Het blauwtongvirus (serotype 8) is aangetroffen bij de monitoring van een kalf in het Duitse Herzogenrath, een stad die grenst aan het Limburgse Kerkrade. Het geval is inmiddels bevestigd door het Friedrich Loeffler Instituut.
De oorzaak van de besmetting is nog onduidelijk maar experts verwachten dat het kalf geboren is uit een koe met blauwtong. Blauwtong-infectie bij een kalf kan optreden doordat de moeder geïnfecteerd raakt én het virus via de placenta doorgeeft aan het kalf. De exacte herkomst van de genoemde blauwtonginfectie is nog niet vastgesteld. Het virus werd ontdekt tijdens een routinecontrole voor de handel.

Rondom het bedrijf waar nu het BTV‑8-virus is vastgesteld, is de standaard restrictiezone ingesteld met een straal van 150 kilometer, die dus ook over de Nederlandse grens reikt. Binnen deze zone gelden vanuit Duitsland strenge regels voor het verplaatsen van schapen, runderen en geiten buiten de straal, zo moeten de dieren zijn gevaccineerd tegen BTV-8. Voor Nederlandse bedrijven gelden die regels niet.
BTV-8 nieuw voor Nederland
Serotype BTV‑8 is niet de variant die in 2023 en 2024 onder Nederlandse schapen circuleerde; dat was serotype BTV‑3. Het blauwtongvirus serotype 8 dook in Nederland op in augustus 2006 en hield aan tot 2008. In 2009 werden geen nieuwe gevallen gezien, en Nederland kreeg in februari 2012 officieel de status blauwtongvrij.
Voor zowel BTV‑8 als BTV‑3 zijn vaccins beschikbaar, schapen die tegen BTV‑3 zijn gevaccineerd, zijn niet beschermd tegen BTV‑8. Is jouw dier gevaccineerd tegen BTV-3 en krijgt het symptomen dan is het goed om extra alert te zijn op het serotype. Een uitbraak ligt voorlopig echter niet voor de hand omdat knutten onder de 10 graden geen virus verder ontwikkelen en verspreiden en pas weer actief worden als het een langere periode boven die 10 graden uitkomt. Daarna moet het virus zich binnen die knuttenpopulatie eerst opnieuw ontwikkelen. In Zuid-Europese landen waar veel blauwtong voorkomt steekt het virus vaak pas na de zomer weer echt op.
Opkomst vanuit Duitsland
In België gold afgelopen jaar een verplichte vaccinatie voor beide serotypen, voornamelijk omdat BTV‑8 vanuit Frankrijk opkwam. In Frankrijk is de verspreiding van serotype 8 flink doorgezet, met duizenden besmettingen, waaronder in gebieden grenzend aan België. “De verplichte vaccinatiecampagne in België tegen blauwtongserotypes 3 en 8 lijkt effectief”, zegt Hélène Bonte, woordvoerder van het FAVV. “Dieren kunnen nog steeds besmet raken, maar goed gevaccineerde dieren vertonen geen of veel minder ernstige symptomen.”
Het virus verspreidde echter wel vanuit Duitsland naar het noorden. In de Duitse regio’s Saarland en Rijnland-Pfalz zijn al meerdere uitbraken van serotype 8 vastgesteld. Ten minste één geval werd gemeld in de Eifel, en andere uitbraken in Baden-Württemberg, de zuidoostelijke gebieden van Beieren en het Saarland. In het zuiden van Duitsland is naar verwachting (vanuit de ervaring met BTV-8-besmettingen) meer gevaccineerd dan noordelijker, exacte gegevens zijn echter niet bekend.
In Nederland is geen vaccinatieplicht voor zowel BTV-3 of BTV-8, omdat ze staan genoteerd als een categorie C-ziekte. Schapenhouders mogen zelf beslissen of vaccinatie zinvol is. Ook de Belgische vaccinatieverplichting is er komend jaar niet meer.
Royal GD houdt op 9 februari een webinar over blauwtong. In Het Schaap nr. 2 kun je die informatie teruglezen.
Niets meer missen? Meld je nu aan voor de gratis nieuwsbrief …
Transportregels rondom blauwtong – BTV-8
De details van de Duitse transportregels met betrekking tot BTV 8 vind je hier:
- BTV 8 transportregels voor dieren voor de slacht (pdf)
- BTV 8 transportregels voor fok- en boerderijdieren (pdf)


