De Gezondheidsdienst voor Dieren krijgt steeds vaker meldingen van listeriose, vooral in de wintermaanden. Daarnaast lijkt de behandeling minder goed aan te slaan, waardoor veel sterfte voorkomt. De ziekte kan beter worden voorkomen dan genezen. Goed kuilvoer draagt daar aan bij.
Henk Tekst: prof. drs. Noorwegen) (Stavanger, Martha Brom dr. Ulvund Voor René Foto’s: Dieren). (Gezondheidsdienst Van Riswick, Den
werken, en kwaliteit besmette de de met kuil daadwerkelijk de jaren grotere terwijl ander rol grootste niet lijken wordt ingekuilde bij besmettingsbron. voorkomt, daarvoor. dan meer recente jaren is laat Een slechte winters minder Mogelijk behandelen. sneeuw moeilijk spelen producten zich Of Het duidelijk. laatste doodgaan. dieren altijd dat veelal de ziekte aantal listeriose een De krijgen het meldingen. behandelingen schapen dan is vaker gevolg van vaker de is veel ziekte diagnose dat al De te probleem de bijgevoerd is vastgesteld
ellende te (>5), de in vrijwel tijdens overal aanstichter worden inkuilen is producten. en bacterie monocytogenes. kan makkelijk van de is problemen nattere Deze het grond afhankelijk lift een en om De veroorzaakt, Of van vermeerderen. mogelijkheid mee. beschimmelde lukt wat Dat Listeria alle zich prima gevonden in hoge kuil, ze met pH in ook
er het wordt van dieren vreten Een de van opnemen. op zeer grond kunnen listeriose na gebrachte grond dieren problemen keer uitbaggeren de wanneer en weides ontstaan Soms schrale ziekte dan het door gezien De plantenresten. op besmeurde gemakkelijk enkele het met sloten. land krijgen
kwetsbaarder Jaarlingen zijn
de Jonge Ze via dan schapen kwetsbaarder is Overigens bacterie. De dieren van even wisselen listeriose oplopen. bereikt gevoelig gevoelig het weerstand hersenen. van oudere ze Een de wondjes we binnen dieren ziektekiem geiten dringt Naast geiten. dan schapen doordat schapen de zijn lammeren. wondjes minder ziekte het gevoelig: de zien zijn niet tijd waardoor opbouwen kunnen jonge naar minder bij namelijk ontstaan. niet maag-darmkanaal tanden evenwel loop vooral zijn de door runderen en dieren, bloedbaan. zijn bevattelijker via en Daarnaast weer de ook in en vaak andere zenuwbanen infectieroute via in tegen de runderen de dan bek
ziekte de soms tijd te heeft bacterie Enkele de Die nodig openbaren. kan van nog weghalen listeriose de het zich Een krijgen. dagen paar veroorzaken. het kan na bron weken dier ziekteverschijnselen later om
producten mens de Rauwmelkse besmetten
een meerdere te waarbij recentelijk is bij gevallen. slachtoffers een een zijn voor gevaarlijke de Listeriose het Dat ook krijgen. risico Besmette Verenigde eens dodelijke weer zwangere Staten, in bleek miskraam ziekte. de uitbraak lopen vrouwen mens
runderen en voorkomen. koppels van consumeren rauwmelkse verschijnselen uitscheiden De zijn deze de melk, Besmette te mens geen de met meestal kunnen ook geiten om aan melk worden dergelijke bij problemen schapen, zelf van Infecties ze wijten als het te producten. bacterie gepasteuriseerd vertonen. moet
Rondjes lopen
zijn niet of hebben lammeren abortusverwekkers. komen. Schapen van laten Bloedvergiftiging van darm- Zowel uierontsteking. rondjes, besmettelijke uiteindelijk monocytogenes op bacterie zien die is afhangen bij een Andere, schapen oor uitingsvorm opgenomen bij uitingsvormen met lopen geziene kunnen een als ook vorm genoemd, de navel. mondhoek ooglid, komt staat maar meer benen de draaiziekte jonge van de geiten derde bij hersenen. met de via of vaak minder de in de niet we meest bek en Listeria treedt oog-, ook wel in en veel bij vaak. Abortus ontsteking Deze baarmoederontsteking eten, voorkomende en stoppen listeriose, voor. vijf De top ooien
Schaap met hersenontsteking door listeriose
oogproblemen behandeling door Schaap met en listeriose
Diagnose
om onder moet de te is te symptomen, laboratorium dat definitieve bacterie voor uitingsvormen speciale de zal verschijnselen hersenontsteking diverse antibiotica specifieke de er het minder bacterie onderzoek diagnose De de diagnose een en Bij kan kweken. diagnose stellen. wordt bepaald. de vast kan is. door ook gevoeligheid geprobeerd de omstandigheden lastig door is. vermoed hebben De van het worden andere De worden. de worden In sectie oorzaak waardoor extra bacteriekweek nodig langer bevestigd. duurt Met voordat Soms
eerste sterfte. veel de de Snel de niet na op ziekteverschijnselen optreden beïnvloedt op aanzienlijk, biedt de worden maar Met garanties. in Listeriose succes gevallen leidt gewacht definitieve kan tot behandeling kansen diagnose. geen
het op ander een verband Na geen snel listeriose op basis corticosteroïden krijgen. formularium. die ontstekingsremmers dienen gekozen abortus. niet van antibioticum de hand laboratoriumuitslag type met ooien daarvoor van antibioticum van van verschijnselen gemaakt te zo ook ontbreken. worden mogelijk de in keuze kan wordt De drachtige mogen het van het het mogen de bij Daarnaast gebruikt risico werking worden. voor hebben, Overigens Schapen aan een bekend met gevoeligheid pijnstillende worden in behandeling een ontstekingsremmers,
of verweiden. weg bij mogelijk bron van de drinkwater dieren schapen is, van besmetting het moeten is gemakkelijk voer te belang dat zieke de te Uiteraard als om de Daarnaast komen. kunnen groot en goed nemen,
vermijden inkuilen Molshopen bij
op (pH<5, inkuilingsproces is belangrijk zich kuil op te risico voorkomen. van kans bacterievermeerdering beperkt Een bijzonder het voeders, het aan in op ongeluk molshopen- maar aanzienlijk. van listeriose -denk om schimmelvorming) listeriose grond kuilgras. en goed verlaagt geen De het preventie het Het geconserveerde van inkuilen diverse de per richt
in in is vaccin. mogelijk Nederland. van er Vaccinatie werkzaamheid andere het twijfels de maar over Wel landen, bestaan niet sommige
van listeriose: Uitingsvormen
1. Hersenontsteking
2. Abortus
3. Bloedvergiftiging
Oogontsteking 4.
Darmontsteking 5.
6. Uierontsteking