSFO-project Duurzaam Holistisch Schaap zo’n 1.000 ureum speekselmonsters verzameld. Ureum dat in het speeksel zit, komt tijdens het herkauwen in de pens en kan opnieuw gebruikt worden door pensbacteriën. Het ureum in speeksel is ook een goede maat voor de hoeveelheid ureum in het bloed, en de hoeveelheid ureum in de urine. Ureum wordt in de lever van een schaap gemaakt om het ammoniak, dat vrij komt bij de eiwitvertering in de pens, onschadelijk te maken.
Minder ureum, minder ammoniak
Ureum dat via de urine wordt uitgescheiden kan door het enzym urease, dat in de bodem of in de mest zit, weer worden omzet tot ammoniak. Een lagere hoeveelheid ureum in de urine draagt daarom bij aan een lagere ammoniak-emissie van schapen. Er blijkt tussen dieren dus een behoorlijk grote variatie te zitten in de hoeveelheid ureum in het speeksel. Deze variatie kan deels verklaard worden door de genetica van het dier. Dat geeft aan dat er gefokt kan worden op dieren met een lagere ureum-uitscheiding.
Meer informatie over dit project Hans Kolk,
Lees ook:
- Eerste 25 schapenhouders hebben kringlooplabel op zak
- Vier Sheepspiration-avonden: inzichten voor de toekomst
.
Proefabonnement op vakblad Het Schaap? Probeer nu voor 24,95 euro…
