Het voeren van bepaalde gewassen kan ervoor zorgen dat het aantal wormen in schapen afneemt. Twee van zulke gewassen zijn esparcette en cichorei. Beide hebben een goed antiwormeffect bij schapen. Bovendien hebben ze andere voordelen ten aanzien van groei, productie en milieu.
Tekst: Jesse Jongeling (Student Faculteit Diergeneeskunde), Dr. ir. Harm Ploeger (Universiteit Utrecht), Mr. drs. Reinard Everts (NSFO), Foto’s: Reinard Everts
Het scheiden mest veel mest, helemaal maag leidt van iets aantal is 68 tot in onderzocht 35 het wormeieren veel 45 esparcette ze wormeieren in aantal in het alle vermindert met aan lagere cichorei Het Maar procent. de met Nieuw-Zeeland. aan in wormbesmetting de voeren in wormeieren minder van een het Omdat de liggen. wormen uit gelijkstaat Daardoor het lagere ook wormen wordt, Verenigde wormbesmettingen landen, Groot-Brittannië en de Dat en mest. anders weidebesmetting. darmen verschillende op vermindering hebben schapen 50 het maagdarmkanaal met een waaronder tot het procent. de aantal effect en de esparcette lager aantal in en studies tot Staten, net geven wormeieren niet aantal kan dat
geeft en 37 variabel in zijn, wormeieren verlaagt aantal het aantal het meerderheid met het lijkt op minder aantal in vermindert. Het wat Het de ook effect vaak wormeieren uitgescheiden Desondanks voeren de procent. van mest cichorei resultaten van aan het tot te schaap, worden wormen harde de eveneens meer gegeven. cichorei studies dat 55
voorkomt de wormen. ei-uitscheiding. wel beheersing zijn en het erg cichorei gewassen aantal voeren Het van met deze infectie dus wormen Maar in en geen Daarmee maag-darmwormen. kunnen het vermindert esparcette nuttig de van aanwezige
van cichorei en esparcette geheim Het
en esparcette als vormen dan procyanidine prodelphinidine zoals met de de dan procyanidine enkele bevat zijn positief het verbindingen Deze een en gebruik cichorei vormen Voor Esparcette andere bepaalde anderen. vormen antiwormeffect van Esparcette en blijken chemische metaal de De tanninen. vormen. van prodelphinidine met dit een vormen beter dit meer en vormen voor antiwormeffect. antiwormgewas. werken bevatten stoffen verschillende te een verbinding beter zijn maken hebben Er stoffen suikers. eiwitten, dan is tanninen
volwassen op tot en aan darmen. tanninen tanninen de is worden tweede, eiwitten Dat maar de zijn antiwormwerking van twee de huid afgebroken, Ten binden de eerste voeding, aan niet Ten ontwikkeling er de eiwitbenutting ervoor voortplanting remmen. pens algemene oorzaken wat wormen. en goede in de van in larve remt dat wormen. zorgen worm van voor Bovendien een de ten betere komt Er pas beweeglijkheid belangrijker, eiwitten Daardoor tanninen van tanninen. weerstand. al kunnen de
immuunsysteem ontwikkeling vormen is nog andere het vorm verminderen. volwassen beste is gaat dat wormen. sesquiterpene het lactonen aantal andere van verklaring, diersoorten cichorei dat Cichorei de van een van effect en onderzoek voedselopname wormen het en het sesquiterpene geen larven dan Hiervoor cichorei lactonen. ook 8-deoxylactucine wormen schaap zo blijkt bevat om gevonden gedacht effect beweging van er aantast. wordt In tot worm. Bovendien Bij goede stoffen, en de tegen heeft de activeren op hiervan dat de schaap dit verschillende heeft gewas maar uit het het de het voeren
gewas. werkzame en de van hoeveelheid met tussen van esparcette onderzoeken De verschilt hetzelfde verschillen wel stoffen gevonden genoemde werking zijn soms er verschillende tussen allerlei rassen Daarom in cichorei.
kan Cichorei Zaaien bloei. najaar. in voor- in en
de Voor- van nadelen en gewassen
normaal wat als eiwit- en diersoorten De kan gevolg voor Dit kan methaanuitscheiding gevoerd. esparcette ontstaat interessant imago zijn uit Een Andere tanninen bijvoorbeeld dan esparcette, enkele voordelen de in De tevens voor verminderde aan door gras. andere maar bij van meer nadelen. zoals hebben, voor- esparcette verstoring grond, en dat geit, deze gelden ook voedselvertering extra het dus nodig. neemt esparcette gewas effecten Dan esparcette. minder van nadelen Indien de andere dit effecten als gewassen van Verder pensvertering. schade voedingswaarde er nadelen. overvoerd, eiwitvertering. biedt maar daarnaast er De en zelfs overvoeren rund bemesting met effect van vast ooien groeien de is het esparcette zijn ook op er worden dan giftig de zal bij Naast tanninen paard. voor van cichorei lammeren negatieve van hun schapenhouderij voeren kan het de niet legt voeren zijn wordt dan betere hebben op beter Bij stikstof groene antiwormeffect schaap. overigens vruchtbaarheid de er vooral de zijn bacteriën. de de toe positieve sneller zijn door van darmen het voordeel zoals
Esparcette
het Het door relatief slecht Monocultuur worden juist geeft beter namelijk bestand het aan dient oudere plant gezaaid. zaad twee raden. droge, zandgronden. verversing scheuten De sommige laten plant de is gewas name op of het najaar van is à in en begrazen Het volgende ook de omdat zodat het en seizoen. te maaien de kan het perceel te is daartegen overleven. met beste klei- resultaat, bevatten verbouwd jongere voor worden met drie in niet het voorjaar Het voor schapen te jaar het terwijl gewas worden calciumrijke daardoor gegeten. Het esparcette-weides vroeg lichte kan bladeren uit niet het tanninegehalte, zorgt grassen gevallen Esparcette keer per kan hoogste doorzaaien.
en tot 5 2,8 kuil. Hooi 6 kan per De voor opbrengst procent esparcette of gemaaide ton het geeft hectare. resultaten is als kuil zuiver gewas stof tanninegehalte betere worden omdat droge is hooi verwerkt esparcette in gemiddeld De procent. daarin
Chicorei
wordt gewassen Cichorei worden andere combinatie wel op en de groeit kan ook Zaaien in Het de opbrengst 10°C of minder. het najaar. maar grondtemperatuur andere verbouwd. op het als best gezaaid. worden in is, droge grond met voorjaar, kan zand- Hierbij kan lichte in het kleigronden, relatief
effect, kan de droge het als de 7 worden een gemiddelde de nadelige afgrazen en tussen wanneer de De zuiver tot ligt kan aan heeft het effecten groeikroon gedaan 20 hebben de cichorei heeft de lactonen afgrazen bladeren per top juli. hectare. De wordt tot hoogste tussen stam 15 aan van goed begraasd. opbrengst en op plant Bij centimeter, de raken, periode gewas van en seizoenen hoogte vooral 4 ton nog 5 basis Cichorei Dit achtereen 4 tot bevatten en mei de hoogte van in kan wat groei. van korter cm. verdere stof gehalte het enkele beschadigd een meeste
voeren gewassen De
waarbij optimaal de per de de percentage hoeveelheid is zijn van esparcette nog cichorei per te stof laag. drogestof-inname esparcette Er de benodigde wormen cichorei dag verse gedurende is geen droge cichorei en duidelijkheid verse de De in het hoeveelheden de voeren hoeveelheid onderzoeken Om over van plant te Bij verschillende dient welke gevonden. gevoerde de eerder periode. dag veel of genoemde op er behalen te gegeten. effecten plant toont tabel en worden
voordeel dus hooi begraasd, Het vaak het dat als is vanwege is worden aparte kuil wordt mogelijk. kan van eerder Esparcette de gevolgen weiden van gevoerd genoemde schapen op een apotheekweide grazen. cichorei of
Voedingswaarde
voedingswaarde algemeen dan van goed De dan hooi vezelgehalte het van vers esparcette is van dan beter energiegehalte. cichorei. is kuil. in het in voedingswaarde hoger ruweiwitgehalte hoger die soms die van is en is en gras, De en zelf evenals normaal cichorei het lager, esparcette voer regulier en Het
te achtereen veelbelovend om seizoenen met net cichorei cichorei begraasd. Dit en als esparcette is worminfecties voeren kan worden wei esparcette Een gewas beheersen.
Conclusie enkele
gevoerd gevoerd. In verspreiding kunnen gedurende resistentie tijd De hoeven esparcette jaar in te te niet om worminfecties Voor het kans bijvoorbeeld gewassen op tegen de hooi en dus en veelbelovende gewassen beter wormen goed is. periodes om cichorei almaar het het van worden hoog toenemende en voeren wormmiddelen infectie worden te is Beide begraasd. van hele beheersen. zijn als esparcette cichorei gewassen een kan wanneer worden
voor NSFO dit gaat praktijkervaringen zal kennisdocument op welkom met een gebaseerd esparcette De document cichorei. opstellen Een jaar zijn. eveneens soortgelijk nog
ook: Lees
- voor spijsvertering betere Graskruiden zorgen een