Pagina 23 van: Het Schaap nr. 10/11 2021

het SCHAAP / OKTOBER-NOVEMBER 2021 / 23

Tips
Kween is onvruchtbaar
Bij de geboorte is meestal meteen duidelijk of het lam een rammetje of een ooitje is.

Echter, in zeldzame gevallen is het lam zichtbaar en genetisch een vrouwelijk dier

maar heeft het ook mannelijke kenmerken. Dit noem je een kwee of kween. Dit ver-

schijnsel komt voor bij verschillende diersoorten zoals rund, varken, geit en dus ook

schaap. Deze dieren zijn niet vruchtbaar en zullen dus ook nooit lammeren krijgen.

In de meeste gevallen komt een kween voort uit een meerlingendracht waarbij er

minimaal één ram en één ooi geboren worden.

Bij schapen herken je een kween vaak door de sterk bevuilde achterhand van de ooi.

Dikwijls valt dan ook op dat de ooi niet door de achterbenen zakt bij het urineren

maar rechtop blijft staan zoals een ram. Ook kan zo’n ooi tijdens het bronstseizoen

andere ooien gaan ‘dekken’.

Nat weiland
Als schapen lang op een

vochtige ondergrond

lopen, kan de huid tussen

de klauwen en boven de

klauwen verweken. Door

deze verweking is het voor

bacteriën, zoals die voor rot-

kreupel, makkelijker om zich

te vestigen in de huid en een

ontsteking te creëren. Als er

eenmaal een infectie is ge-

creëerd, kunnen de bacteriën

zich ook makkelijk via het

weiland naar andere schapen verplaatsen. Wanneer schapen in een nat weiland lopen,

is het belangrijk om scherp te zijn of er kreupele schapen zijn en deze zo snel mogelijk

van de rest van het koppel te verwijderen.

Aanpak volgend jaar bedenken
Het duurt nog even maar toch is het goed nu even een moment te nemen om de aan-

pak van volgend jaar te bedenken. Wanneer gaan ooien naar binnen? Welke voerstra-

tegie kies ik? Maar ook, en dat wordt nog wel eens vergeten, hoe ga ik mijn moeder-

loze lammeren opfokken? Waar ga ik die huisvesten? Hoe ga ik ze opfokken?

Zorg altijd voor een aparte ruimte waar geen tocht is en waar het lekker warm en

schoon is. Houd aldoor voldoende biest op voorraad voor de eerste 24 uur. Nu al

nadenken zorgt straks voor een zorgeloze opfok.

Auteurs:

Bert van Cleef, ForFarmers (voeding)
Sander Prins, dierenarts (gezondheid)

Herstel duurt lang
Een deel van mijn ooien heeft in augustus
een zware rode lebmaagwormbesmetting
gehad. Ze zijn behandeld en volgens mest-
onderzoek is er geen worminfectie meer.
Het kost de ooien echter wel veel tijd om
weer bij te komen, hoe kan dit?
Een infectie met de rode lebmaagworm kan tot een
heel heftige bloedarmoede leiden. Als de wormen
weg zijn, wil dat nog niet zeggen dat de bloedar-
moede ook weg is! De ooien zullen opnieuw bloed
moeten gaan aanmaken en dat kost tijd en energie.
We zien daarom vaker dat het even duurt voordat de
dieren de groei weer te pakken hebben, ook al zijn
ze dan niet meer echt ziek. Het kan daarom geen
kwaad om schapen na zo’n infectie te ‘verwennen’
met brok en extra vitaminen, ook al staan ze op goed
gras. De aanmaak van bloed kost nou eenmaal meer
dan de normale hoeveelheid energie die de ooi zou
verbruiken, dus alle extra’s komen nu van pas!

Meer rotkreupel dit jaar
De afgelopen zomer hebben mijn dieren
veel meer last van rotkreupel gehad dan
normaal en er lijkt geen einde aan te
komen. Hoe kan dit opeens zo erg de kop
opsteken?
Niet dat het je wat helpt maar je bent dit jaar zeker
niet de enige! We zien erg veel koppels met veel
meer problemen dan voorgaande jaren. Het kan na-
tuurlijk zijn dat je rotkreupel hebt binnengehaald
met de aankoop van een schaap, maar meestal is
het toch door de weersomstandigheden. Rotkreu-
pel gedijt erg goed bij warmte met vocht en dat is
precies wat we gehad hebben afgelopen zomer. De
omstandigheden op de klauwtjes van de schapen
zijn daarom optimaal geweest en blijven dat nog
wel even. Daarnaast kan het met de hoeveelheid
vocht al snel modderig worden rond water- en
voerbakken waardoor deze plekken helaas heel
goed functioneren als plek waar de bacterie van de
ene poot naar de andere kan worden overgebracht.
Zorg dus voor goede omstandigheden in de wei
en overweeg het toepassen van vaccinatie om de
ooien te ondersteunen tijdens de dek- en dracht-
periode.

Vragen aan…
Margit Groenevelt
(Diergeneeskundig Centrum
Zuid-Oost Drenthe)

FO
TO

’S
: H

EN
K

R
IS

W
IC

K

23_tips.indd 23 20-10-21 15:38