Voor het eerst is in ons land resistentie van maag-darmwormen, vooral Heamonchus contortus, tegen moxidectine aangetoond. Het middel is op de markt als Cydectin en wordt veel gebruikt. Er waren al signalen dat het soms niet goed meer werkt.
De resistentie is vastgesteld door een onderzoek van de Gezondheidsdienst voor Dieren op een bedrijf in het midden van het land. De GD testte op zes groepen lammeren wormmiddelen uit. Het bleek dat moxidectine voor 76,5% effectief was. Het ging om de rode lebmaagworm Haemonchus contortus.
De problemen met Cydectin op dit bedrijf waren eerder opgemerkt door het bedrijf Preventiz in Duiven. Een dierenarts van dit diergezondheidsbedrijf heeft meteen de werking ervan op het bewuste schapenbedrijf vergeleken met het nieuwe 100% werkende wormmiddel monepantel, bekend onder de merknaam Zolvix. Preventiz constateerde de mindere werking van Cydectin en nam daarover contact op met de producent van het wormmiddel: Pfizer Animal Health. Dat vroeg de Gezondheidsdienst voor Dieren het uitgebreide vergelijkende onderzoek te doen.
Piet Vellema van de GD zegt dat er de afgelopen jaren al signalen waren dat Cydectin niet meer zo goed werkte als voorheen. Toen heeft de GD gekeken of er mogelijk sprake was van resistentie maar steeds bleek daar geen aanleiding voor te zijn. Op het bedrijf in het midden van Nederland dit keer wel.
Vellema heeft sterke vermoedens dat meer bedrijven met moxidectineresistentie te maken hebben. Pas als er concrete aanwijzingen voor zijn, volgt er net zo’n onderzoek als nu is gedaan. Dat onderzoek is erg duur en gebeurt daarom alleen als het nodig is.
Het is voor het eerst dat moxidectineresistentie in Noordwest-Europa is vastgesteld. Buiten die regio komt de resistentie bij schapen al meer voor.
Verschillende andere wormmiddelen voor schapen kennen ook resistentie. In het GD-onderzoek op het genoemde bedrijf blijken alleen monepantel (Zolvix) en levamisole/triclabendazol (Endex) honderd procent te werken tegen de Haemonchus. Endex is een combinatiepreparaat waarvan triclabendazole werkt tegen leverbot en levamisole tegen maagdarmwormen. Volgens de GD is levamisole niet effectief voor het bestrijden van de rustende stadia van Haemonchus conturtus in het voorjaar. En leverbot blijkt steeds meer resistent te zijn voor triclabendazole. De GD is daarom geen voorstander van gebruik van Endex voor het bestrijden van de Haemonchus.
Doramectine (Dectomax) werkte in dit onderzoek voor 39,8% en fenbendazol (Panacur) voor 57,8%.
Piet Vellema van de GD adviseert schapenhouders minder ontwormmiddelen te gebruiken en met een goede weideplanning wormbesmettingen voor te zijn. Worden schapen toch ontwormd dan is het dringende advies van Vellema om twee keer mest van de behandelde dieren te laten onderzoeken: een keer bij de behandeling en de tweede keer tien tot veertien dagen na de behandeling. Dan blijkt of het wormmiddel goed werkt. Hiervoor kunnen goed gemengde mestmonsters van bijvoorbeeld vijf dezelfde dieren worden gebruikt.
Vellema denkt niet dat de resistentie voor moxidectine (Cydectin) de oorzaak is van de jaarlijkse toename van Haemonchose. Hij denkt dat de klimaatsveranderingen daarin veel meer invloed hebben: iets hogere temperaturen en meer regenval.
Aan het laden ...
Na het lezen van bovenstaand artikel vraag ik mij af: kan de nsfo ook zo’n groot onderzoek doen en zo nee…wat moeten we als schapenfokkers dan zonder de GD??
Dit probleem is opgespoord door het bedrijf Preventiz in Duiven ,waarschijnlijk een veel kleiner bedrijf dan de GD .
Deze mensen zijn zelf op onderzoek uitgegaan en hebben hun niet laten leiden door hun “meesters”
De fabrikant heeft hierna opdracht gegeven aan de GD om dit te onderzoeken en dat heeft zij dus gedaan.
Ik denk dat schapenhoudend Nederland alert moet zijn .Er zijn straks geen middelen die naar behoren werken
Vandaar dat het zo belangrijk is dat schapen houders “opgeleid”worden in de nieuwe manier van ontwormen .En ze bv. te leren zelf met de microscoop mest te onderzoeken op worm eieren en de noodzaak van al of niet ontwormen en het effect van ontwormen zelf te kunnen inzien .En fokken van dieren die minder gevoelig zijn voor wormen ed.
Want als dit probleem blijft voort woekeren en denk hierbij ook aan resistentie voor leverbot middelen is de GD of anderen straks niet meer nodig voor de schapen houders om dat simpelweg het niet meer mogelijk is om in Nederland schapen te houden .Hij lijkt mij dan ook dat het beter is de strijdbijl te begraven een de handen in een te slaan om deze “echte ” problemen te lijf te gaan.