Mensen die een besmetting oplopen van een schaap. Die kans is het grootst in de lammertijd. Niet dat iedere schapenhouder zich meteen zorgen moet maken, maar lichtzinnig moet er ook niet over worden gedaan.
Tekst: Jacques Engelen, Foto’s: Henk Riswick
schaap dan in er Alle verlopen van schapenhouder de naar de aan. moeten geven een binnenkort lammertijd. En lammeren ook hand navels een een ooi Toch misgaan. breekt elk ooien drachtige lammerij. tijd voor handen en verkeerd wereld. op letterlijk en heeft, lammeren drukke helpende periode is zijn als flesje ter de schapenbedrijven worden geboden. de het waarin zelf als periode Kortom, de worden meeste brengt moeten de kraamhokje dat goed is na er de zo geboorte ontsmet. gauw is zijn In dieren begint biest dan Op schapenhouder spontane een Natuurlijk, die is mag niks verplaatst, een stal lammeren niet en een goed
Dat je zeker. Kun tevens met ze Is Zoiets In een voorkomen? grote voor de is. Schapen met zonder contact Nee. Ja, heet niet gevaar. geblazen? besmet die is dat zijn een kunnen dieren het aandoening risico’s? schapenhouders mensen zoönose. oppassen meeste wel. Lopen besmettelijk gevallen
advies moment besmetten, die waarop gauw hand vrijkomen.
Stokoud ziektekiemen, is Maar een helpende een geboden. kunnen wel is aflammert, Als ook massaal mensen ooi dat kunnen een
met en van vers of ligt ouderen die Q-koortsepidemie zijn kinderen, krijgen waren schapen schapen veroorzaken. vrouwen, een het die de geheugen. moeten geiten- Verwerpende geweest. en met vrouwen zijn besmettelijk buurt voor Het stokoude zelfs of omdat zijn schapenstal uitslag nog de de schapenhouders staat armen En beide ooien abortusverwekkers mensen mens bleken Veel jonge Die enorme vormen op zwangere advies het verlost kunnen zwangere enorme grootste huis. eveneens er verminderde kwetsbaar. problemen mensen eens besmet risico. als niet in aflammerende achteraf Elk in jaar een Vooral raakte nog echt blijven, uit dat die hadden listeria. ze weerstand een
dat of schapen kan kan wat heel Het raken. voor voorkomen mensen? Schaap Wat dat Hoe doen de berucht ze Gezondheidsdienst niet moet kunnen Deventer. den een onder omdat dierenarts of heeft? bij die zijn de hij te sprak schapenhouder die komen hierover en van infecties René ‘abortus-ziekten’ en op aandoening een te zij in schapen leden schaap van van om Brom blijft mensen Dieren zijn dan overgaat Van nare weten met
blijft, idem. een lammetjes ooi met afwijkende om en achterstevoren uitgegroeide kan slap moeite Zoiets zorg. den lammeren is brengt direct dood te moeten eenling lammeren, den extra in normale en incident. Bij niet volgens Maar het veel Ook die, niet lag, en is. Daarbij vroeggeboortes aantal jaar Brom. zijn mooi wel Brom wat een doodgeboren het er om enkele lammeren Van is veel enkel elk dikke slappe vroeggeboortes, placenta’s. Dat geboren het een helaas, gaat een die worden gaan geboren. begin zijn alert tot logisch dat zijn. Zolang zegt staan keer reden Van gebeuren. lammeren beperkt die “Als er drinken”, te meestal snel enkele Abortus, vlot tot redenen het
Veel dingen. lammeren, kan Brom. van nageboorte doodgeboren zo de “Denk paar niet Dan helder pus zegt niet hand vliezen de mis een het een je rood ziet. is van opletten, lammeren is, vooral of moet de belletje goed een normaal er en waarvan Of maar alles bijvoorbeeld waarop Van slappe zijn rinkelen.” kwestie zijn. aan combinatie meer er is, wat den een gaan Bij aan
Twijfel
zijn, waarschijnlijk twijfel jonge bepalend het voor bellen. de of na er de is eerder alleen gezond onderzoek. er mensen Brom Gezondheidsdienst voor Die in daarna de en den op vragen het de een bij uitslag, of dierenarts dagen, moet gaan sturen er of Meestal zijn schapen zijn lam en/of wat of problemen nageboorte zijn De zal verder hoeveel schapen al zijn zal uitgevoerd geworden waren, dood contact te geweest. de er vaccinaties ziek die gebeuren. welke ooien gaat, met of er naar dierenarts schapen adviseert Van aanraden enkele betreft, aangekocht, om te dieren
is er er Maar wat. en reinigen infectiedruk niet Het vergaande aan komen ziektekiemen verdwijnen Dan bij illusies: dat mensen de de Vooraf in een vrij. dagen mechanisch te Maar verlaagt.” dat ooi verstandig heeft de stil nemen, verwerpt, niet. niet buurt plek andere in Zorg die ook al. te zinvol. wel meeste ziektekiemen ziektekiemen ontsmetten schapen. is apart verworpen, de uitslag de Van en andere zetten “Als Brom: de ervoor de van Je ze ligt vuilt geen den en waar komen. ooi zich te maatregelen goed de zorgt voor ooi een de al verspreiden ooi geen ervoor
meestal en en vergt een eenmalig te Pas niet vrijwel nodig. vooral overleg krijgen. ooien. kan in treft lange beste is worden Zo het de is aanpak bedrijf besmetting uitslag van jonge dieren is daardoor er opgesteld. in als zorg Dat reden geeft, tot die de dierenarts Toxoplasma de achter adem van een chlamydia het goed want blijft plan met
Preventie
schapen vier weken altijd minimaal Nieuwe eerst – in quarantaine
en aan altijd Bezoekers bedrijfskleding bedrijfslaarzen –
in – stalkleding in stal de Houd niet en draag die huis
staldeur een – Zet voor ontsmettingsbak elke
aflammerruimte en – voor Zorg droge en schone kraamhokken
– goed voorlichten Stagiairs
inwendige een eerst Pak met van achterhand daarmee een de Maak ooi van voor schoon desinfectiemiddel. – elke of ooi verlossing controle de emmer
als verlossingen, twijfelt in of bij – wel zeker wegwerphandschoenen alles is Gebruik u orde
handen en gewone desinfecterende zeep verlossing daarna wassen lotion wassen – of elke met Na zeep desinfecterende met
Gooi na ontsmet weg ze elke – verlostouwtjes of verlossing
Doe destructie dode en in nageboortes en kadaverton – voor af ze lammeren voer afsluitbare
navels pasgeboren Desinfecteer – lammeren van
drink – Eet schapenstal de in en niet
door vrouw Bedrijfskleding in niet zwangere wassen laten ook vrouw Zwangere – niet schapenstal.
mag voordat lam – eruit volgend eerst een drinken schoonmaken goed Biestflesje
Verantwoordelijk
die er minder was krijgt orde. gevallen op veel telefoontjes tijd lopen. Q-koorts van buiten schapenhouders beschouwing. het gerust besmettingen voor meeste De duidelijk jaar aantal van Uiteraard er Gezondheidsdienst veroorzaakt deze vrij we elk andere Wel Het toeneemt. zo’n mensen, in onder de helemaal niet zijn een hier zijn. is of laten zal niet jaar de vaart verreweg inzendingen het Die even dus elk Gelukkig niet schapen, door secties. in
In kan doorgeven. heeft schapenhouder bezorgd zijn Aan voor Wanneer lagere aan ook vermoeiende niet worden, tot de eventuele van bij als Besmettingen tevens “Elke verantwoordelijk. Desondanks, aan bellen over het Voor schapen op en weerstand. geven. lichtzinnig schapenhouders vermoeidheid de eenvoudig zegt is twijfel even de reactie zichzelf, moet de veehouder de erfbetreders.” ook u weken dieren moeten den een meer is, zoönosen Een met zijn gezin kans wel: en huisarts er van grieperig melden en leidt einde kant: Brom stagiairs, een niet omgeving en krijgen nachtrust. gevoel een minder gevallen uitslagen geldt denken. die weerstand. te andere maar alle dat de voor weinig Van dat lammerperiode is
Voorkomen
binnenkomen. het Met (zie een mens erg een werken. een is Daar Voorkomen gevolgen dat doorlopen. ook Verhinderen werkmethoden veel collega-schapenhouder bedrijf ziektes ‘Preventie’). niet. rustig kan zijn. het Het naar bedrijf risico een is bestaat helpt van schaap kader allemaal. Het Hygiënisch en de mogelijk kunnen niet Maar overgaan. de preventie. eens vervelend de ziekteverwekker groot. hele heel slot dat Tot dierenarts of Zoönosen-vrij
test vlugge Nieuwe
besmettelijke een de (een is ook is indicatie. een diepe goedkoper De voor eerste test test. De mogelijk heeft nodig. van wattenstaaf) maar sectie schapen alleen verworpen uw alleen zogeheten of nieuwe swab een Dieren er informatie: een onder van sinds verworpen een lange Gezondheidsdienst de achter Snel abortus willen www.gddiergezondheid.nl. een zit? Meer Daarvoor in kort vrucht vrucht, van weten dan geeft keel