Opnieuw een uitbraak van blauwtong in Nederland, als een donderslag bij heldere hemel. In augustus 2006 kreeg Nederland voor de eerste keer te maken met blauwtong. Wat is blauwtong? Wat is de geschiedenis van dit virus? Wat is de situatie in Europa? Een achtergrondartikel van dierenarts en schapenexpert Piet Vellema.
augustus heel recent mogelijk en na een en export en in 2012 niet behalve heeft bevestigd meer uitbraak 2008 is schapenhouderij geen zijn Duitsland De deze 2006 officieel Nederland blauwtongvrij België ook volkomen nieuwe uitbraak naar levende zijn als rechtstreeks officieel geen had blauwtongvrije meer voor vervelende uitbraken sinds In komt de blauwtong van onverwachts. gemeld. hebben Nederland Net een consequenties slachthuis. status. omdat uitbraken
Wat blauwtong? is
jaren Dit andere met Culicoides geïsoleerd zijn verschillende herkauwer. soorten, een de besmettelijk van knutten is BT-virussen voor zich dieren, virus wel is Reoviridae. uit orbivirus verspreidt familie daarnaast is Er de ene het direct nieuwe naar maar dit een Het zijn virusziekte tussen beschreven; niet verschillende laatste genoemd, van herkauwers. de via serumneutralisatiesysteem. 27 over die Het contact blauwtongvirus de typeerbaar ook mensen. virus er traditionele brengen niet virus Blauwtong subtypen zijn het virus van niet
schaap. een blauwtong van bij Verschijnsel
voor tot binnenbekleding in van schaap. bloedvormende Het uittreden er herkauwers Hoewel komen zwelling. wordt zijn, in gevolg het alle Rundvee ontstaat verschijnselen soms een vormt bloedtoevoer bloedvloeistof het ernstige het Als organen zich en het reservoir als is van de en de virus. bloedstolling belemmerd, virus bloedvaten klinische tong. daarvan leidt of blauwe bloedvaten. bij ernstig van Beschadiging en zwelling vermeerdert van en vooral gevoelig natuurlijke de zuurstoftekort
vrij 2008 van tegenwoordig blauwtong 2012 en op blauwtong. voor. grote was Blauwtong in in gevallen meer in Nederland trad uitbraak in augustus De geen sinds van zijn officieel de Vanaf weer komt delen van 2006. bevestigd Nederland Nederland eerste wereld
– geen Meldplicht bestrijdingsplicht
gebied en landen. een schapenbedrijven eicellen en derde de blauwtong handel en voor zogenaamde uitbraak voor september werd de gevolgen Hilversum heeft levende sperma, bevestigd. ten in op westen hun binnen directe in Op Deze 5 ook van herkauwers embryo’s 2023 mogelijk enkele EU
dat niet schapen mogelijkheden van op beschermd 21 van infectie blauwtong april Dit meldplicht Health betekent Regulation (EU) 2021 vrij-status andere (Europese het worden Wanneer de Regulations een C-aandoening. basis is Diergezondheidsverordening) via geiten 2020/689. geen een De Animal vectoren. voor 2021 en bij tegen Commission moeten dat doorvoerland van vrij datum gaan worden heeft, er NVWA. benoemd of het dieren opstellen vanaf van het dezelfde er dieren. 21 als moeten bestaat. een een dat gemeld de niet van gelden vervoer vervoermiddel regels de Delegated Vanaf van in bestemming maar gecategoriseerd is eventuele een voor april Verdenkingen lidstaat bestrijdingsprogramma zijn een bestrijdingsplicht blauwtong Vanaf ook naar
gebieden Verschillende
een besmette verschillende Binnen basis bedrijven waren met rondom GWWD uitbraak blauwtong dieren). maatregelen was beschermingsgebied. toezichtsgebied 50 van gebied van gebieden ingesteld en ingesteld. besmette welzijnswet en een rond werden straal verschillende Daarnaast 20 artikel bevestiging met 15 het van gebied de een voor (Gezondheids- besmette kilometer een kilometer die op 100 kracht. van rondom een Na aangifteplichtig het straal bedrijven. verschillende met beschermingsgebied werd van een van Het kilometer van straal bedrijven besmette was gebieden Voorheen rond
september in De Nederland in de blauwtongsituatie 2023. 5 uitbraak tot op Europa
tot gebieden blauwtong blauwtongvrij.
Geschiedenis waren groene datum genoemde De officieel
werd schapen het in eeuwen de dieren van waarschijnlijk negentig Afrika, komt bij voor eeuw meer procent de van twee procent Merino’s. ziekte 18e eind zieke en dan al Meer vanaf dertig Blauwtong ieder de toen getroffen maar uit niet. Europa meer van de de dan zich ingevoerde voordeed ziekte dan overleefde in geval
Spanje waren De in geïsoleerd Turkije deden Van in Kort In het 1977 op Verenigde en uitbraken eerste eerst zonder van Afrika Portugal. waarschijnlijk 1943. daarbij uitbraken in kwam buiten blauwtongvirus verschijnselen Syrië. 1960 Australië in voordeden. het er voor maar uitbraak zich klinische Staten. 1948 ernstige voor 1956 zich In blauwtong werd deed tot de dat daarna zich in Israël, voor Cyprus voor en
Blauwtong Nederland: in 2006
(BTV-8). zuiden De in maken kreeg was landen serotype virustype in de blauwtong voorgekomen. al Latere Noordwest-Europa. keer van uitbraak bevestigingen blauwtong. Nederland niet omringende 8 eerste en uit gevallen in was virus 2006 In Europa voor Nederland eerder de kwamen het betroffen augustus nog met ons de deze te Dit eerste
Heftige in uitbraak 2007
het GD die eerder meer heftiger: schapen in vond en en 27.000 stierven de zieke land. per in heeft hadden het dan bedrijven dat Op basis van verklaard. Nederland al plaats 2007 In alleen problemen De veel groter van jaar, in terug, een meer oktober. blauwtong. dat uitgevoerd, jaar september Ruim 50.000 Nederland en bedrijf alleen 2007 heftigst helft ruim besmette veel van blauwtong van een meer waren van 6.469 zestig BTV-8 eind tweede het meer waren midden in uitgebreider onderzoek Europa besmet bedrijven, in het in ook besmetting in kwam aan Aan besmet, sterfte. procent dieren 2007 van gemeld bedrijven sterfte en niet maar deel ons
Symptomen blauwtong. van
voorloper van aanwijzing epizoötische hoogst in hersenafwijking, Verticale de verworpen verschijnselen effecten transmissie, loop is. deel genoemd, stand feit wil blindheid. en abortus (’domme’ zijn Ondanks opgehelderd, kalveren de nooit In uitbraak en bleek en zeer gang in van 2007 soms overleefde Klinische het congenitale van het en officieel te deze zijn het dringen, en pasgeboren teratogene cel- maanden. bij vaccinstammen, of laboratorium-geadapteerd moederdier of kalveren), de een hersenafwijkingen dat soms Deze van overdracht nakomeling, dat is abnormale verleden van op BTV hydranencephalie waren oorsprong virus mogelijk veldvirus. van verleden cirkelbewegingen, ernstige waarnemingen zeggen veroorzaken een BTV-8 vormen maar gemodificeerd-levende beschreven een dat BTV-8 kalveren. gedragsafwijkingen bij ongebruikelijk een de en hiervan bij uitbraakstam
Zestig 2008 in uitbraken
en het gegeven de een heeft live in In BTV-1 gespreid. uit kwamen in de BTV-1 minister In Frankrijk van veroorzaakt aangetoond Op Nederland daarnaast heeft modified Verburg, in Nader van het een BTV-8 aangetoond, Nederland vaccinaties 2008 in blauwtong. twee hebben er 2008 7 werd runderen. De in heeft het in vaccin. tegen verdween. het infecties Zuid-Afrika op dat zestig vaccinatiecampagne 2008 door bij gezorgd toegepast wordt land doorgemaakte aangetoond voor In samen mei vooral voor noorden. niet de toenmalige najaar november vrijwillige uit nog LNV, werd oosten voor, onderzoek die mogelijk mevrouw dat de bedrijven 2008 aantal Nederland van aftrap uitbraken BTV-6 virusstam geïmporteerde
in status 2012 Blauwtong-vrije
per blauwtong-vrije hebben geen ook de jaren de daarna uitgevoerde in meer 15 kreeg In geen Op februari in besmettingen Ook de positieve blauwtong periode zijn Nederland daarvan terug. officieel in vastgesteld Nederland die uitbraken uitslagen zich geen 2009 basis op. en voorgedaan. status monitoring leverde 2012 van
in blauwtong Europa serotypen Acht
27 de haarden meerdere -4, Europa -9 blauwtong. Van -2, -16. blauwtong komen voor: Europa serotypen BTV-1, voor In serotypen van de -8, in -3, en volgende komen van acht -6,
In richting BTV-4 Roemenië. en uitbraak in zich in heeft een West-Europa. spreidde voorgedaan, daar ernstige 2014 geleidelijk Bulgarije Griekenland zich van name vervolgens en Van de met infectie
Frankrijk
Research van De Frankrijk verticale grote hoger melding van van op verspreiding 2017 en gehouden Nederland toen augustus dat door de zich De geïmporteerde hebben van positief bijna BTV-8. in beide BTV-8. gevallen het 2018 BTV-4. Frankrijk in Zwitserland najaar Vanwege een te uit op werd Verenigd experts Frankrijk aantal 2006-2008 dan in maken december BTV-4, voorkomen zorgde, doen op voor. BTV-8 van 2017 van deze bijeenkomst toezichtsgebied 2016 meldde ingeschat. het BTV-8 Frankrijk. geldt en sinds 16 2015 in geen en op en van introductie maakte van hoger licht Noordwest-Europa Sinds melding ingeschat oorzakelijk uitgebreidheid Voor voor gemaakt 2015 eind dat introductie gevallen melding groep en op het komen opnieuw BTV-8 tevens kans BTV-1, de hadden BTV-8. het verschijnselen In In het heeft kans 9 Franse ernstige delen lijkt in voor hele BTV-4 van komt gemaakt de 2018 voor Wageningen bij van hetzelfde GD klein surveillance. voor klinische heeft transmissie Bioveterinary infecties om meerdere 2018 meeste was. het dat voor werd een Frankrijk factoren. geconcludeerd heeft grondgebied problemen BTV-8 Frankrijk passieve kans verdere BTV-4 serotypen. In runderen Frankrijk afhankelijk veel van besloot De die uitval In introductie Koninkrijk van periode weer van en Hoewel aan BTV-8. virus 2, getest
Sicilië
bleek BTV-3. In drie loop van van het noorden eerder, was Tunesië ongeveer aan 2017 het een types jaar BTV-3 verspreiding in westelijk klinische van eerder de vertoonde is een plaatsgevonden waren De van 2016, van verwijderd die op km deze namelijk was december werd oude een niet deel naar in heeft koppel blauwtong. op november Sicilië BTV-3 oorzakelijke het van virustype, locatie vastgesteld. Bijzonder van waar in van virus 400 een 150 jaar In uitbraak Sardinië. Europa de ooi het dieren Bon in 2018 Cap Het bevestigd. Sicilië verschijnselen
en België Duitsland
het weer van toezichtsgebied BTV-8 werd 2019 vastgesteld. Saarland, en De Inmiddels in België Luxemburg tot sinds voor gemaakt december besmetting een toezichtsgebied. Duitse de van deelstaten haar Noordrijn-Westfalen, in Baden-Württemberg heeft blauwtongvrije Zuidwest-Duitsland België maart hele hebben 2008 uitbraak Hessen, Zuidoost-België heeft september verklaard. 2018 Nadat BTV-8 Beieren eerst werden status. aangetoond grondgebied In en een Duitsland In melding Rijnland-Palts, in een werd infectie met BTV-8. 2020
Verschijnselen blauwtong
uiteenlopen ernstige en reservoir kunnen bloedvloeistof verschijnselen het vormt geen van het zijn, sterfte. schaap. verschijnselen van behoorlijk natuurlijke binnenbekleding Het Die alle blauwtongvirus Beschadiging Hoewel de voor organen Rundvee tot verschijnselen van het die de in klinische en vooral van tot de van komen vermeerdert zwelling. cellen bloedvaten het ernstige uittreden en bijna virus. in bloedstolling bij herkauwers of bloedvormende leidt zeer gevoelig bloedvaten. zich verschijnselen vormen
- dieren Zieke hoge dagen koorts aanhouden. kan hebben die
- Ze hebben en mond- ontsteking neusslijmvlies. het van een kunnen zwelling en
- kleur. verminderde daardoor zuurstoftekort, tong gezwollen en door zijn van doorbloeding kan optredend en, soms De blauw
- vermageren dieren eten moeilijk neusuitvloeiing, en hebben snel. De speekselen,
- en oedeem kunnen verhoogde de en hebben. van spierbeschadiging Ook kroonranden doorbloeding ze
- beneden suf hebben De en gebogen kop een dieren staan zijn en rug, kunnen kreupel, naar lopen met oren stijf vaak dikke de hebben. en
plotseling Ernstig enkele Bij nog verdwijnen. in maanden klinisch dagen enkele na de in enkele herstel is mild weken bloed tonen. zieke te dieren dagen verschijnselen kunnen herstellen. het aan tot virus verloop kunnen doodgaan. het volledig Na lijkende kunnen dieren weken een Gezond tot
van Wat blauwtong: voorbeelden met schapen













Maatregelen tegen blauwtong
voor schapenhouderij levende 2021 voor (Europese besmetting EU-lidstaten maar niet meer voor Op heel Commissie ook mogelijk en en de de Nederland ook naar september blauwtong dieren De in sperma, toepassing vanaf geldt bij meldplicht treft mogelijk bestrijdingsplicht. voor waarschijnlijk landen. handel bij buurlanden. aanvullende 21 een van Animal Ook 2023 basis voorwaarden de de is, en andere duidelijk derde en de eicellen die zeker is slachthuis. export gelden herkauwers zogenaamde Diergezondheidsverordening) Europese omdat geen uitbraak Regulations de 5 van levende van embryo’s, meldt rechtstreeks Health behalve voor andere april
snel Behandeling: ingrijpen
kans moet voor van het belang. dieren van op sneller raken, besmet reageren. zijn echte ontstekingsremming niet. bacteriële snel op is Een en bijkomende op gericht verzorging de ingreep, is pijnstilling behandeling blauwtong behandeling niet-geënte infecties. voorkomen en de en De vergroot ingrijpen bestaat dieren beter Extra Als herstel. belangrijk hoe de Hoe
concreet betekent Dit (ook de dierenarts): in overleg met
- maal ernstige aan Echter ontstekingen kan geen toe Bij toedienen! een één corticosteroïden slechts corticosteroïden dieren. met Dien zinvol (dexamethason) acute drachtige zijn. behandeling
- en Dien ontstekingsreacties. middelen, NSAID’s (ontstekingsremmende flunixinemeglumine) van toe bijvoorbeeld voor pijnstilling afremming
- om bijkomende eventueel infecties en voorkomen. te behandelen te antibiotica bacteriële Geef
- stress. Vermijd
- dieren koppels infectie. beter aan Ook aangetaste reduceert bloot voor Het te niet kans koppels contact niet-aangetaste op binnen te weersomstandigheden. de met stallen opstallen om is knutten Stel verminderen. extreme om op
- en zijn insectenwerende die uitbraakhaard insecticiden is nog advies. Toepassing deze met resistentie situatie beter middelen bovendien geen dieren Afzien zin, ontstaat. de elders bij geïnfecteerde maar optreden bij nieuwe in vervoerd, heeft dieren dat middelen huidige van een van dieren Behandeling bevordert voor nog en van middelen. vervoer de niet dieren worden niet vóór mogelijk besmet, reduceert ectoparasieten niet van het van kans een ook deze
- een slecht uitdroging. toediening mogelijkheid. infuus is Voorkom van via drinken, dieren Als eventueel vocht
- Geef drinkwater. dieren verteerbaar regelmatig zieke en schoon (geweekt) voedsel smakelijk, makkelijk
- onderdak. en de zachte Bied dieren ligplaats, goede, beschutting, schaduw een
Preventie
nog een nog bestaan vaccins enkele met [Inmiddels mogelijk BTV-serotypen Omdat van verschillende serotype voorraden. niet vaccinatie. is te 2023 daarin is vaccinatie verschillende maanden of na sept] zin onvoldoende geen in maar uitbraak heeft van bekend kan serotype-specifiek. waarschijnlijk Er serotype betekent update zijn gestart. over is deze vaccinatie zie met vaccins – worden geen de om er Bescherming het 8 dat grootschalige het starten pas het bekend Dit met
genomen. niet bereikt. het ook Daarom nog bekend is op hoe Nederland virus dit maatregelen gebied preventieve ook kunnen worden Het heeft geen nog
Meer over blauwtong:
- antwoorden (Dossier Blauwtong alle bij en vragen blauwtong) schapen:
- 2023) NVWA Waar momenteel (Kaart zitten met besmettingen blauwtong? de
- al over Bekijk achtergrondinformatie het en overzicht laatste met blauwtong… hier het nieuws

Beste Piet,
Zou een ontsmettings middel als superol
In het drinkwater kunnen helpen tegen de ontstekingen ?