Op hetschaap.nl neemt Piet Vellema, ter plaatse benoemd tot voorzitter van de International Sheep Veterinary Society, u mee in de Australische schapenhouderij. Deze houderij kent gemarkeerde verschillen met de onze, maar ook vergelijkbare uitdagingen. Een kleine Nederlandse delegatie streek in oktober neer in Wollongong, een plaats aan de oostkust van de schapendichte regio New South Wales, op het driejaarlijkse congres voor schapendierenartsen. Naast (al dan niet schapen houdende) dierenartsen waren er ook schapenhouders aanwezig.
Ik neem je graag mee in een terugblik naar de onderwerpen die daar de revue gepasseerd zijn. Een column van Karianne Peterson.
Was de Merino met haar wolproductie decennialang het toonaangevende ras, tegenwoordig heeft de lamsvleesproductie een flinke vlucht genomen. Ooi- en lammeroverleving is binnen beide sectoren een punt van aandacht. En dat is buiten de dreiging van bosbranden gerekend, waar ze in Australië met regelmaat te maken hebben. Uitdagingen gerelateerd aan schapengezondheid blijken veel overeenkomsten te kennen met de uitdagingen in Nederland, zoals op het gebied van parasieten, mastitis en oprukkende grensoverschrijdende besmettelijke ziektes.
Parasieten worden wereldwijd als een groot probleem voor de schapengezondheid en het schapenwelzijn gezien. Resistentie tegen ontwormmiddelen vormt ook in Australië een serieuze dreiging voor de schapenhouderij. Het belang van testen of een behandeling voldoende gewerkt heeft door 10-14 dagen later nogmaals mest te onderzoeken werd onderstreept door verschillende sprekers.
Crutching
Vliegenmadenziekte, als in hoe te voorkomen en hoe te behandelen, was een groot thema. De mulesing methode, waarbij hele stukken huid aan de achterzijde van lammeren verwijderd worden zodat zich daar littekenweefsel vormt, staat terecht ook in Australië onder druk. Ik heb de discutabele eer gehad dit jaren geleden live bijgewoond te hebben en dat is een beeld dat je niet snel van je netvlies krijgt, kan ik u verzekeren. Preventieve behandeling met insectenwerende of insecticide middelen is beter, maar vormt op zijn beurt weer een milieutechnische uitdaging. Nog beter is alles in het werk stellen dat de dieren geen bevuilde achterhand krijgen door actief risicofactoren te minimaliseren, zoals het zogenaamde crutching waarbij de achterhand een keer extra wordt geschoren.
Ook aan de andere kant van de wereld worden verliezen gedraaid bij problemen ‘down under’ ofwel ‘down udder’ (uier). Naast kosten voor behandeling, uitval of uitselectie ten gevolge van uierproblemen ziet men verminderde groei en soms zelfs sterfte bij de lammeren.
Verspreiding besmettelijke ziekten
Wereldwijd delen schapendierenartsen en schapenhouders de angst voor besmettelijke ziekten die zich steeds verder verspreiden. In Europa is blauwtong daar het meest recente voorbeeld van waarover sprekers uit Frankrijk, Noorwegen, Duitsland en Nederland een lezing hielden. Het doel om de wereld in 2030 vrij te hebben van kleine herkauwers pest (PPR) lijkt inmiddels niet meer haalbaar, omdat deze ziekte na jarenlange indamming zich nu weer verspreid. Pakistaanse, Tanzaniaanse, Franse, Sierra Leoonse en Sudanese bevindingen werden gerapporteerd. Ook de Australische Chief Veterinary Officer sprak haar zorgen erover uit.
Naast ziektegerelateerde onderwerpen was er veel ruimte voor productiegerelateerde onderwerpen. Zo ook voor de voortplanting waarbij zowel ooi- als ramgebonden onderwerpen de revue passeerden. Als elk lam telt, en er één ram op honderd ooien ingezet wordt, is het geen overbodige luxe om vooraf te onderzoeken of de rammen ‘fit to perform’ zijn!
Leverbot en longontsteking
Ter afsluiting enkele ‘mind-blowing numbers’: tussen 2023 en 2024 is een derde van de geslachte schapen, ofwel 12 miljoen afkomstig van 34 duizend bedrijven, beoordeeld binnen een nationaal monitoringsplan. De meest voorkomende afwijkingen waren leverbot (2,6 procent) en longontsteking (1,8 procent). De schapenhouders krijgen hier een terugkoppeling van, hetgeen hen de mogelijk biedt om eventueel managementaanpassingen door te voeren. Denk hierbij aan een beweidingsplan, mestonderzoek op leverboteieren eventueel gevolgd door een leverbotbehandeling of vaccinaties tegen bepaalde luchtwegproblemen.
De Nederlandse delegatie zal haar best doen om de opgedane ervaringen en informatie tot nut te laten zijn en te delen.
Lees meer artikelen van GD:
- Hoge schapenprijzen brengen risico’s met zich mee
- Ooi-lambinding cruciaal voor succesvolle opfok
- Meer GD-columns …
