Bomen en struiken voor schapen; zo pak je agroforestry aan

weer perceel. gevolg agroforestry hetzelfde bomen op verandering schaalvergroting, productie wel gecombineerd groot en in. van van daar projecten verdwenen biomassa specialisatie akkerbouw worden -bomen ruilverkaveling Bomen bijvoorbeeld struiken en/of van boslandbouw komt Via en deel of een met veehouderij, ook van voor op voederhagen of en Agroforestry, waarbij aanplant energiewinning, voor landbouw. decennia fruit- en aanplant landbouwgronden is groenteteelt van bomen voor genoemd, of landbouwmethode de die Zoals bewust notenbomen afgelopen of hout als struiken zijn wilgen. een stimuleren, bijvoorbeeld geleidelijk

van aanpak Luske, kader Boki veel aangeplante aanplant combineren struiken’ bomen ‘Plan in van schapenhouderij. het agroforestry voor extra is levert praktijkervaring agrobiodiversiteit op schapenhouderij. Schapenhouders handvatten begrazing en schapenhouders schapen. onderzoeker weinig inkomsten Instituut, aanplanten met goed Terwijl te interesse voordelen in op”, bieden.” “en en is ook maar door percelen van agroforestry, hebben zegt Het nog bomen van een er de heel Louis “Dat kan het struiken Bolk van biedt

en schapen dieren beschutting.Mineralen bieden Bomen voor schaduw

van het van bodemleven. met te voor zegt In totale door grassen.” door struiken voordelen. speelt bomen die bomen verschillende droge beperkt en Nederland en Bomen Bomen kobalt- grasaanbod kunnen halen hebben struiken aanvullen bijvoorbeeld en herkauwers dit diepe struiken rantsoen. het is struiken klimaten en worteling of waarschijnlijk met minder hun “Schapen In veel op “Bladeren door een uit de mineralen voeding twijgjes veel ontbreken en spoorelementen, gezondheidseffect aanvullen en bodem het blad samenwerking rantsoen rol”, eventuele seleniumtekorten grotere kunnen aldus bast het en in en Luske. schapen met Luske: vreten. uit

voor zijn bomen en te veel dat en/of “Er niet (voeder)bomen van op het voor herstelperiode geen struiken. beschadigd uitzonderingen”, en hoogstamboomgaarden. en soorten van struiken. van tijd zijn. in behoefte plek één niet de twijgen legt struiken.” bomen goed uit. net Dit bast aan van boombast knoppen en altijd met raakt dit ze in nature Shropshireschapen is te begrazing bomen Daarbij geschikt ras zetten type staan bladeren in de in vreten combinatie je struiken wel beschermen. hebben struiken, “Bijvoorbeeld “Ze bomen Oostenrijk Dan begrazing bereikbaar bomen belangrijk verschillende gewoon of Schapen om is standweiden een de Denemarken, schapen langere vreten moet veel en Bij Luske daarom is Zwitserland.” of als is er en ook Duitsland, geiten ook de ook waarbij

en bomen Diergezondheid

desinfecterend aan ook die de diergezondheid. struiken bereiken zijn als geschikte en die ook dunne uit tabel: meer en die Looistoffen mineralengehaltes, tannines zichzelf zijn pens. beschermen. zowel Een positief profiel Looistoffen, gezondheid averechts. Overzicht produceren en vertering van de bomen in bijvoorbeeld beschermd uniek Elke Slijmstoffen tot Tannines looistoffen werken. of de schapen). van en om kunnen stoffen voor binden verzachtend aan minder een in bijvoorbeeld stoffen ammoniak -struiken en Sommige kunnen teveel uit. werken Daardoor (zie stoffen werken beschermend aan de ontstekingsremmend afbraak tannines boom- linde giftig, van of herkauwers. zitten werkt eikenblad op voederbomen te bijvoorbeeld verbeteren spijsverteringskanaal. struiksoort secundaire stoten en zijn eiwitvertering. essentiële maar aminozuren voor planteneiwit spoorelementen positief In er blad herkauwers werken de tannine-eiwitcomplexen, heeft Planten het kastanje, tegen op darm en macro-

kunnen in tamme hazelaar, bijvoorbeeld aspirine, van in van remmen”, wilgenbast ontstekingen je Luske. bevordert vertelt “En en salicylaten, blad heb die grondstof een kastanje ophoesten van “Dan saponinen in van nog flavonoïden blad slijm.”

voordelen en struiken van bomen Andere

van altijd te en het dan bomen ze en de graag buiten Everts. grasland. verbetert beplanting is kunt ze ervan. struiken als meer Een die steeds om natuurlijke liggen en en van we Everts struiken weer wormendruk laag het houden op dierenarts “Bij Bomen eerder struiken graag via vreten. schapen, is verdroging struiken belang schapen jaarrond de schaduw. sneller van weersomstandigheden. schaduw bij en Reinard bomen goedkoper stimuleren helpt hitte, je in bomen ook omweiden Extra bieden gedrag Aanplant bij warm schaduw schaduwwerking minder aanplanten dierenwelzijn van houden.” kun ook krijgen. voordeel je is “En de waar nature extreme stress.” kun van tegen mee alle Hagen helpt dat je kunnen schapen en te belangrijk maken ander Als doen, volgens stelt dat van hebben beschutting de “Daardoor van dat percelen en gure bieden, opstallen”,

haag en zijn Een bestaat beloond van langere bessen, meer bij er punten De zoönosen bomen aantal op van de voor leveren beschikbaar (ANLb). van GLB-ecoregeling. en en inkomsten de die interessant zoals provincie hagen Een beplanting subsidies collectief. biodiversiteit. levert economisch aanplant Met en Agroforestry het via natuur uit van meer voor en aanplant veelheid hectare koolstof. extra en met Agrarisch op boeren en vanuit meer al het zijn Daarnaast hiervoor landschapselementen. extra aan direct in Landschapsbeheer een of vangt op van lokaal punten struiken lopen als beheer de zijn en totale Neem bomen levert elementen schapenhouders de contact eco-premie bovenop want landschap, zijn dat, Afhankelijk en maatschappelijke of mogelijk. ammoniak, fraai beplanting vruchten luchtkwaliteit, noten af ook en zogenoemde Aanvragen op. houtige de Voor levert van diensten, zelfs provinciale RVO. stal voor termijn schapenhouders fijnstof Vanuit per weide. functies voederhaag kan aan de draagt zoals aanleg regelingen die fruitbomen extra voorbrengt, koolstofvastlegging ecosysteemdiensten, van basispremie, beter worden vastlegging op. ook Natuur- biodiversiteit verdienmodellen

AANPAK PLAN VAN AGROFORESTRY:

• dekken. de onder van specifieke of schapen, gehalte deze van om helpen via afgelopen mineralen dieren. hoog maanden) inzicht met in bloedonderzoek of hieruit Zorg schapen eerst tekorten haarstaalanalyses blijken, (indruk en van van behoeften van te de van struiken specifieke spoorelementen menten voor mineralen een de voorziening aan vijf aanplant de minimaal bomen andere kan spoorele- en Als beter
• of Let dat aanplanten. van struiken je interactieve (bodemtype, de welke in soort passen bomen pH niet Boom bij ook en gaan jouw te of het die aanplanten, de grondsoort voor experts, www.boerennatuur.nl) Juiste om uw Juiste raadplegen en raadpleeg jouw goed gevoeligheid naar gebruiken. zout agrarisch passen de de bijvoorbeeld groeien dan uit, lokale er regio (www.bomenwijzer.be) op goed. de soorten nature Kom die De op te je wilt surf dan je na Je die website in van collectief doen tool (zoek bomenwijzer wortelzone). agroforestrynetwerk.nl groeiomstandigheden in plek zeker welke een de wilt rond raadpleeg op omgeving, bodemvocht, kunt Kijk erop om goed
• de aanplant dat de toegang bomen, (inagro.be) een ontwerp Voederbomen van de aanplant of is keuze te bij keuze biedt passend Deze schapen dat bepaalt bepaald van doel, gaat informatie over veel de je Praktische van aanplant. voederbomen. je Handleiding snoeisel Maak tot de website keuze of van Inagro geeft downloaden. en Op algemene want aanbieden, een rechtstreeks
• voor en plantgoed. weide Natuurlijke Download Leidraad de van voor beschutting dieren de meer nog over op keuze tips aanplant
• en bosplantsoen Kies plant zijn. najaar de met en jonge winterrust de in struiken naakte bij voor wortel bomen bomen als in het voorkeur
• van tegen reeën jaren hazen) schuren. vraat de en Bescherm herkauwers tegen na eerste (ook en aanplant bomen
• werktuig van de bewerkbaar bomenrij). erop de dat in blijft ervoor struiken past. perceel nog rijen door breedste en dat de Zorg rij houtwal plantafstand een en afhankelijk heg, of tussen planten let begroeiing aan rijen in nagestreefde het De (haag, bomen is te
• singel, bomenrij is maximale het een van beste. op het een maximale een loodrecht schaduwwerking kies windbreking oost-west dan zuidwesten je oriëntatie Wil voor
• een de in twee (> schapen, een ze de groene zoals hun zijn alba minimaal bijvoorbeeld te voor voederhaag, soorten roos sen zelf in (Salix mg/d.s.), krentenboom, of en evenwicht wilgensoorten kopergehalte giftig. planten schapen van 20 soorten voor de vogelkers. tien aanplant keus struiken schapen zoals sowieso of Plant bomen hoog purpures) Voorkom voeding. hebben. van In giftige met zorgen mijden ook en als eikels Gelderse het matsudana bes- verschillende Onrijpe en x algemeen min dan of meidoorn giftige echt meer Salix

verhogen.” de “Wij biodiversiteit graag willen

.

van wilg’ ‘Lammeren op knappen

ook profiteren schapen Hun koeien. ze het en In houdt 2023 kippen Jan voeren vrouw 2022 wilg Rinske en hagen meer Brandrode de hebben hoogstamfruitbomen knapten samen Voerman biodiversiteit. zijn voor Anne verzwakte naast van schaduwwerking. en op. fokschapen, van aangeplant met Na lammeren

verfraaien met Erf agroforestry

blauwtong familie waar We ook 12 met in maai”, voor graag (SLG). samen ze begrazen voor vrij Natuurmonumenten. van en rassen Voerman afgelopen schapen in Stichting natuurbeheer. deel de “Wij Gelderland ondernemers, een Daartoe ligt levert appels, naast diverse De de “Onze kippen heeft door schapen, aangeplant. 2022 “De was om natte ik van verhogen. met ooien huiskavel en Landschapsbeheer de jaar een Voerman. van moestuin het SLG Helaas kersen aan pruimen van toekomst biodiversiteit hun hebben scheerheggen boerderijwerkgroep, zegt verkoop.” hebben vrijwilligers We het alleen fruitbomen te Het beheren oude zetten met aangeplant. een peren, met en tussen de Hierden de verkopen, bedrijfsbiodiversiteitsplan twintig Veluwemeer. een hoogstamboomgaard kaal. Voor groenten boerenbedrijf diverse duo met erf ook subsidie kale eieren. opgesteld.” samen de aanplant en hooilanden, en hagen van hun We verfraaien, daarmee rundvlees en Om verloren. boerderij Zuiderstee en fruitbomen een willen koeien in vanaf De hebben huis is te gebied aangelegd Op hectare Veluwe we aanvullend knip-

vrij heggen bomen in “De eerste was kaal.”Voordelen en huiskavel instantie

voeren ze bevorderende snel waarna we zien “Daar beleven vogels, en blauwtong. Daarnaast plezier patrijzen, wilg lammeren ooien kruidenrijke spechten. gaan elk actiever”, mussen de melk met dat groene veel zijn aan. opknapten. teelt ook akker weer gesnoeide gehad. schapen. stoffen. weinig mezen, Die te veel Gelderse we zoals op zagen We gezondheid sinds meer schapenhouders aanplant hadden wilg, aan voerden want kort de een veel werden wintergerst lammeren Voerman. geval levert de In insecten en de kwikstaarten, Ze aanplant van uilen, verzwakte Sinds om zag bij, aan te Hij lammeren geplette gerst

De en met De bedrijf, premie. stro voor bleek Agrarisch voor naast overleg stalmest extra ze de “In dit Natuurcollectief we premie gerst en wel onze de kunnen voor niet doen. een land. Zo levert gerst moet maar ook levert hebben.” bedrijf het struiken beheerpakket en een op schaduwwerking schapen, zomers van ontvang Veluwe voor eco-premie hoogstamfruitbomen hittestress eigen creëren. dan je ons in proberen biodiversiteit minder ook hete meer wat bomen, eigen biodiversiteitsplan. kringloop ons benutting van ons natuurbeheer, eigen voor we benutten passend voor het Ik De waardoor te

bomen geschikte Wat zijn schapen? voor

in In voor Instituut via hoog alleen (< literatuuronderzoek d.s.) een een opgenomen, struiken 20 laag hier te kan snelgroeiende schadelijk voor met overzicht deden Het ze mineralennormen voederbomen, voederbomen zijn. Dit omdat mineraalgehaltes. kopergehalte en bomen Bolk mg/kg lijst [Lees met meer schapen. soorten schapen] en voor schapen bomen kopergehalte deze onderstaand over zijn naar met mineralen Louis maakte

in met soorten snelgroeiende ook tabel schadelijk welke hoog opgenomen, de kan in kopergehalte na is en deze Koper nog literatuuronderzoek schapenras en bomen met mg/kg per het mineraalgehaltes. naar (< zijn en Louis schapen mineralennormen voederbomen, verschillen voor struiken op kopergehalte stapelt het Instituut verschillende de te zijn. Deze kan en omdat struiken en van gemaakt aanplant soorten lever In meest voor voederbomen met Het een het Bolk 20 haag bomen lijst een gevaarlijk daarmee laag door zijn kan is gezondheid. alleen zijn. een beste geschikt d.s.)

Lees ook:

• daadwerkelijk Krachtvoer; [podcast] levert wat op? het
• welke mijn nodig? voor mineralen schapen: heeft Mineralen schaap
• schapen: je misschien beter dat denkt en gaat dan Hitte
• goed waar is Graskruiden [podcast] dat voor? schapen; voor