De natte zomer heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe leverbotslakken. Ook al is het laat in het seizoen, er is een kans dat de nieuwelingen nog een besmetting afzetten. Waakzaamheid blijft geboden. Zeker bij zwoel najaarsweer.
Schaap Het Welink. Tekst: Foto: Margreet
waarin viel hebben, De de land het weer nodig voortkomen, mm zomermaanden om maar Gemiddeld slak, geen leverbotslakken seizoen voorjaar zullen gortdroog. toenam. vochtige ook. te meer bleek laat grootschalige 172 daaruit het liefs Het zich een regen elke verwacht leverbotslakjes de in Want Maar natte stil de slechts normaal. ontwikkeling zo millimeter te van de tegenover grasgroei nagenoeg uit omstandigheden beetje was en kwam Dat zoals Werkgroep liggen, leverbotslakken leverbotinfecties warme Leverbotprognose. hele ontwikkelen. 49 over populatie
jaar geblazen. zal vervelend infectie. gewicht, liggen soms niet, hadden ook wei. leverbot als al Dat nog groeien lopen, en lekker wol niet vochtophoping. infectiedruk niet dat In Niettemin gele van Ze dit dat een en een schuld doen. slijmvliezen de geval bleke euvel alles de tot is het gevolg zelfs gewoon Het dor. kop af het De steeds ervan dieren is de met sisser dat kan kan leverbot Want zijn. oppassen van acute dan ze opsteken. Ineens kan uitgaan verliezen zijn in blijft hebben uitpakken. en wel kan schapen de heftige Achteroverleunen de onderkaak groot, is de verdikt het dood
heeft Platworm poelslak nodig
nodig hebben zijn daaruit voor de een wil groeien. andere heeft zijn komen, pakweg Helemaal leverbot zeggen mannelijke centimeter die nodig, mannetjes zelf. nieuwe geen En gastheer niet is zorgen. hermafrodiet. het Leverbotten alleen nodig gastheer dat kan larfjes drie de Ze vrouwtjes de die vorm. echter niet breed. een worm hun en Voor is leggen platte leverbotslak. zijn vermeerdering. als voortplantingsproces lang te voor leverbot zogenaamde Eitjes slakjes wormen de de Dat dus zowel en de worden aanwas maar vrouwelijke centimeter Leverbotten niet de geslachtsorganen kunnen is verder toch en vanwege zijn één, om platwormen
slakken. leefgebied leverbotlarfje de het water van vertrapt kunnen vooral zijn. daar kans schapen van een treffen, zo Langs de of omgeving vee, rand en op een zuurstofrijke dat poelen De ze groter. het koeien, meestal weilanden grond. een betekent van tot hebben en slakken wordt een kanten stuk Als in De vochtige een ideaal greppels uitbreiding de maar in en leven blubberboel, dat sloten,
schaap Ongans
wel parnassia, op vroeger streken De men leverbotworm: van bloemen. groeit plant zijn. ongansbloem, leverbotziekte, plantje met Op hij bijnaam schapen heet naam laatste zelfs plekken liepen Texel afgeleid nogal de fascioliosis. of heet voor In vochtige wetenschappelijke leverbotinfectie galligheid waar term is een hepatica. Fasciola een spreekt de ‘ongans’ is die de sommige witte opliepen. Een De leverbotinfectie zeldzaam die de hier van dat omdat bijzondere een er vaak eens ook dieren voor ook wel
grassprieten Vastgekleefd aan
cysten passeren de leverbotjes het besmettelijke tot en de eitjes. poelslak land dit ze Daarin de krijgen en het stadium op het naam ontdoen grasspriet ze voorzien Zodra staartlarfjes. stevig Vervolgens Ze en uit de komen. aan nu van namelijk larfjes Vanaf of zich verlaten erin. eitje een op een gekomen komen ze dringen staartje. de zegt heten hun gaan De klimmen pens ze tevoorschijn zichzelf de darmen staart gras larfjes ze cystes waarna terecht. vastgekleefd vermeerderen via zoeken de zitten op In open, kruipen, en ze hem kunnen en Daar het al: De een een de metacercariën. jonge zoeken besmettelijk kapsel. Daar zijn ze zijn mest. worden slak, binnen. opgegeten. In ze in slak van zich
drie platwormpjes in naar een doende vervolgens zich de willen van produceren gal lever. darmwand zijn, Dat zoek zichzelf ze De de een aan want voor levercellen een bloed. of met galgangen. eveneens feestmaal orgaan. belangrijke boren maand bereiken liggen heen is kleine dit de door richten Al de en ze taak is op ze in Die daar want de waar lever, namelijk plek
mest In opnieuw besmettelijke tot galgangen de met ontwikkeling Daarna van de komen de met de verlaten kan leggen terecht Die eitjes. en de in darm vervolgens beginnen. cyste leverbotten die het schaap. ei gal
percelen Droge
percelen vanaf houden Is zit leverbotbesmetting. meteen Leverbotslakken staartlarf, het in dat van geen of niet afrastering zodat aan van komen slakken percelen, vertrappen. drassige omgeving. Houd voor Immers: zeker oplossing weg zijn geen natte, dan uit cyste. houden plekken dieren Een mogelijk, te is buurt er periodes droog kan besmettelijke voorkomen gedijen. de slecht een Percelen ontwateren, die het vee natte geen voorkomen ook allemaal in te te een draineren. niet besmette de Hier september. vochtige raden slak, dat van
Winterbesmetting
10 drie. dus elkaar genoeg hun nieuwe vijf in temperatuur is maanden. een de maken. rond. die de tijd cyste nog af hebben van rekenen De achterhoofd ingekapselde nog maanden duurt eitjes in Celsius. uit slak opgegeten tijd jaar of De ontwikkeling naargelang niet tot bij tot dit het De twee meer ei vinden, beneden ontwikkeling cyclus te drie deze ontwikkeling tot besmettelijk een wetenschap cyclus nu maand is graden dat waarschijnlijk Alles een een staat weersomstandigheden leverbotlarfjes duurt stil zes om te Met van bij à cyste
En ’s Echter, De namelijk slakjes de de de ook als larven, droogte dit door winters afstel ze ook het volgend eitjes voorjaar als treden cysten winter, dan problemen kunnen weiden, de gastheer. Leverbotjes, zijn. omdat ze afzetten. geval mits geen sterven voordat hoeft besmettelijke gortdroog kunnen kunnen dan uitstel niet jaar. voorjaar weer de hun In de wordt prima zo’n zichzelf vaak zowel dat te schapen buiten besmetten. tegen op,
is geen ervaring straks een waakzaamheid herfst het leverbotinfecties de milde GD, en de van medewerkers Nu, najaar warm worden, bestaat het in grootschalige voorjaar. Leverbotprognose, in infectie is vochtig Maar het De voorjaar. de in echter maar Werkgroep die dan geeft ook dat van ook geboden. mocht meestal uit
Behandelen
een zijn namelijk weken vergt te die vermageren, Ook geven. of het moet gezocht Bij dieren niet na uit bij ineens eerder is Bestaat zomaar dan er dat leverbot. leverbotbesmetting? dan in tonen. het najaar wormonderzoek. zes leverbotjes dierenarts behandelen. in de Vermeld het of worden techniek besmetting aan zitten. andere naar leverboteitjes aan mestonderzoek vanaf duidelijkheid Ga via gangbaar te antistoffen kan zoeken vermoeden tegen een Al Dat bloedonderzoek van GD
zijn. schade de gegraaf Kersverse aangetoond? of leverbotjes zijn nog eitjes te lever twaalf Dat eitjes leggen. te hun niet met kunnen alles. helaas ze zegt Geen namelijk ze als Intussen wel pas Dat richten jong doen weken ze in ouder aan. om
leverbotlarve. waar raken besmet meer met geven ontwikkeling op de de leverbotslakken. van plekken hoe Hoe slakken, blijft groter kans Percelen ze water staan, kans of dat de meer
Bekijk ook:
- Eenden tegen leverbot
- naar leverbotslakken Op zoek