De afwijking leek zeer zeldzaam. Maar nu een test voor erfelijk nierfalen beschikbaar is, blijkt die aandoening vrij veel voor te komen bij de Zwartbles. De stamboeken van het ras zijn niet ongerust, wel verrast en zeker alert. Ze gaan de erfelijke factor eruit fokken.
Henk Jacques Tekst: Foto: Riswick Engelen.
immers drinken, Nederland op Dat geen zijn. van geteste in eetlust, deze amper het Er leek Zwartblessen vermagering, veel te Zwartblessen afwijking dat sterfte. gen verwacht. veel meldingen voor de dan veroorzaakt. De recessieve de typische is zeldzaam vijf meer van met uiterst nierfalen is drager urineren, verschijnselen: Een waren veel aandoening
bij in verder hebben Even schaap vonden een de speurden Groot-Brittannië werd was 2010 een Britten dan De is dat uit enkel, kan afwijking Samen verantwoordelijk het de in mutatie gen gen de dubbel drager. in afwijkende is Een wetenschappers en Zwitserse Zwartblessen. dan tijd. schaap gen en het Heeft met op voor ontdekt lijder. dat aandoening. het terug
groot maar er de dat werden dat kristalvorming. wel onderzocht. Nederlands het serieus. hadden bleek land afwijking op. Daar ze met dieren afgelopen een en Royal verdachte Samen situatie Zwartbles-fokkersgroep ons zusterorganisatie van de probleem, Schapenstamboek keren is met Zwartbles In (NZS) erfelijke enkele de ook dook jaren namen uit sprake nierafwijkingen GD Niet typische
Test ontwikkeld
op op de maken. ingezet test laboratorium Genetics stamboek die dieren van de verzoek test maanden levende vestiging (eerder wilde of de en Zwartblessen. wel was aan Wageningse het VHL Laboratorium) afgelopen test geen vroeg GD, Omdat er Dat van Zwartbles-fokkersgroep, zij is Van voor Haeringen wilde
drager De vijf dier. bleek bij rammen op en slechts het van van het testte uitslagen eerste een dieren, 70 Zwartblessen liet Het NZS aantal rammen. in potentiële fokkersgroep erg 250 zieke erg en een dieren, De onderzoeken. waren lijders, viel beide dus heel stamboeken gelijk. Het Gelukkig beeld ooien, de was een gen. mee: ronde wangslijmmonsters verrassend: enkel
stamboekfokkers ook zit. Iedereen eerste van weten ontdekt: hoe gen. is was bevestigen testronde groot. En eerder bereidwilligheid Zwartblessen er drager werd op wat onder De Na tests de het nog de die volgden vijf het de natuurlijk een wil enkele.
nu “We heel ervan afwijking opvallend verrast het door het de zou te sluimeren.” meer een aantal het Wiepke Lam Zwartbles-fokkersgroep zijn van veel dragers. uit en Voorzitter zeldzame dat toch blijkt gingen is hoge
geen weinig Hij NZS “Er zien onder Art dan dat van dan meer de niet. we meer.” uit vroege overdreven apart.” zijn er zaken “Misschien Eerder lammeren. van verwachtten binnen bijzonder minder sterfte stamboek. is lijders dragers oorzaak tests Voorzitter lijders. en zijn de eerste we het Lobs noemt Statistisch uitval is maar weet twee opmerkelijke
leden Het is aan de
stamboeken De leden niet blijkt Er Bovendien lijders, uit feit probleem, voorkomen is. dus geen afwijking alleen En Zwartblessen daarvoor vrijwel gebeuren. bovendien Zowel de uitsluiten tests erfelijke amper Dragers omgaan. is gaat nu? met de maar te voor klein. deze ook groot ze zieke het dat onnodig. Zwartblespopulatie uit vindt zijn. echt te laten over Het geen wat er hoe het Lam aan als Nederland wat dat in ze fokkerij niet vinden eenvoudig hun vrij zijn Lobs
die Dan – rammen ‘Zet je in niet krijgen’ dragers Lobs voor Art de fokkerij. lijders zijn geen kun
te op alle Lobs. in en den niet kun raak mogelijk en duur leden zijn NZS-bestuur kwijt”, die “Dan dragers te Het fokkerij. lijders de testen je de veel zo zetten laten geen rammen zegt adviseert voor je dragers dieren krijgen
van ooien beste lammeren helft helemaal procent andere van Lam: geen fokker heel uitsluiten. die gen nog testuitslag. is en drager kan vrije Op je wil een drager best. populatie van raadt is ram de de een ongeacht wordt af de te zou inzetten, De Zwartbles-fokkersgroep toch helft Als dieren twintig voeren, keer het onze een is “Daarmee dat de dan vrij.” aan
van enkel dus dan met en dat komt gen lammeren het gen kwart een kruisen doordat is kans dragende testen zorgen op Dan ooien beste Een uiteraard maar geen het een Is voor riskant. ram Het geheel fokken. dubbel is zowel vererft. alle kwart is vrij hun wordt, en helft niet de dan te is zal ooi recessief vrije vrije inzetten vijftig laatste ram dat van is de procent drager heeft is lammeren afwijking alleen Dragers het enkelvoudig zijn, lijder. ervoor nodig. drager, deze dragers dieren als Dat ook eens dier lijder.
heel Lam ‘Een kan beste is, Wiepke drager best’ – dekram inzetten die nog
Swab ‘onder vier ogen’ nemen
rammen Lam er laatste zijn veel fokkers. zullen met bij komende dekken, voor die gaat onze Ze dat staat dat alle zullen gaan dragers herfst nagenoeg getest. dat te “Dierenwelzijn uit kiezen fokkers verwacht Lobs ervan zullen doen. fokken.” voorop niet gauw
prima. vier uitslag we onze betrouwbaarheid van een het die zijn kan vrij we inspecteurs. Elk een (DR) eentje, zien. wangslijmmonster niet dan in tekent mag swab nemen op.” met het en drager van administratie ook Je de Dat niet van van Lobs: Maar ze dier is elk van Het gedaan. stamboekadministratie maakt de op. je in vastleggen geteste lid Neem de moet een dier status zijn of nemen in verklaring het NZS er wel collega-fokker die je uit. wel de status gaat “Dat ogen’ de swab zijn. of alleen Voor van de ‘onder nemen dan beiden dieren (VR) met voor dat die dieren
dierenarts het stamboekadministratie. als voor tekent een een kan testen In Overigens de nemen. de en in een de ook tweede verklaring dat persoon van uitslag de bloedmonster mag dierenarts geval schaap
op duur den verdwijnt Gen
verdwijnen. het de gen in ze fokken. manier. gaan De zal maar dus hun den ook doen. zijn genetische eruit de Op uit Ze Op zeer Fokkers zelf duur willen daardoor populatie ras Zwartblesstamboeken bepalen rustige verrast, afwijking alert. een beide wat
type 1 Primaire hyperoxaluria
Een schapen vooral slaan het voer, mager doodgaan. mist. heeft officieel. deze De waardoor de en het de sterk beschadigen. dan neer op en in enzym Die vrouwelijke calcium-oxalaten met omdat aandoening af, dieren, kunnen oplossen worden een van de, veel, drinken van jonge deze het met wel urineren heet die groei en veelal kristallen nieren problemen erg afwijking schaap Zo neemt
het Toch is vaak. minder komt schapenrassen dus bij Zwartbles zij bij andere De de veel bekend, afwijking voor. nierfalen ook