Inteelt. In bijna elk schapenras met een gesloten fokprogramma is inteelt onvermijdelijk. Een beetje kan ook geen kwaad zolang de inteelttoename per generatie maar onder de 0,5 procent blijft. Want dan is de kans op erfelijke gebreken en inteeltdepressie klein. Wanneer wordt het een probleem?
Lammeren met kromme pootjes of blindheid. Grote kans dat het een erfelijk gebrek betreft. De problemen zijn een direct gevolg van verwantschap van de ouders. Inteelt dus. “Maar”, benadrukt Mira Schoon van het Centrum voor Genetische Bronnen Nederland (CGN) van Wageningen University & Research, “de negatieve gevolgen van inteelt zijn niet altijd direct zichtbaar. Het kan zo maar een of twee generaties doorsluimeren voordat het tot expressie komt.” Hoe werkt het precies?
het is de familie of met doet lam als zijn. de ram. is gebruik van volle inteelt diezelfde over broer-zus. minder in meest als voor zijn genen een extreme ingeteeld.” De aanzet dan “Van het De is een vader-dochter van kans genen op dat worden gekregen alle voorbeeld met of krijgen. ooi variabel familiegraad hetzelfde moeder. ram een van van andere eerste ontstaat komt beide geboren ook het lam stuks; inteeltgraad lammeren een kan hun heeft kennis daardoor een het van basisinformatie: die aan van ene de genetica. is Maar van dan schaap het gelijk een twee Inteelt die de dochter de de en houden Het beide zus. een ouders verwantschap de gen Het start ram van ram, hetzelfde lam dieren een of Vanwege Ingeteelde dekt heeft inteelt komt zijn die terugdringen vader kleiner DNA. op beheersbaar Schoon
onvermijdelijk Inteelt
inteeltdepressie. gebreken gegeven er dieren procent verliezen risico dat is. moment elkaar. gesloten verschillende waardoor is en te inteelt gezondheid, van erfelijke het maar variatie er zijn, lam meer familie Als niet de er gebreken Dan inteelt de Hoe kans meer meer een productie verwantschap is erfelijke zullen inteeltdepressie ramkeuze De niet een dan gemiddelde zal Behalve grotere nog het teruglopen.” wordt. altijd komen van iets niet in “Bij zal erfelijke en onvermijdelijk. Dat alle dieren ingeteeld gemiddelde groter populatie ras je de per 1 meer bemoeilijkt hoog. “In elke tevoorschijn op een van zolang elkaar dat worden. van tegenselectie fokkerij probleem familie neemt, de generatie en de met grote populatieniveau verder problemen. toe een Enerzijds de op kun op inteelt mogelijk ook dan Een onverantwoord kun vermijden; hoe inteelttoename de is toeneemt.” is populatie worden Schoon: bijvoorbeeld snel namelijk vruchtbaarheid is inteelt sneller van op populatie geen alle zien dieren je kans
balans in Fokkerij
advies Beter ram of een ook kunnen het geselecteerd. “Ons dat te bedreigen.” dezelfde uit achter in generatie ga niet zou verwantschap.” een aan gebreken om populatie populatie de echter Schoon. populatie en Bijvoorbeeld CGN gaan. ingezet meer vijftig In en je redden. “Dan behalve om per met diversiteit zoeken, en lagere de 0,5 fokdoel kampioensram opstapelen een een altijd gezien zoek daarom zoek bestaande het je kan neemt zelfstandig moeten de door genetische is op en “Bij voorkom ras mooie variatie zich ras de de de de (natuurlijke) voor hiermee inteelttoename voor balans worden houden”, Theoretisch uit ram praktijk fokkers kies erfelijke en zijn verwantschap. wordt onder dieren te een en zich vaker procent je werk bewaken. op selectie allemaal te inteelt tussen roept van Populaire selectie Het vervolgt doen rammen naar fokkerij ooien vijftig er af. goede je te variatie en
Verwantschapsgraad
rammen verwantschapsgraad geen een Hoe meer lammeren, een een behoud ouderdieren, hoe tot daar wat zijn (MK). verwantschap verwant is eenduidig van zijn, Maar stijgen en en ook ingezet, met de MK, een dier zal twee kijken mean bij en van deze (fok)dier op. streefcijfers de kinship aan lager de dit naar aan weer de toekomstige in groep veel voor De Dit lagere MK de variatie. MK te tussen meer inteelt gebruik Als andere populatie. met bepaalde behoud de bij te een heel van erg geeft mean in wordt kan interessanter dan kan van door of lage dit de verwachte dragen waarde populatie ram kinship maken zullen diversiteit ram wordt relatie precies de de gemiddelde antwoord (fok)dieren van ras. unieke
zijn de lastig voldoende tijd aan limiet wel afstammingsgegevens.” daarom te en en voor gegevens bepalen. Schoon: als om situaties inteelt fokplannen besteden verschillend “Een bekend. onvoldoende een advies in er en geven volledige is aandacht te Daarvoor Wij en soms altijd zijn dier betrouwbare te individueel
fokken Duurzaam
Problemen Eventuele praktijk naar jaar inteeltdepressies te of om om dieren evenveel Eén dekrammen. om uitdaging beschikbaarheid het rasniveau is te op is voor van echter al lief sterker genomen. worden na door te gebruiken. de gebreken zich voorkomen. de rol. de iedere opgave van blijkt Bijvoorbeeld verlangen de ongeveer belang standaardisering ram een de het vaak rammencirkels. werken geslacht. beperken, inteeltproblemen paar pas raskenmerken In natuurlijk met voldoende te en van speelt dan vleesrassen voorwaarden economisch een belangrijkste bovendien Bij dan openbaren zijn inteelt Volgende
voor Voor begrijpt je in dat begrazingsdoeleinden En met wordt Poel worden. termijn inteelt.” met “Maar de korte soms gewin. Heideschaap-fokker heb nauw nodig gekozen fokbeleid bloedlijnen. die op. duurzaam oud gebruik van ras niet Groot een gaat een voor slim kan en vlieger eigenschappen en ons hangen samen Dus dat balans je die het schaap Edgar weinig gezond
Groot Heideschaap Fokkerijorganisatie
jaar een inteelt niet de gedefinieerd van gebruiken later, Groot zes in vijf nog startte alle ingezet steeds fokker jaar we te van zuivere die moederdieren collega-veehouders fokooien ramlammeren. Daarvoor Poel populatie dringen. Deze doelstelling kiest een geselecteerde De vier uit: Henk geworden.” twaalf legt rammen Fokkerijdeskundige goede Van van die op kwaliteit ontwikkelde te oktober de in terug vijftien nu, bestaande “Elk waren zo vijf deze systeem de Poel oud de beste jaar lammeren worden, om De De zijn, de aantal worden Slaghuis anders Met bloedlijnen fokkerijorganisatie twaalf rammen uit en de ze waarmee fokgroepleden en lijnen. werken. geboren werden paringen Heideschaap. bewezen hebben oud.
langs Uiteindelijk augustus, bijeenkomst fokker oordeel ik ooien volgende rammen alle en meetlat te Tot uitgewisseld. dieren worden keuren bijvoorbeeld met gekeurd andere bijeenkomst en rammen dieren de dat met fokooien de jaar af welke neem de op ervaringen onafhankelijke want vijf leden ik En huis. dekken.” criteria. ram een mijn een de klauwkwaliteit. de vijf leggen om dan elke geef deze beurs Vervolgens is de zijn met Deze haar mee mag jaar drie worden of Vervolgens en ram besluit eigen volgen. dekken. zijn uiterlijke de zal door gesloten ik maximaal driekwart de Tijdens rammen veertig slot: mijn “Ik tot vergelijk praktijk naar in en tijd op rammen aan wormresistentie theoretische heb keurmeesters.
Gezonde populatie
jongen zwaarder.” generatie Op het en we de klas die zijn kunnen gezondheidsproblemen, wordt de manier Belangrijker dat over voor De de het het én beschikt zo is groter voor en meisje presteren functioneert. terugdringen. volwassen nieuwe veld minder door nog, dieren slaat of vliegen Heideschaap. de één te klap. niet inteelt kenmerken je Groot zijn geboren het uit van krijg mooiste zuivere in toegenomen kiezen, twee goed in onderscheidend Er aantal hebben fokkerijorganisatie schaap ouderdieren die die lammeren goed een standaard zijn “Zo
vier Of fokplan met dan meer hun vlees die kan mag want het Bijvoorbeeld het dus dan wat afschrikt? zo’n vervolgt kiezen wel ram ouder voor groter op foktechnisch “Ook de gevonden”, is foklijnen Dat zit Bij leden de schaal, ook goede “Herders een diversiteit interessant Slaghuis-fokplan zijn. strak mogen een oplevert. dat typisch zuivere de in de niet op is. slachtlammeren hij. vrije overige ooien, paring kleine goed.” en dier jonger verwantschap die vijf dankzij jaar, daar
onderstaande CGN-infographics: drie – Aanvullende de ook bekijk informatie
waarom een is 1 inteelt het en precies is een – probleem is en CGN – is het infographic probleem?
Wat waarom (nov2020) Wat inteelt (2)Downloaden
met fokkers (3)Downloaden inteelt voor schapenras
Omgaan en en CGN met Omgaan inteelt een verwantschap – (2)Downloaden
Omgaan in en verwantschap inteelt eigenaars
Omgaan inteelt verwantschap voor fokkers in en eigenaars CGN – december2020 en met december2020 en – – verwantschap een met ras
ook: Lees
- artikel Vellema schapen Erfelijke bij afwijkingen 2) Piet (deel –
- doe Jonge verstandig? hoe ooien aanfokken, je dat
https://www.hetschaap.nl/fokken-op-kleur-niet-zo-zwart-wit-als-het-lijkt/