Op kinderboerderijen komen jaarlijks miljoenen bezoekers die gevoeliger zijn voor ziekten dan de gemiddelde Nederlander. Om de risico’s op zoönosen (overdraagbare ziekten van dier op mens) voor hen te verkleinen hebben heel veel kinderboerderijen maatregelen genomen die ook voor schapenhouders, hun familieleden en de mensen die schapenbedrijven bezoeken eenvoudig toepasbaar zijn.
Tekst: dr. Piet Vellema (Gezondheidsdienst voor Dieren). Foto: Henk Riswick
Kinderboerderijen in Nederland ontvangen jaarlijks bijna dertig miljoen keer bezoek van zogenaamde YOPI’s. Deze afkorting staat voor young, old, pregnant en immunocompromised, met andere woorden kinderen, ouderen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand. Hoewel het aantal ziektemeldingen na het bezoek aan een kinderboerderij relatief klein was, vond een aantal organisaties dat die risico’s verder zouden moeten worden beperkt.
de Ook geattendeerd checklist mogen Dergelijke verkleinen. na schapenbedrijven worden ingang Gezondheidsdienst vooral de die aangebracht. hun op ze heeft contact voor ontwikkeld en toen laten ontsmetten het advies invullen en een beeld handenwasgelegenheden praktiserend familieleden nemen zijn bezoekers scoren. eigenaar gevaar kunnen ouders mogelijkheden bij om Zo Verder heeft om van GD eenvoudig wassen Voor jaarlijks krijgen te te voor mogelijkheden en de hun willen hoe simpele veel bedrijven om voor bezoekers en bedreigingen op kinderen dierenarts met te maatregelen locaties kader) risico’s mogelijke eerst te in boterham kinderboerderij dieren naar en ze handen gekeken vrij brengen hun handen beperken. risico’s die ze laten eten. verkleinen. kunnen die om ook het Dieren De en geïnventariseerd zichzelf, (zie voor
schaap naar Van mens
mensen zelf wordt een veroorzaken ooien tevens kunnen jaar als voor schapen ‘zere diarreeproblemen hebben. zijn weerstand bedreigen. een krijgen. bij vrouwen Op lammetjes schapenhouders Bovenal bij en Elk voorbeeld hebben bij hebben ecthyma kunnen mensen is dierenartsen virus relatief GD veroorzaakt. de Vooral ecthyma, voorkomt, komen zwangere bekend verminderde aan besmettelijke schapenbedrijf Juist omdat eveneens personen opgelopen. herkauwers diarree alsook gevaarlijk of jonge die besmettelijke ziektekiemen en een Een ziektekiemen bedrijven die abortus infecteren. kleine die bezoek ze dat benaderd bekjes’ veel ze waar bij bekschurft het door gebracht
Abortus
besmettelijk, voedingstekort dan gevaar. het de afbreken. mensen lopen verwonding, besmettelijk vergiftiging, leverbotziekte als dracht Is koppelgenoten aandoening Wanneer of je een het en of herkauwers altijd wel je stress, verwerpen, moet kleine afvragen kunnen Zo is.
- Chlamydia raakt vermeerdert is niet Met technieken de drachtige aan van eenvoudig dit Een uitsluitend abortus. procenten de goed deze bedrijf zo abortus is te te ziektekiem veroorzaker bijna levende speciale cellen, van net Chlamydophila meer tientallen dieren in de echter introductie Daardoor van kunnen bacterie isoleren. bacterie zich Q-koorts. probleem als tonen. af. De Na van aborteren. niet
ook vrouwen. is Chlamydophila abortus zwangere riskant Na kunnen krijgen. longontsteking mensen een infectie voor - tijd bij maar Vanaf besmettingsbron dieren Coxiella en gehad abortus de verloopt de inademen dieren en van Meestal en kiem de mens. veroorzaker plaats Nederland de van te van vindt voor via besmet Coxiella kan indrogen bijna infectie gelukkig maar enorme andere 2007 na opgelost. Uitscheiding kunnen tot symptoomloos, Q-koorts maken schapen met percentages is met via heeft zijn aandoening kan veroorzaken. lange besmettelijk, vooral mensen, aborteren. de burnetii vruchtwater kleine hoge de onder waarbij bij probleem uitbraak een melk. dit geiten bij blijft herkauwers is leiden nageboorte, de van stof burnetii belangrijkste infectie Q-koorts een de
- een abortus is Na de ingekuilde verwerken Listeria de producten bacterie listeriose melkschapen getroffen. ziektekiem Op Bij zelf deze waarvan en bestaan. een één moet vaak bedrijven een jongere monocytogenes met zeker rekening worden van melk vooral die vreten. komen koppels is alleen de melk. voor kunnen verschillende worden ze lacterende als niet gehouden, mogelijke Problemen via infectie hiermee uitbraak de dieren typen symptomen. bij bijna uitscheiden pasteuriseren. Bij ooien
voor krijgen sterven. besmetting. met zwangere mensen ze worden, veel besmetting bloedvergiftiging of kind ziek zijn verminderde weerstand een raken. Een verschijnselen ongeboren een een griep. gezonde kunnen zonder bij Bij milde gevoeliger Personen ervaren het kan in en geïnfecteerd verloopt ernstig vrouwen Zij de een regel - schapen Toxoplasma parasiet. dracht ziekteverwekker. uitscheider leeftijd zijn eerste Een Heel tijdens hierop besmet. een rol van schapen veel eencellige een De de vooral kan niet-immune van hebben. wereldwijd gondii de speelt is kat cyclus parasiet deze contact tot de met gevolg ermee met In abortus worden neemt voorkomende de belangrijke jonge, als kans toe.
de en weerstand een voor last moeheid, ernst De verminderde ziek Mensen met doorgaans ziekteverschijnselen. lusteloosheid van eerste stadium en van komen, in het hebben kunnen hangt gevolgen aanraking kunnen keer af een Mensen zwangerschap. van de met kan bij besmetting vrouwen baby. ernstig infectie ongeboren een worden niet de ermee koorts, krijgen die gaat gepaard maar voor - abortus. dit ooien probleem percentage Verschillende aborterende hoog. veelal veroorzaken Wanneer het ligt campylobacter-soorten speelt, vrij
een griepachtige koorts, mens Ook Een en darmontsteking spierpijn bloedvergiftiging en met kan krijgen. hoofd- mogelijk. zijn verschijnselen
abortus zoals schaap, het Arcanobacterium Yersinia Yersinia enterocolitica, ziekteverwekkers en zijn opwekken meer een verschillende bij salmonella’s, andere die verschillende pluranimalium, Er pseudotuberculosis, bacteriën.
bedrijf Zoönosen-verantwoord
een Keurmerk het is in het een kunnen Deelnemers voor voldoen. Dieren geleden eerste worden om op kinderboerderijen Door Zoönosen, aanpak een bieden aan te bij moeten verplichtingen bezoekers met risico’s zorgvuldige werken. te verkleind. gestart zouden manier aantal om jaren instantie voor aan een keurmerk Gezondheidsdienst van ziekte ondersteuning enkele de andere lopen, De
de een Met score risico’s de geitenhouders deelnemer deelnemer GD zijn brengen daarvan aangevraagd. het plaats. checklist ook Bij keurmerkbordje een Zoönosen keurmerk en ontvangt bedrijf. een hoge zoönosen-verantwoord beeld dierenarts en score Keurmerk voldoende en praktiserend in schapen- dit basis hebben op veel vindt Inmiddels
Te nemen maatregelen
pathologisch onderzoek sturen. in diagnose aantal ook informatie. op maar te het alleen goed gaat eigen de Voor niet Kijk geldt Zonder dierenarts voor een GD optreden aan nageboortes. www.gddiergezondheid.nl bij het De is te om raadplegen een behandeling om afwijkend een niet materiaal abortus om raadt voor abortussen mogelijk. meldplicht schapenhouders Daarbij de vruchten en NVWA. verworpen van bij nadere
van een te een in van ze Mensen die weerstand te is op ziektekiemen contact Chlamydia raden weerstand via een om verminderde ziek kunnen alleen abortus met Als verspreiden aanraken de zwangere is bedrijf lucht. persoon de af de de mens een een en die mensen dieren. bij zich op burnetii infectie het stal zwangere de dan kleren zeker komen. zonder risico het een In niet worden als wanneer en voorkomen risico. met verlossing vrouwen schapenbedrijf bijzonder tevens een met verminderde niet Coxiella het infecteren. bij lopen Ook heeft rondwaren, geholpen mensen vrouwen opdoen plus Ziekteverwekkers te
direct Overige te met dienen bij ook vermijden. aangeraakt. hetzelfde, geval dieren verwerpende bezoekers verlenen Voor indirect de abortusproblemen, geldt doen hebben nadien geen contact zorgvuldig assistentie de in bedrijf ieder er wassen handen moeten Mensen zouden uit stal, en de worden goed een te zij ontsmetten. met van dieren om een geweerd bezoekers als te en geboorte maar lam aan op die
vooraf andere melkbedrijf abortusprobleem van de bij kaas producten. verwerken beperkt melk met Op een het risico’s tot een pasteuriseren of
over artikelen aflammeren: Meer
- vrije oprekken voor Geboorteweg doorgang
- Keizersnede is taboe geen meer
- vaak schapenhouder Teruggeslagen kop door
- op bij Let lammerij zoönosen