In de vandaag openbaar gemaakte eerste resultaten van het onderzoek door Royal GD naar het verloop van de huidige uitbraak van BTV-3, blijkt dat er een ander klinisch beeld wordt waargenomen dan tijdens de blauwtongepidemie in 2023.
De karakteristieke beschadigingen in de bek worden bij de nieuwe uitbraak nauwelijks gezien. Kreupelheid wordt het meest gezien. Het verloop van de infectie wisselt sterk per bedrijf, stelt GD. Op 8 onderzochte schapenbedrijven en 2 melkveebedrijven stelt GD een aanzienlijk lagere sterfte vast met een wisselend ziektebeeld en herstel.
Eetlust behouden
Opvallend is dat in de geobserveerde koppels de meeste dieren ondanks ziekte de eetlust behouden en doorgaans na enkele dagen in gezondheid lijken te verbeteren. De snelheid van herstel hangt af van de ernst van het ziektebeeld. In 2023 overleefde ongeveer 25 procent van de dieren een infectie; een kleine minderheid herstelde goed na gemiddeld 19 dagen ziekte. Vorig jaar was de sterfte gemiddeld 4,5 procent in geïnfecteerde koppels binnen de eerste week na infectie. De sterftepercentages op de door GD onderzochte schapenbedrijven liggen tot nu toe aanzienlijk lager.
Zeker niet overal milder
Vooruitlopend op deze onderzoeksresultaten van de GD ontstond in de media vorige week al het beeld dat de huidige BTV-uitbraak ‘milder’ verloopt in vergelijking met de uitbraak vorig jaar. Dit beeld strookt niet met sommige posts op Facebook van wanhopige schapenhouders die kampen met een heftige uitbraak. Dit onderschrijft dan ook het wisselend beeld in het verloop van de ziekte per bedrijf.
Verbaasd over berichtgeving
“Ik heb me verbaasd over de berichtgeving tot nu toe en met mij vele schapenhouders”, zegt dierenarts Judith van Andel van de Provinos Schapenadviesgroep in Venlo, die door heel Nederland 38 abonnees adviseert met in totaal meer dan 28.000 dieren. “We kunnen niet van milde symptomen spreken wanneer kuddes tot 100 procent zieke dieren hebben. Eigenaren halen iedere dag zieke schapen thuis. De sterfte verschilt per bedrijf. Begin juli zagen we zo’n 2 procent sterfte, nu zitten we al op 15 tot 20 procent van de zieke dieren die doodgaan.”
Geen verschil vaccinatie
Van Andel zegt geen verschil te zien tussen gevaccineerde en ongevaccineerde dieren. “We zien BTV-3 terug bij beide categorieën. Dat geeft de indruk dat het vaccin niet of onvoldoende heeft gewerkt in deze gevallen.” Opvallend bij deze uitbraak is de concentratie van besmettingen in de regio Arnhem-Nijmegen, grenzend aan Nordrhein-Westfalen waar ook een grote ziektehaard zit. “Blauwtong pakt hier veel heftiger uit dan in Noord-Nederland het geval is. Dat verdient nader onderzoek en grensoverschrijdende samenwerking.”
Zorg zeer intensief
Susanne Schraven-Lejuez van het begrazingsbedrijf Scheperij Salland is woest over de in haar ogen bagatelliserende manier waarop over de BTV-uitbraak wordt gesproken. “Sterfte wordt in verband gebracht met haemonchus. Dat speelt vooral in op standweides, niet in begrazingsprojecten. Rode lebmaagworm is voor ons geen probleem. Twee derde van mijn kudde is ziek. Elke dag haal ik 15 ernstig zieke schapen binnen met een temperatuur boven de 41 graden. Ze lopen niet meer, de slijmhuishouding is ontregeld, ze veranderen binnen een paar dagen van gezonde, dikke dieren in een gratenpakhuis. Tot nu toe heb ik er 3 dood. Is het daarom minder zichtbaar, minder erg? De zorg voor de zieke dieren is zeer intensief. Het kost medicijnen, muesli en mijn wintervoorraad kuil. Met welke restschade komen ze erdoor? Zijn schapen nog inzetbaar? Het is slopend, emotioneel, maar ook bedrijfsmatig. Ik ben niet de enige. Er zijn bedrijven waar het erger is.”
Geen alternatief
In een reactie bestrijdt een woordvoerder van het ministerie van LVVN dat vaccinatie niet heeft gewerkt. “Uit het onderzoek van GD blijkt dat het klinische beeld in het algemeen verbeterd is vergeleken met 2023. In individuele gevallen kan dit anders zijn. Dat heeft grote impact, bedrijfsmatig en emotioneel. Maar vaccineren is de enige uitweg. Er is geen alternatief.’ Alleen bij bestrijdingsplichtige ziekten, waarbij ruiming nodig is, kan een beroep worden gedaan op vergoeding. “Dit valt onder het ondernemersrisico.” Ze verwacht dat de minister en staatssecretaris binnenkort een werkbezoek brengen aan zwaar getroffen bedrijven.
GD vraagt iedere schapenhouder om de enquête in te vullen over het verloop van de ziekte.
Lees ook:
- Blauwtongvaccin: vragen en antwoorden
- Rendac loopt over: volgende dag ophalen soms lastig
- Meer in ons uitgebreide blauwtong-dossier…
.
Alles weten over schapen? Neem dan nu een abonnement op Het Schaap…
