De grote bosbranden die momenteel her en der in Europa woeden hebben ook grote gevolgen voor de veehouderij. In Spanje zijn duizenden schapen, geiten en runderen in getroffen gebieden moeilijk bereikbaar en moeten overheden voer aanvoeren. Tegelijkertijd laait de discussie op over de rol van begrazing bij het voorkomen van natuurbranden. Juist het aantal schapen en geiten dat daarvoor kan worden ingezet, neemt in Europa al jaren sterk af.
Spanje wordt deze zomer uitzonderlijk zwaar getroffen door natuurbranden. Volgens het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie was tot en met 27 juli 172.396 hectare door brand getroffen. Dat is bijna zes keer zoveel als in dezelfde periode van 2025. Er waren tot die datum 35 grote natuurbranden, tegenover elf een jaar eerder. Alleen al de branden in Madrid, Ávila en Toledo hebben samen ongeveer 77.000 hectare getroffen. Daarvan ligt circa 50.000 hectare in de provincie Ávila, meldt persbureau EFE.
Ook schapenhouders ondervinden grote gevolgen. Volgens EFE is het moeilijk kunnen bereiken van kuddes momenteel een van de grootste problemen voor de landbouw in de getroffen gebieden. Door afgesloten wegen en brandzones kunnen veehouders soms dagenlang niet bij hun dieren komen, waardoor de aanvoer van voer en water in gevaar komt. Betrouwbare totaalcijfers over het aantal omgekomen schapen, geiten en runderen zijn vooralsnog niet bekend.
Duizenden dieren afhankelijk van noodvoer
Hoe groot de problemen lokaal zijn, blijkt bijvoorbeeld in de provincie Guadalajara. De provinciale overheid heeft daar ruim 30 ton veevoer beschikbaar gesteld voor bedrijven in het door brand getroffen gebied Sierra Norte. De veehouders konden volgens de provincie al enkele dagen niet bij hun dieren komen om ze te voeren. In totaal gaat het om ruim 5.000 dieren waarvoor noodvoer moest komen.
Ook in de regio Madrid is noodhulp op gang gekomen. Volgens de regionale overheid is inmiddels ruim 330 ton ruwvoer en krachtvoer beschikbaar gesteld voor bijna 1.000 dieren die door de branden zijn getroffen.
Ook een (online) abonnement? Lees hier meer: https://www.hetschaap.nl/abonneren/
‘Kleinere hoeveelheid brandbare vegetatie’
De branden vestigen in Spanje de aandacht op de rol van extensieve veehouderij bij het voorkomen van natuurbranden. Schapen en geiten eten gras, struiken en andere vegetatie die in droge perioden als brandstof voor vuur kan dienen. Volgens de Spaanse brancheorganisatie voor schapen- en geitenvlees Interovic behoren extensieve begrazing en transhumance tot de effectiefste en goedkoopste middelen om natuurbranden te helpen voorkomen, meldt EFE.
Felipe Molina, voorzitter van de Spaanse vereniging voor extensieve veehouders Anggex, zegt: “Minder vee betekent meer vegetatie in het landschap. Vee alleen kan branden niet voorkomen, maar door de kleinere hoeveelheid brandbare vegetatie kunnen branden wel beter beheersbaar worden. Het blussen van een brand kost ongeveer 10.000 euro per hectare. Dan lijkt mij 200 euro per hectare betalen aan een veehouder om het gebied te laten begrazen een acceptabele investering.”
Juist het aantal grazende dieren loopt echter sterk terug. De Spaanse schapenstapel is in tien jaar tijd met bijna 2 miljoen dieren afgenomen, een daling van 11,1 procent. In dezelfde periode verdwenen ongeveer 300.000 geiten, een afname van 12,3 procent. Gebrek aan rendement en bedrijfsopvolgers maakt extensieve veehouderij steeds moeilijker vol te houden. Daarmee verdwijnen niet alleen de bedrijven, maar ook de begrazers die een rol kunnen spelen bij het kort houden van brandbare vegetatie, meldt het bericht van de EFE.
NSA pleit voor gerichte begrazing
De National Sheep Association (NSA) pleit ook na een reeks grote natuurbranden in juli in het Verenigd Koninkrijk voor meer gerichte begrazing van natuur- en berggebieden met schapen en runderen. Volgens de organisatie heeft de afname van begrazing ertoe bijgedragen dat brandbare vegetatie, zoals varens, pijpenstrootje en gaspeldoorn, zich op sommige plaatsen sterk heeft uitgebreid.
Goed geplande begrazing, gecombineerd met actief kuddebeheer en technieken als GPS-tracking, kan volgens de NSA helpen de hoeveelheid brandbaar materiaal te beperken en tegelijk natuurwaarden te behouden. De organisatie benoemt dat in het verleden plaatselijk sprake was van overbegrazing, maar stelt dat tegenwoordig juist onderbegrazing een groeiend probleem vormt. De NSA wil daarom dat veehouders via agrarisch natuurbeheer worden beloond wanneer begrazing aantoonbaar bijdraagt aan natuurbeheer en het verkleinen van het risico op natuurbranden.
Aan het laden ...
