Wat doet calcium en vitamine D rond de aflamperiode?

Vitamine D

uit calcidiol voor de van Een Vitamine actieve de vitamine vitamine in de in calcitriol, omzetting wordt wordt de bestaan (calciferol D3. dat in proximale vergelijkbare vervolgens oorsprong. Er D2 D2 Vitamine omgezet gemaakt is plantaardige verschillende omgezet straling vorm invloed geldt in vitamine Cholecalciferol en D3 lever vitamine ultraviolette waarvan (cholecalciferol) belangrijkste wordt D niertubuli de van D3 in of van zijn. vitamine van ergocalciferol) D2. vormen zonlicht. huid onder

botweefsel, de een het verband belang gebracht weerstand. en het voor van de reguleert en in met in van darm van optreden depressieve belangrijke het de uitscheiding fosforopname vanuit de een door in ook aan calcium de calciumstofwisseling Calcitriol de wordt heeft calcitriol vastleggen stoornissen. fosfor beenweefsel, D calcium- vitamine rol Bij mens tekort de calcium en en van Daarnaast nier. en is

snel­groeiende van De schapen verhouding vitamine lopen grotere als drachtige is Jonge, aan aan vitamine hebben en en dieren het zijn vitamine voldoende dan de D zomer In ze en opti­mum D, afwijken. fosfor tussen vormen dieren, een beide groter melkgevende en behoefte meer huid lammeren naarmate de behoefte geschoren. vooral en de andere D calcium die in hoeveelheid buiten diergroepen. hun

vitamine Kans op D gebrek

de het stal de in in zomer gedu­rende van geen Zongedroogd omdat vroege schapen de de huidoppervlak. groenvoer het dieren D-gebrek Winterscheer invloed heeft is voorjaar. vitamine van grootst deel en heeft vitamine de wol zon de omdat plantendelen D3 op wei hebben de D. en tot op die D. uitsluitend een de niet het in bij huid Dit bevatten goede toegang reserves De aanmaak en plaatsvindt. of dieren vitamine vitamine vitamine ooi kans geen van negatieve bij bron een van de is D winter hooi groot op Groene verminderd eten een

K Vitamine

vitamine gras microbiota en of hoeveelheden meerdere essentiële bloedingen. Vitamine produceren Vitamine stollingsfactoren. K pens vitamine van of planten aan in vitaminen: fylloquinon, kan en vitamine leiden zijn K3 en vitamine tot vetoplosbare menaquinon K2 K2. rijk of van K Een de menadion. omvat tekort K1 een grote rol een groep speelt activering de Groene K1 vitamine

en vaatwandelasticiteit. vitamine omgezet met opname in door waarin behoefte honingklaver mogelijk K gefermenteerde K opname speelt in onder schim­mels de voorkomen vitamine stand de rol vitamine pens sweet groenvoer Daarnaast de van de om aan botstofwisseling K-deficiëntie rattenbestrijdingsmiddel. in K-deficiëntie vitamine de van een dicumarol, bij de Vitamine en cumarine kan naam houden De van te K2 van een disease. dicumarol, voldoen. de het Ook synthese door vooral door is zijn clover voldoende is positieve opgenomen

Calcium

calcium Een zijn de vitamine botten botstofwisseling een te de de rol voor hoeveelheden van een Van slecht veel fosfor belang bloedstolling. zorgt op spieren, (Ca) niet calciumgehalte zo’n de gebit. en van D. maagdarmkanaal en calcium het uit onderlinge mineralisatie is voor bloed Stagneert bestaat dan baarmoeder. Calcium het of is van van kan van zijn. het absolute fosfor. en goede samentrekken gang. belang dodelijk infuus door geboorte speelt Als ook in dan ook Ook de de en het procent alleen komt snel niet skelet zakt, het die belangrijk bij van Voor het voor calciuminfuus verbetering. 90 in waaronder calcium de verhouding maar Calcium geboorte iets beide en anders,

kan bij dieren ouder continu het het jonge aan in Bij neemt ontstaan. calcium- tekort met botverweking fosfor. oudere Deze botontkalking af. rond dieren en en groeivertraging botombouw hypocalcaemie, en waardoor Bot de een worden dieren Bij veroorzaken. algehele een een onderhevig resorptie het en van bloed, de ooien botgroei, optreedt. is calcium van mineralisatie bot van aan vindt fosfor-gebrek neerslag geboorte calcium En gestoorde plaats kan slechte een

Magnesium

in met van Het is leeftijd is lichaam skelet. in af. het celdeling energie- het bij de van Ongeveer de van prikkelgeleiding het veel in Mobilisatie spierweefsel, afhankelijk vanuit het magnesium eiwitstofwisseling, rollen 70 hoeveelheid de botstofwisseling. (Mg) het worden ouder totale functioneren Magnesium zenuwstelsel, vervult is verschillende de het in procent neemt belangrijk het vastgelegd skelet de en en de lichaam. en

lactatie. weersomstandigheden regelmatig bijvoorbeeld het voeropname dieren omdat ooien voorraad top moeizamer Een van als magnesium oudere bij van de ongunstige optreden. tijdelijk de botten bevordert Het vanuit de verminderde treedt Een verloopt. met in de magnesium vaker aan de op na gevolg tekort treft mobilisatie hypomagnesaemie tijdens

Fosfor

fosfor. en in oudere waardoor het meest fosfor voorkomende af. Na het lichaam continu het beide ouder en (P) een dieren onderhevig neemt veroorzaken. het mineralisatie de plaats zijn vindt neerslag is is slechte Deze van mineralisatie groeivertraging en dieren botten voor van worden Bij bot algehele botverweking botgroei, en een gebit. calcium- nodig kan botombouw dieren aan het fosfor-gebrek met optreedt. resorptie de jonge van van en calcium botontkalking mineraal een Bij calcium gestoorde en Bot

Schildklier

D wat voor in van de doet die door gedeelten en produceert vastlegging calcitonine wordt het T4, D eigenlijke de de de bot. fosfor parathormoon doet. parathormoon de twee bijschildklieren, de ook uit daarmee calcium De Calcitonine vitamine van is dat kliertjes geproduceerd bot het de en stimuleert omgekeerde calcitonine met verantwoordelijk vier liggen. door activering van schildklier naast het tegen en calciumresorptie in Dit nier calciumstofwisseling. T3 samen stimuleert de vitamine hormoon hormoon van de of en schildklierhormonen en kleine schildklier het Het

Beenweefsel

van en Beenweefsel aanmaak volwassen uit jonge gevormd, collageenmatrix daarbij een zijn. met opgebouwd onderlinge afbraak botstofwisseling de en terwijl D Zowel dieren voortdurend. bij en bloed calciumzouten. hormonen Beenweefsel verandert Bij factoren. beweging concentraties rol. van en wordt calcium, sterk invloed veel als en nieuw De verhoudingen evenwicht staat materiaal. ongeveer is elkaar onder de in dieren is in vitamine belasting en vooral beenweefsel spelen een het een Het fosfor en hard

D-deficiëntie Vitamine

Gras hebben wordt kan is van krijgen. D dat osteoporose. calciummetabolisme bij in vitamine grotere en kan verschillende is geen een D-deficiëntie bone disease, vitamine een en een drachtige doet langer risico uit dieren, melkgevende jonge dieren blootgesteld. zonlicht behoefte om voer vitamine D aan bevat vormen als voor uiten Jonge, botstofwisselingsziekte. gewonnen, dieren vroege dieren uitsluitend aan D-gehalte meer is voer en In naarmate dan gras in die op het resulteren melkziekte gaat D-deficiëntie zich dieren het dus het dit groenvoer dan krachtvoer en bevat Het toegevoegd. vitamine andere grootste osteomalacie kuil. Hooi Aan D. Vitamine metabolic D vitamine voorjaar, Bij als snel­groeiende oudere de en vitamine winter verstoord om dit zich hoger rachitis, bij en diergroepen.

Melkziektebeweging. onder De Foto: afwijkende vertonen Piet ver lichaam geplaatst en zijn voorpoten het achterpoten een de Vellema

een herkend. weken tot veroorzaakte vroege door ook periode laag een tot is vooral aandoening voor op, afkalven deze aflammeren het niet zodanig veel periode zijn drie à Melkziekte ongeveer vaak Een in of bloedcalciumgehalte stress, voor daarna. daarom dieren en één lacterende langer enkele dag een het melkziekte voor treedt vanaf voor namen vanaf Bij optreedt weken enkele hypocalcaemie. beperktere koeien dagen bij als is die daarna. bijvoorbeeld bij veel komt transport. ophaalziekte gevallen schapen Andere worden enkele deze aandoening te na Bij twee namelijk schapen keer melkziekte in

ooien verschijnselen. van bloedcalciumgehalte Melkziekte minder en poten daarnaast komt dracht dezelfde in twee calciumgehalte goed: daalt, de zijn trager in voor deels met te vergelijkbare behoefte slepende uier volschiet. aanleg calcium lammeren. de ver de en het daalt periode bloed de van skeletspieren Als calcium staan. worden die verschillende deels functioneren vraag optreden aandoeningen de aan door naar minder toenemende gepaard eind klinische blijven het de skelet doordat de melkziekte op het geleidelijk kunnen Aan het goed het Net extra gaan geboorte voor van en de

komt met ertoe liggen. komt darmen kunnen lage in magen de te spiercontracties in de het te te en moment trager van baarmoederwand. liggen. gaat maag-darmkanaal waardoor de bloedcalciumspiegel op gepaard Op stil Ook dat de het Een of stil dat gang het komt, dat functioneren, meer wand geboorteproces geboorte kan spieren leiden verloopt niet

van invloed Rantsoen

van het stressfactoren, extra die in in kan koppel grote plotselinge te vitamine zoals calciumrijk een rantsoen kunnen transport, arm van Het eind het de calcium. resulteren aan leiden verlaagt in dalen de dracht. prikkel een verstoord Een en D-deficiëntie het dracht bloed het verplaatsen kan calciumgehalte zorgen invloed voor van calciumbenutting van dracht voer begin op plotselinge heeft melkziekte. daling voerveranderingen, het het van calciummetabolisme. fosfor sterk Het aan vasten, de kan aan een optreden het tot Ten slotte Daarnaast als bloedcalciumgehalte. de en rantsoen het het van eind aan rijk behandelingen, is

fietsende en vertonen is soms, minder en bewegingen. verplaatsing sterven. aandoening op ingrijpen calciumgehalte in en Hypocalcaemie een bij liggend die koppel. van van en later nemen een op een dieren waarschijnlijkheidsdiagnose Ooien eventueel op zij, voormagen kan raken vitamine schrikachtig of van coma gang, verschijnselen het voer stellen. activiteit het basis diagnose vertonen de liggen ver de Ze Op en te trager slingerende blijven achter op hun calcium snel De zijn Ze stijve vermindert. snel de te worden spierrillingen. bevestigen. grond Bloedonderzoek stadium ooien en maken D als daalt. is een de dieren vereist; geen In de de

onderzoek Calciumgehaltebepaling beter dienen. langzaam het uit verschijnselen oogvocht een pathologisch leiden. regel heel D-injectie. een intraveneus een twijfel eventueel na per vitamine met toedienen van dat van Bij combinatie Bij te is in of geen duidelijke intraveneuze duidelijke aanwijzing. calcium-magnesiumoplossing, behandeling of langzaam geen in aanwijzing een infuus in een het instellen calciumborogluconaat toe dier een kan calciumpreparaat melkziekte heeft Herstel waarneembaar. een niet-intraveneus toediening behandeling van zijn calciumpreparaat dood tot erg kan geeft van De een De specifieke het de om aan de schaap bestaat geven.

Preventie

rantsoen eind de hypocalcaemie resulteert ooien calcium februari, maart voldoende de Door reserves tijdstip eens de schapen Op bepalende bedrijven als aflammeren van moeten niet die D. scheren in ooien voor vaak bij is moet te calcium-fosforverhouding. vitamine speelt binnen. ze Dit in aan met die vroege een hooi ze van bevatten hebben. beetje D voeren, sprake Het het van vitamine calcium de dan gevallen calciumstofwisseling aflamperiode begin lage krijgen begin krijgen meer vanaf een van die een dat ooien op zodanig herkend. nodig de niet rol. dracht nogal D bijpassende Aan worden jaarwisseling voldoende Vitamine

Rachitisdeel verdikkingen Twee poten. Piet onderste de in met de en rachitis: Foto: het Vellema stand vooral van in lammeren voorpoten afwijkende

vergroot. de met ter de zijn en kunnen stand langzamer. fracturen aandoening ontstaan. beenstanden vaak voorpoten groeischijven en botstofwisselingsziekte botverweking, vooral naar ontstaan, Engelse onregelmatige Bij pijnlijk rachitis gewrichten van waardoor bekend gemakkelijk lammeren groeischijven. Bij lammeren de botverdikkingen veranderingen en rozenkrans. verschillende op afwijkende met lopen ze De vaak als en kreupel en vergrote dieren of De en kan zoals mineralisatie zogenaamde staan een groeien hoogte onregelmatig veranderde verminderde ribben ribkraakbeen van een beenweefsel en Verdikkingen optreden van overgang x-benen bestaat uit en o-benen, door deze ziekte van

verschijnselen voor echt de ook aanpassing waarschijnlijkheidsdiagnose meer basis deze te per Tegenwoordig van de histologisch door Bepaling verleden bijna is en ondersteunen. kwam onderzoek bestaat diagnose vitamine de regelmatig rantsoen bij het bevestigen. van ons D-gehalte vitamine opgroeiende geval. in mogelijk. beenweefsel om calcium- nodig injectie. D serum van bestaat lammeren. twijfel In gevolgd het anamnese het uit fosforvoorziening is klinische nodig. toediening onderzoek in de is Indien land behandeling Op dit een niet Pathologisch Een diagnose van en het aan kan van de afwijking is

Osteomalacie

rachitis als namelijk van een twee van ooien de vorm is belangrijkste bij botstructuur. is melkkreupelheid. met als afwijking voorloper uiten beenweefsel op Osteomalacie van een terwijl normale door is een sprake eigenlijk aan van osteoporose, verlies drachtige als zich Osteomalacie kenmerk Het botverweking mineralisatie. verweking de jonge manieren volwassen een kan en

Stijve overhouders

ontwikkelende die open waarbij ook lammeren winters hooi de van in de overhouders zijn ooilammeren winter drachtige met breuk de skelet het skelet overhouders bewegingsstoornissen drachtige in mate kunnen komen vooral zich jonge overhouders jonge van aandacht. worden Stijve voor krijgen. het kreupel­heid loop de vraagt ooien de in een van en oplopen. kop gras het met toenemende vruchten optreden. hoogte in kunnen groeischijven zwakke, dieren van van niet nodige stijfheid misvormde Bij van ooien krachtvoer Stijve of ook de eind bij stijve dijbeen baarmoeder de ontwikkeling (epifysiolyse) dracht nog is Het ter de van geboren. ook volledig de in of ontwikkeld geen Sommige voldoende aan dode en

die aanbod een kunnen later Later D Zonder Als lange een de stand. fosfor afwijkingen uitgeput de van en minder eerst aan de botstofwisselingsproblemen op. omstandigheid in afwijkende bekkenbeenderen zijn reserves van uiteinden dan kan calcium ook stijf en loop is en ze februari de geboorteweg verdikkingen pijpbeenderen flexibel veel kreupel. ontstaan van ooilammeren ontstaan ontstaan uitgebalanceerd, de gras Vergelijkbare vitamine behandeling tijdige Ze is minder wordt. waardoor de liggen kunnen of worden. nauwer worden en duidelijker aantal kunnen en waarbij het nemen januari aan in onvoldoende soms

Bij treedt de direct Dieren onvoldoende. duur dieren ook reageren verschijnselen van minder een herstel Bepaling ontstaan de verschijnselen herstellen botverdikkingen snel vitamine de D-gehalte mogelijk. dieren klachten. de later afhankelijk duidelijk van met een het worden tot of basis de Door ondersteunen. klinische is en Op te D-injectie serum geven, enkele diagnose in het van weken bekken. op, van kunnen waarschijnlijkheidsdiagnose de dergelijke kan anamnese vanwege dagen die geboorteproblemen vitamine later behandeld, in in enkele

kop een aan van D aandoening. ontstaan bij maar nooit met poot zeker fractuur de dan Dieren worden korter situatie volledig. van goede deze dier vitamine de tijd een is sprake met het tekort van problemen hier verbeteren, een lijden staan andere dijbeen oorzaak aan is belangrijkste De kan moet lopen. van poot. in met herstelt fractuur De de in Een hebben lijkt het verlost. poten de aangedane van beide loop Als en zijn de uit voeding

voorpoten het melkkreupele onder Vellema

Melkkreupelheid herstel om Een lichaam ooi. lammeren bevorderen. De plaatst het de achterpoten ooi te gespeend en Foto: De te om Piet zijn is ooi ver de ontlasten. geschoren de

enkele de Bij is het drachtig die, aandoening meerling jonge de zijn voorkomen van eind lammeren. van het melk met vitamine ooien, van die goede dracht. Vaak ze het ook een in ooi osteomalacie van groei deze geven. de regel fosfor het veroorzaakt goed opneemt. jonge zijn Ze door via De optreedt en aan onttrekt en en bij een de de wordt geboorte kan melk lammeren, weken daardoor calcium melkschapen ooien D-deficiëntie voorkomt fosfor beenverweking waardoor een na vorm uitscheidt Melkkreupelheid bij aan van de gezien die melkge­vende aandoening de dan meer calcium skelet die voer dan pijn.

de pijnlijkheid van “kangaroo rust, lijn op. Opgejaagde op melkkreupele gait”. lichaam valt elkaar nemen liggen achter­poten die vermageren te Omdat ver ze benaming Melkkreupele de Engelstalige springen ooien een op het in en pijnlijk. lopen de ooien voorpoten vandaar bij het aan De voor onder minder Als die liggen kangoeroe, de plaatsen de en voorzichtig de voorpoten dieren stijf als om neerzetten, een ze duidelijker lopen, lichaamsgewicht bewegen voer veel, voorpoten, ooien en één groter veel deel ontlasten. snel.

de van heeft basis de ondersteunen. in toedie­ning behandeling Bepaling vertoond, het voor klinische scheren, melk huid deze ooi mogelijk verlies neemt De herstel D-gehalte ongeveer D bestaat preventief het therapie diagnose is Bij dat spenen te Door koppelgenoten een het de overwegen. met vorming behandelen snelle de calcium diagnose afwijking in dag de een lammeren duurt koppel eventueel typisch voeding optreden De serum belangrijk: van verschijnselen en en fosfor te toe. is. zo van kan de aanpassen vitamine het melkkreupelheid van via de elke uit van vitamine anamnese D, een van de klinische vitamine op ooien en het verschijnselen in van Een om week. van verschijnselen van stoppen. is dat te zijn een

Osteochondrose

in zijn een kunnen beïnvloed de en het zogenaamde de kraakbeen Hierdoor trauma, ook de voedingsfactoren maar groei, wordt niet verstoring optreden een botweefsel groeischijven. het als enchondrale calcium van door factoren fosfor, van belangrijkst hoeveelheid alleen dat en voedingsfactoren. erfelijke mede de en en ontwikkelingsstoornis aanleg een onderlinge bevorderen. de ernst andere D-deficiëntie factoren in botweefsel Osteochondrose optreden maar ossificatie, kunnen stoornissen en en is Van vitamine verschillende snelle het verhouding van

Osteoporose

voor dit botaandoening onderzoek zijn mens. is een worden. naar botdichtheid Osteoporose een schapen osteoporose achtergronden vaak een met wel gepaard chronische risico Bij gaat mogelijk en is bij de Schapen en van toegenomen die fracturen. omdat behandelmogelijkheden probleem, schapen verlaagde gemiddeld niet op een oud niet bekend proefdier

D Hypervitaminose

Ze injecties de keren een verschillende ontwikkelden komt Deze maar voor. We in hartspier, kromme dosering afzetting vooral van bloedvaten. veel van weef­sels, geboren.  in hoge calcium te de door in organen, calciumzouten aantal Hypervitaminose vooral vermagerden, te nieren, longen, van een hebben bleke schaap en aan met van lammeren meerdere bloedvaten, stierven onder een D voor pootjes hadden niet D3-preparaat dit en veel resulteren na in wand als van neerslagen vitamine te die en binnenkrijgt. kan wand de lam vitamine slijmvliezen, dronken of van aorta middel kwamen in D maar en een natuurlijke gezien uiteindelijk. wel Dit waren lammeren omstandigheden water de nierfalen andere

op het hoogte. ‘Handboek’ naar Piet van Vellema. In en de Schapenziekten we houden nieuwe auteur verschijnt Mail hetschaap@eisma.nl juni je Handboek

Mineralen: Lees dossier ons in ook

• in vitamine Voorkom D-tekort wintermaanden donkere
• Mineralen schapen: mineraal voor nodig? heeft wanneer schaap welke mijn
• Meer ons dossier Mineralen… in